Έκτακτη είδηση

Τζοάν Λιου: Η «ψυχή» των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στο euronews

Τζοάν Λιου: Η «ψυχή» των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στο euronews
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Πηγαίνουν εκεί, που οι περισσότεροι από εμάς δεν θα τολμούσαν ποτέ να πάνε. Ηγούνται στη μάχη κάτα του Έμπολα και δίνουν τον δικό τους αγώνα εκεί που βασιλεύει το χάος: Συρία, Ιράκ, Νιγηρία, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και Ουκρανία είναι μόνο μερικές από τις χώρες όπου έχουν δυναμική παρουσία.

Τζοάν Λιου: Διεθνής Πρόεδρος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα

  • H γιατρός Τζοάν Λιου έγινε μέλος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα το 1996.
  • Το 2013 ανέλαβε Διεθνής Πρόεδρος των ΓΧΣ.
  • Είναι έμπειρη γιατρός και έχει ειδικευθεί στην παιδιατρική φροντίδα έκτακτης ανάγκης.
  • Έχει μεγάλη εμπειρία σε εμπόλεμες ζώνες με τους ΓΧΣ.
  • Ήταν παιδικό της όνειρο να ενταχθεί σε μια οργάνωση, όπως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα.
  • Είναι από το Κεμπέκ του Καναδά.

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα βρίσκονται πάντα στην πρώτη γραμμή. Στο euronews μίλησε η Διεθνής Πρόεδρος της οργάνωσης. Με την Τζοάν Λιου συζητήσαμε για τις δυσκολίες και τις προκλήσεις που οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα αντιμετωπίζουν καθημερινά.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Οι ΓΧΣ επέκριναν τη διεθνή κοινότητα για τις επιλογές της στον αγώνα κατά του Έμπολα. Μιλήσατε για διπλή αποτυχία. Από τη μία η όποια αντίδραση ήρθε πολύ αργά, αλλά και οι λύσεις που δόθηκαν αποδείχθηκαν ανεπαρκής και αποσπασματικές. Σήμερα είστε ικανοποιημένοι από την ανταπόκριση, από την απάντηση της διεθνούς κοινότητας στην κρίση;

Τζοάν Λιου:
Αν πούμε ότι είμαστε ικανοποιημένοι, θα ήμασταν πολύ γενναιόδωροι. Θέλω όμως να πω, είναι πως οι άνθρωποι έχουν λάβει το μήνυμα μας. Δεν το υποτιμώ καθόλου αυτό. Τώρα αυτό που θέλουμε είναι να υπάρξει κάποια ευελιξία και προσαρμοστικότητα στις επόμενες κινήσεις. Διότι μεγάλο μέρος των μέτρων που σήμερα λαμβάνονται, ανταποκρίνεται στις ανάγκες της χθεσινής ημέρας. Όμως τώρα τα πράγματα έχουν αλλάξει και πρέπει άμεσα να προσαρμοστούμε. Δεν χρειαζόμαστε την κατασκευή περισσότερων μεγάλων κέντρων των 100 ή 200 κρεβατιών. Όμως χρειαζόμαστε μικρότερα κέντρα στην εξοχή και σε μικρά χωριά. Αυτή είναι η πρόκληση.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Έχετε βρεθεί στο πεδίο της μάχης; Πως είναι να έχεις Έμπολα;

Τζοάν Λιου:
Νομίζω ότι ποτέ δεν θα μπορέσω να ξεχάσω τις εικόνες που αντίκρισα. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας επίσκεψής μου βρέθηκα σε θάλαμο με επτά ασθενείς. Τρεις από αυτούς ήταν σε πραγματικά πολύ προχωρημένο στάδιο της νόσου, ήταν αναίσθητοι και αιμορραγούσαν από το στόμα.
Φυσικά ανησυχούσα, φοβόμουν πολύ για το πως θα πάνε αυτοί οι ασθενείς. Είναι μια πολύ σκληρή κατάσταση. Είναι ιδιαίτερα οδυνηρό και σκληρό να είσαι μάρτυρας του θανάτου ενός ανθρώπου. Μιλάμε για ασθενείς που είναι απομονωμένοι και φορούν διαστημικές στολές. Βρίσκονται μακριά απο τους συγγενείς τους, μακριά από τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Πάντα λέω στον εαυτό μου, ότι ο άνθρωπος δεν είναι γραφτό να πεθαίνει μόνος.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Πόσοι άνθρωποι πρέπει να πεθάνουν πριν αρχίσει να υποχωρεί ο ιός; Πάνω από 6000 έχασαν τη ζωή τους, ενώ χιλιάδες άλλοι έχουν μολυνθεί. Πόσο νομίζετε ότι θα διαρκέσει;

Τζοάν Λιου:
Είναι πολύ δύσκολο να προβλέψω οτιδήποτε. Πολλοί επιστήμονες και αναλυτές, δυστυχώς έχουν αναφερθεί στο χειρότερο σενάριο. Υπολογίζεται πως το 2015 θα μπορούσαμε να έχουμε 1,4 εκατομμύρια κρούσματα, όμως πρέπει να πω πως δεν πιστεύω πως θα φτάσουμε εκεί. Βεβαίως η πραγματικότητα είναι δύσκολη. Νομίζω πως το βασικό μήνυμα είναι ότι αν και σε ορισμένες περιοχές ο αριθμός των κρουσμάτων έχει μειωθεί, δεν θα πρέπει να μιλάμε για νίκη. Ίσως έχουμε κερδίσει μερικές μικρές μάχες, αλλά δεν έχουμε κερδίσει τον πόλεμο ενάντια στον Έμπολα.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Την περίοδο αυτή δοκιμάζονται νέες θεραπείες σε κάποιες από τις κλινικές σας. Μπορεί να μας πείτε γι ‘αυτό; Πώς πάει; Πότε περιμένουμε αποτελέσματα;

Τζοάν Λιου:
Ας ελπίσουμε ότι αυτό το μήνα θα αρχίσουν δύο δοκιμές με αντι-ιικά φάρμακα για τους ασθενείς που έχουν προσβληθεί, σε δύο από τα κέντρα μας στη Δυτική Αφρική. Αυτό θα διαρκέσει για κάποιες εβδομάδες και ελπίζουμε πως εντός του 2015, θα έχουμε τα πρώτα αποτελέσματα.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Σχετικά με το εμβόλιο που παρασκευάζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πιστεύετε πως είναι η καλύτερη ευκαιρία που έχουμε για να περιορίσουμε τον ιό ή πρέπει να τον πολεμήσουμε στο πεδίο, εκεί που πλήττει τους ανθρώπους;

Τζοάν Λιου:
Όταν σκέφτομαι το μέλλον, κατανοώ πως μόνο ένα εμβόλιο μπορεί να εμποδίσει αποτελεσματικά την μετάδοση του ιού. Ελπίζουμε, πως αυτό εργαλείο θα βρίσκεται στα χέρια μας, το συντομότερο δυνατόν

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Και όταν λέτε, όσο το δυνατόν συντομότερα;
Τζοάν Λιου:
Ελπίζουμε πως εντός του 2015, θα έχουμε το εμβόλιο για να βοηθήσουμε τη Δυτική Αφρική που υποφέρει.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Έχουμε ζητήσει από τους φίλους μας στο διαδίκτυο να συμμετέχουν στην συζήτηση. Λάβαμε πολλές ερωτήσεις στα social media του euronews. O Jen Schradie θέλει να μάθει το εξής: Έχετε λάβει την υποστήριξη που χρειάζεστε; Νομίζω πως έχετε απαντήσει εν μέρει, όμως ποια χώρα σας βοήθησε περισσότερο στον αγώνα σας κατά του Έμπολα;

Τζοάν Λιου:
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εμπλακεί σημαντικά στη Λιβερία και έχουν δημιουργήσει κάποια κέντρα. Νομίζω ότι αν έχουμε ως βάση την πρώτη δέσμευση του Προέδρου Ομπάμα, απέχουμε αρκετά. Τον Σεπτέμβριο είχε υποσχεθεί περισσότερα και είχε κάνει λόγο για μεγαλύτερες επενδύσεις.
Ζητούμε από όσες χώρες έχουν χρηματοδοτηθεί από τα ταμεία των ΗΠΑ να είναι ευέλικτες και να βλέπουν τις πραγματικές ανάγκες. Διότι σήμερα δεν χρειαζόμαστε αυτά τα 17 κέντρα των 100 κρεβατιών. Έχουμε μάλλον ανάγκη από κέντρα των 25 κλινών στην ύπαιθρο. Πρέπει να προσαρμοστούμε για να καλύψουμε τις ανάγκες.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Ποιος πιστεύετε πως είναι ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος αυτού του ιού. Βλέπουμε κλειστά σχολεία και οικονομίες που έχουν γονατίσει. Ποιες είναι τελικά οι επιπτώσεις;

Τζοάν Λιου:
Είναι βέβαιο πως θα χρειαστούν χρόνια για να ξεπεραστούν τα δεινά που έφερε ο Έμπολα. Έχουμε χάσει τόσες ζωές, αλλά και υποδομές. Νομίζω πως στην πραγματικότητα δεν μπορούμε να καταγράψουμε πλήρως τις επιπτώσεις της επιδημίας. Είναι πολύ σημαντικό ότι εμείς δεν μένουμε στην καταγραφή των απωλειών, αλλά προσπαθούμε να πολλαπλασιάσουμε τα πρώτα θετικά αποτελέσματα που έχουμε. Δίνουμε όλη μας την ενέργεια, στην προσπάθεια θεραπείας και παρασκευής του εμβολίου. Οι ανάγκες τρέχουν και το πρόβλημα είναι εδώ, οπότε δεν είναι ώρα για απολογισμούς.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Αυτή είναι μία από τις σοβαρές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στην οποία έχετε εμπλακεί, όμως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα βρίσκονται σε 67 χώρες σε όλο τον κόσμο. Ξέρω πως έχετε ομάδες στη Συρία. Ήταν πολύ δύσκολο για σας να μείνετε στη χώρα, αφού ο Μπασάρ αλ Άσαντ, δεν επέτρεψε στις διεθνείς οργανώσεις να αναλάβουν δράση σε συριακό έδαφος. Όμως έχετε καταφέρει να διαπραγματευτείτε σε κάποιες περιοχές με τους αντάρτες; Πως είναι εκεί; Τι βλέπουν οι ομάδες σας;

Τζοάν Λιου:
Αυτή τη στιγμή έχουμε πολύ λίγες ομάδες στη Συρία, η παρουσία μας είναι αρκετά περιορισμένη. Αυτό είναι πραγματικά θλιβερό και ανησυχητικό, διότι γνωρίζουμε ότι η Συρία βιώνει τεράστια ανθρωπιστική κρίση και για εμάς αποτελεί επιχειρησιακή προτεραιότητα. Όμως αυτή τη στιγμή δεν είμαστε σε θέση να ανταποκριθούμε στο μέγεθος της κρίσης. Αυτή είναι η θλιβερή πραγματικότητα.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Γιατί δεν μπορείτε να είστε εκεί;

Τζοάν Λιου:
Λοιπόν, το θέμα είναι πως δεν είμαστε ασφαλείς. Δεν υπάρχουν εγγυήσεις για την ασφάλεια της ομάδας, οπότε δεν μπορούμε να προσφέρουμε τις υπηρεσίες μας.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Η ομάδα σας πρέπει να αντιμετωπίζει μεγάλα ηθικά διλήμματα. Ξέρω ότι στο παρελθόν οι ΓΧΣ έπρεπε να πληρώσουν φόρο σε μαχητές που συνδέονται με την Αλ-Κάιντα προκειμένου να μείνουν σε κάποιες περιοχές. Πώς αξιολογείτε την κατάσταση αυτή;

Τζοάν Λιου:
Λοιπόν η αλήθεια είναι ότι όπου κι αν δουλεύουμε, εμείς πληρώνουμε φόρο. Όταν δουλεύουμε με μια κυβέρνηση και θέλουμε να εισάγουμε αγαθά, όπως αντιρετροϊκά φάρμακα σε μια αφρικανική χώρα, οφείλουμε να πληρώσουμε φόρο. Παντού πληρώνουμε κάτι. Σε μια περιοχή είναι μια κυβέρνηση, κάπου αλλού ένας οργανισμός ή μια αρχή. Αυτή είναι η πραγματικότητα στο πεδίο.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Πρέπει να είναι δύσκολη η διάκριση μεταξύ καλού και κακού, γιατί γνωρίζετε τα χρήματα που δίνουν οργανώσεις όπως η δική σας, κατά πάσα πιθανότητα δεν χρησιμοποιούνται για τους καλύτερους σκοπούς.

Τζοάν Λιου:
Πάντα ζυγίζουμε τη δράση που θέλουμε να ξεκινήσουμε, με τις επιπτώσεις που θα έχει εκεί η παρουσία μας. Όταν νομίζουμε πως η δουλειά μας έχει νόημα και μπορεί να σώσει ζωές, τότε διαπραγματευόμαστε με το κόμμα που κυβερνά τη χώρα.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Και ο Ρέι από το διαδίκτυο θέτει το εξής ερώτημα: Πώς φτάνετε σε μια εμπόλεμη ζώνη;

Τζοάν Λιου:
Πριν ξεκινήσουμε, οφείλουμε να κατανοήσουμε τη γεωπολιτική κατάσταση της χώρας. Όταν φτάσουμε στο ξενοδοχείο πρέπει να γνωρίζουμε πως και που θα κινηθούμε. Στο παρελθόν έχω πραγματοποιήσει «διερευνητικές αποστολές». Γιατί πρέπει να πάμε να μιλήσουμε σε όλους και να εξηγήσουμε ποιοι είμαστε και να προσπαθήσουμε να πάρουμε τις απαραίτητες εγγυήσεις προκειμένου να πραγματοποιήσουμε το έργο μας. Θέλουμε να βεβαιωθούμε ότι η εργασία μας θα έχει αντίκτυπο και πως θα βοηθήσει ουσιαστικά τους απλούς ανθρώπους που υποφέρουν. Τις περισσότερες φορές, αυτή είναι η διαδικασία που ακολουθούμε.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Όμως δραστηριοποιείστε και στην Ευρώπη, όπως στην Ουκρανία, για παράδειγμα. Πως ήταν η δουλειά σας εκεί, με δεδομένο ότι η κυβέρνηση διέκοψε την παροχή ιατρικών υπηρεσιών στην ανατολική Ουκρανία;

Τζοάν Λιου:
Από την αρχή της σύγκρουσης και πολύ πριν το Κίεβο πάρει μια τέτοια απόφαση, ήμασταν στην Ουκρανία και προσφέραμε τις υπηρεσίες μας.
Εμείς κάναμε το καθήκον μας, στηρίζοντας όσους έχουν ανάγκη και στα δύο στρατόπεδα. Δώσαμε έμφαση στην ψυχική υγεία, διότι βρεθήκαμε αντιμέτωποι με σοβαρές ψυχικές διαταραχές. Οι άνθρωποι υποφέρουν από όσα έχουν περάσει, από τις τόσες επιθέσεις.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
Αν στέλνατε ένα μήνυμα στον Πρόεδρο Ποροσένκο, ποιο θα ήταν αυτό;

Τζοάν Λιου:
Νομίζω ότι τώρα πρέπει να επιτραπεί η πρόσβαση για βοήθεια, αλλά και να χαλαρώσει η γραφειοκρατία στις διοικητικές περιφέρειες της χώρας.

Ιζαμπέλ Κουμάρ, euronews:
H δουλειά σας έχει τεράστια ευθύνη και εδώ θέλω να θέσω το ερώτημα της Lulu Nurrahmah: Ποιο είναι το δυσκολότερο πρόβλημα που έχετε συναντήσει και πώς το λύσατε;

Τζοάν Λιου:
Το πιο δύσκολο είναι, όταν δεν μας αποδέχεται ο ντόπιος πληθυσμός. Αυτό είναι κάτι που έχουμε ζήσει, ιδιαίτερα στη Δυτική Αφρική όπου οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν τι πάμε να κάνουμε και μας φοβούνται. Σε μια περιοχή με Έμπολα, πίστευαν ότι εμείς μεταφέραμε τον ιό! Ήταν απίστευτο, όμως αυτό νόμιζαν οι άνθρωποι και μας φοβόντουσαν. Για να πάω ένα βήμα παρακάτω, μας απέφευγαν και δεν μας πλησίαζαν. Όταν όμως ο Έμπολα καλπάζει και το ποσοστό θνησιμότητας βρίσκεται στο 50%, οφείλεις να δράσεις γρήγορα. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε, γιατί χάνουμε πολύτιμο χρόνο. Γνωρίζουμε ότι η αποδοχή της κοινότητας οδηγεί στην δική μας επιτυχία.

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.