Έκτακτη είδηση

Έκτακτη είδηση

Μαθήματα αστρονομίας για μικρούς και μεγάλους μαθητές!

Μαθήματα αστρονομίας για μικρούς και μεγάλους μαθητές!
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Διάστημα,αστέρια,γαλαξίες. Τα θαύματα του σύμπαντος μπορεί να είναι μαγευτικά.Η μελέτη τους μας βοηθά στη διαλεύκανση των μυστηρίων. Σε αυτή την εκπομπή θα εξετάσουμε ορισμένα προγράμματα που προσφέρουν μαθησιακές εμπειρίες που είναι πραγματικά έξω από αυτό τον κόσμο.

Κάποια μέρα ίσως ταξιδέψουμε στο ηλιακό σύστημα,στο σύμπαν, και τότε θα δούμε όλα τα πράγματα που μαθαίνουμε τώρα.

Είσθε πρόθυμοι να αντιμετωπίσετε χαμηλές θερμοκρασίες, πολύ σκοτεινές νύχτες και πολικές αρκούδες, προκειμένου να ικανοποιήσετε το πάθος σας; Στην απομακρυσμένη Νορβηγία συναντήσαμε ερευνητές που κάνουν ακριβώς αυτό! Όλα για το Βόρειο Σέλας!

*Η καλύτερη παράσταση στον πλανήτη

Είμαστε στο νησί Σπίτσμπεργκεν(Spitsbergen), μόλις 1.300 χιλιόμετρα από το Βόρειο Πόλο. Εκεί βρίσκεται το βορειότερο πανεπιστήμιο του κόσμου, το Πανεπιστημιακό Κέντρο στο Σβαλμπαρντ(Svalbard),που ονομάζεται επίσης UNIS και χτίστηκε το 1993. Κάθε χρόνο φιλοξενεί 500 φοιτητές.Φέτος προέρχονται από 44 χώρες. Μερικοί από αυτούς έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν τις σπουδές τους στο Svalbard μέσω του Erasmus.Μια ομάδα από 17 φοιτητές είναι στο δρόμο προς το παρατηρητήριο Κιέλ Χενρικσεν(Kjell Henriksen), στην κορυφή ενός βουνού ύψους 520 μέτρων.

Προσοχή στις αρκούδες

Λίγα θεωρητικά μαθήματα και έφτασε η ώρα για δράση. Πριν γίνουν εθελοντές οι φοιτητές πρέπει να μάθουν πώς να χρησιμοποιούν ένα όπλο. Παίρνουν το έργο τους στα σοβαρά, καθώς ξέρουν πόσο επικίνδυνες μπορούν να είναι οι πολικές αρκούδες, ιδίως αν ληφθεί υπόψη η απομακρυσμένη τοποθεσία του αστεροσκοπείου.

Παρατηρώντας και εξετάζοντας τον ουρανό

Οι μαθητές τοποθέτησαν τον εξοπλισμό στη στέγη του αστεροσκοπείου για να μελετήσουν πού ακριβώς βρίσκεται το Βόρειο Σέλας.Για τον Μίκκο Συριασούο του αστεροσκοπείου Kjell Henriksen στο UNIS:«Το επόμενο βήμα είναι να τεθεί σε λειτουργία το μηχάνημα και στη συνέχεια να ρίξουμε μια ματιά στη μέτρηση.»

Επιστρέφουμε στο εσωτερικό του κεντρικού κτιρίου,όπου οι φοιτητές έθεσαν σε λειτουργία τα μέσα που θα χρησιμοποιήσουν για να μελετήσουν το Βόρειο Σέλας – το μαγικό αποτέλεσμα που δημιουργούν τα σωματίδια από τον Ήλιο που εισβάλλουν στην ατμόσφαιρά μας.

Το αστεροσκοπείο αιχμαλωτίζει και αποτυπώνει το Βόρειο Σέλας.Μια άλλη τοποθεσία, η εγκατάσταση ραντάρ EISCAT , επιτρέπει την «ενεργό» παρατήρηση, προκειμένου να κατανοήσουν πραγματικά αυτό το φαινόμενο .«Το πιο αγχωτικό όταν χειρίζεσαι το ραντάρ είναι η στιγμή της εκκίνησης.Το επόμενο πράγμα που θέλω να κάνω τώρα είναι να το θέσω σε λειτουργία.Standby στο 57,εγγραφή στο 59,και μετά μετάδοση ανά ώρα,λέει ο φοιτητής Λόυντ Γούντχαμ
«Είναι κάτι νέο για μένα.Πρέπει να βεβαιωθώ ότι όλα λειτουργούν σωστά κι αυτό με κάνει νευρικό …»

Για την καθηγήτρια Ανια Στρόμε του UNIS:«Νομίζω ότι οι φοιτητές είναι πολύ καλοί στις μέρες μας,κινητοποιούνται για πράγματα που δεν έχουν μάθει ακόμα, και έχουν κάνει μια καλή δουλειά παλεύοντας, προσπαθώντας να καταλάβουν,να διαβάσουν τα δεδομένα…»Για την φοιτήτρια Κέιτι Αν Χερλινγκσόου του UNIS:«Μας λένε τόσα πολλά για ολόκληρο το ηλιακό σύστημα. Γι ‘αυτό είμαι εδώ,είναι το πάθος μου. Αυτό θα μου δώσει κάποια συν για το διδακτορικό μου, αλλά εγώ δεν ενδιαφέρομαι για αυτά,είμαι εδώ για την επιστήμη,για το Βόρειο Σέλας.»

Εκκολαπτόμενοι αστρονόμοι

Πολύ νοτιότερα,στη Νότια Αφρική, συναντήσαμε μαθητές οι οποίοι μαθαίνουν μερικές από τις μεγαλύτερες έννοιες του σύμπαντος. Μπορεί η αστρονομία να είναι μια πύλη σε ένα επιστημονικό μέλλον;

Κάθε Παρασκευή, αυτοί οι είκοσι μαθητές συμμετέχουν στην εικονική δημιουργία του ηλιακού συστήματος – ως μέρος της ομάδας αστρονομίας του σχολείου. Χρησιμοποιώντας ένα έξυπνα σχεδιασμένο και εύκολο στη χρήση εργαλείο που κατασκεύασε η οργάνωση Universe Awareness και ονομάζεται Universe in a box-Το Σύμπαν σε ένα κουτί – δίνεται στα παιδιά υλικό για επεξεργασία.Για την Γιάνγκα μαθήτρια του δημοτικού Lwandle:«Νομίζω ότι είναι σημαντικό επειδή μαθαίνουμε που είναι ο ήλιος, τα αστέρια, το φεγγάρι, η γη μας, όλα είναι μέρος του ηλιακού συστήματος. Κάποια μέρα ίσως ταξιδέψουμε στο ηλιακό σύστημα,στο σύμπαν, και τότε θα δούμε όλα τα πράγματα που μαθαίνουμε τώρα.»

Με τα πόδια τις σκόνες και τα μάτια στον ουρανό

Σε 61 χώρες σε όλο τον κόσμο, οι βασικές έννοιες της αστρονομίας διδάσκονται στα παιδιά από μια οργάνωση που ονομάζεται Universe Awareness.H Μπουσάνι Κουμάλο είναι υπεύθυνη των εργαστηρίων στο Κέιπ Τάουν. Στη Νότια Αφρική, τα σχολεία είναι υπερβολικά γεμάτα και τα επιστημονικά προγράμματα σπουδών είναι λίγα.«Oι μαθητές μας, είναι σε θέση να μελετήσουν αστρονομία σε πολύ νεαρή ηλικία αυξάνοντας το πάθος τους γι αυτήν. Ελπίζουμε ότι θα είμαστε πλέον σε θέση να αυξήσουμε την επιστημονική παιδεία στους νεαρούς μαθητές μας και το υψηλό επίπεδο του σχολείου .»

Σε 400 χιλιόμετρα ενδοχώρας στην ημι-άνυδρη έρημο της Νότιας Αφρικής, γνωστή ως Καρού, μια συστάδα θόλων μοιάζει με αποικία στο φεγγάρι. Αυτό το υψηλής τεχνολογίας αστρονομικό ερευνητικό κέντρο χρησιμοποιείται από τους αστρονόμους από όλο τον κόσμο για να παρατηρήσουν και να μελετήσουν το νυχτερινό ουρανό. Για τον Σιβουγίλε Μανξόγι
,της οργάνωσης Universe Awareness της Νότιας Αφρικής:«Αν δουν ένα πεφταστέρι, θα ρωτήσουν τι είναι αυτό; Γιατί είναι εκεί,γιατί τα άλλα δεν πέφτουν;Αναπόφευκτα κάνουν
ερωτήσεις,πρέπει να απαντήσουμε, και απαντώντας τους πάμε πάλι πίσω στην επιστήμη. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις αρχές της φυσικής ή μαθηματικών για να τους εξηγήσουμε.»

Μελετώντας τo φεγγάρι

Μόλις λίγα χιλιόμετρα πιο κάτω από το αστεροσκοπείο, στην κοινότητα του Σάδερλαντ, η ζωή είναι σκληρή. Η ανεργία είναι υψηλή, όπως και ο αλκοολισμός και η εγκληματικότητα.Οι προοπτικές για τους νέους είναι ζοφερές.Για τον Βίλεμ Πρινς της οργάνωσης UNAWE:«Ξεκινάμε με το φεγγάρι, γιατί στην ηλικία τους, αυτό είναι ένα από τα καλύτερα ουράνια σώματα για να τους το εξηγήσουμε γιατί είναι ορατό τη νύχτα, αλλά και στη διάρκεια της ημέρας.»

Η αστρονομία μπορεί στην αρχή να φαίνεται έτη φωτός μακριά από την παροχή βοήθειας για την πρακτική ανάπτυξη αυτής της κοινότητας που παλεύει καθημερινά για την επιβίωση. Η ομάδα Universe Awareness ,ωστόσο βλέπει την ευρύτερη εικόνα. «Ο καλύτερος τρόπος για να τους δώσουμε αυτή η ελπίδα είναι να ξεκινήσουν σε νεαρή ηλικία. Να τα παροτρύνουμε ότι το σύμπαν είναι τόσο μεγάλο και οι δυνατότητες είναι τόσες πολλές που, όπως λέει και ο λαός,δεν υπάρχουν όρια.»

Είστε ένας εκκολαπτόμενος αστρονόμος; Ποια είναι η εμπειρία σας από τη μελέτη του διαστήματος; Μοιραστείτε τις εμπειρίες σας μαζί μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μείνετε συντονισμένοι μέχρι την επόμενη εκπομπή μας .

Astrophotography: Bruno Letarte