Έκτακτη είδηση

«Αντρόνικος ή ο ζωγκράφος» : Ο ιδιαίτερος κόσμος του ζωγράφου Κώστα Στάθη!

«Αντρόνικος ή ο ζωγκράφος» : Ο ιδιαίτερος κόσμος του ζωγράφου Κώστα Στάθη!
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Η θεατρική Ομάδα «Σόλο για Τρεις» ανεβάζει, στις 7 Οκτωβρίου 2016, στον καινούργιο χώρο «Κέντρο Τέχνης και Πολιτισμού-Κοραή 1» (απέναντι από το Παγκύπριο Γυμνάσιο) το κυπριακό έργο της Ευρυδίκης Περικλέους- Παπαδοπούλου «Αντρόνικος ή ο ζωγκράφος», σε σκηνοθεσία της Μαρίας Μανναρίδου-Καρσερά.

Η συγγραφέας Ευρυδίκη Περικλέους-Παπαδοπούλου μέσα από μαρτυρίες ανθρώπων αλλά και με αρκετά στοιχεία μυθοπλασίας μας μεταφέρει στο μοναχικό και ιδιαίτερο κόσμο του κύπριου ζωγράφου Κώστα Στάθη (1913-1987) ενός εξαιρετικά ταλαντούχου ζωγράφου που δυστυχώς και αδίκως πέθανε στην αφάνεια.

Στις δύσκολες δεκαετίες του ’30 και του ’40 στην Κύπρο το να είναι κανείς καλλιτέχνης και δη ζωγράφος δεν ήταν ούτε ευυπόληπτο ούτε και ελπιδοφόρο. Ο νεαρός ζωγράφος εκτός από την άγρια φτώχια ήταν διαρκώς αντιμέτωπος με ένα περιβάλλον που περιφρονούσε την ανάγκη του να υπάρξει μέσα από τη ζωγραφική.

Ο Τεύκρος Ανθίας σε άρθρο του (9.7.1936) αναφέρει για τον ζωγράφο Κώστα Στάθη:
«…η καλλιτεχνική ορμή που κλείνει μέσα του κάθε αληθινό ταλέντο, τον έσπρωχνε προς τη δημιουργία, προς την εξέλιξη. Δεν του ψαλίδισε τα όνειρα η ζωή. Δεν τον απέλπισε η αστοργία του περιβάλλοντός του».

Και όμως, το 1948 όταν ο Κώστας Στάθης ήταν μόλις 35 χρονών, άρχισε να μελαγχολεί, να κλείνεται στον εαυτό του, να χάνεται στην κατάθλιψη και την απομόνωση. Αποσύρθηκε το 1950 στο χωριό του, τον Ασκά, εγκαταλειμμένος και απομονωμένος, συνεχίζοντας όμως να δημιουργεί αδιάκοπα σε μια μοναχική πορεία μέχρι τον θάνατο του, το 1987. Όπως χαρακτηριστικά επισήμανε η ιστορικός τέχνης Δρ. Νίκη Λοϊζίδη «ο Κώστας Στάθης είναι ο αφανής πρωτοπόρος της σύγχρονης κυπριακής τέχνης».

Το έργο «Αντρόνικος ή ο ζωγκράφος» εμμέσως διαπραγματεύεται το κάθε αδικοχαμένο ταλέντο ή την ευφυΐα που χαραμίζεται σε έναν κόσμο που δεν καταλαβαίνει.

Η ιστορικός τέχνης Δρ. Ελένη Νικήτα στον επίλογο του κειμένου της με τίτλο «Κώστας Στάθης :Ο λάθε βιώσας» που συμπεριλαμβάνεται στην έκδοση «Ο Ζωγράφος Κώστας Στάθης» (των Νικηφόρου Ορφανού, Ευρυδίκης Περικλέους-Παπαδοπούλου και Στάθη Ορφανίδη) αναφέρει σχετικά:

«Η ζωγραφική του Κώστα Στάθη είναι μια έκφραση υπαρξιακή, μια προβολή των δονήσεων της ψυχής, μια ταύτιση του εγώ με τον κόσμο. Σ’ αυτό, και έχοντας βέβαια υπόψη τα διαφορετικά μεγέθη των καλλιτεχνών, η περίπτωση του Κώστα Στάθη θα μπορούσε να συγκριθεί με την περίπτωση του Γιανούλη Χαλεπά και του Βίνσεντ Βαν Γκοχ. Και στις τρεις περιπτώσεις μιλάμε για τη γλώσσα της ψυχής».

Την παράσταση επένδυσε με πρωτότυπη μουσική ο διακεκριμένος και πολυβραβευμένος συνθέτης Μιχάλης Χριστοδουλίδης. Τα σκηνικά θα φιλοτέχνησε ο Κωνσταντίνος Κουννής και τα κοστούμια η Μαρίνα Νικολαϊδου ενώ τον σχεδιασμό φωτισμού κάνει η Καρολίνα Σπύρου.

Τον ζωγράφο υποδύεται ο ηθοποιός Νεκτάριος Θεοδώρου.

Η πρώτη παράσταση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 7 Οκτωβρίου 2016, στο «Κέντρο Τέχνης και Πολιτισμού-Κοραή 1» (απέναντι από το Παγκύπριο Γυμνάσιο) Θα ακολουθήσουν τακτικές παραστάσεις στη Λευκωσία και στη συνέχεια στη Λεμεσό.

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

Κείμενο: Ευρυδίκη Περικλέους-Παπαδοπούλου
Σκηνοθεσία: Μαρία Μανναρίδου-Καρσερά
Μουσική: Μιχάλης Χριστοδουλίδης
Σκηνικά: Κωνσταντίνος Κουννής
Κοστούμια: Μαρίνα Νικολαϊδου
Σχεδιασμός φωτισμού: Καρολίνα Σπύρου
Τον ζωγράφο υποδύεται ο ηθοποιός Νεκτάριος Θεοδώρου

Facebook page – Σόλο για τρεις

Πρώτη παράσταση: Παρασκευή, 7 Οκτωβρίου 2016, 20:30

Ημέρες και ώρες παραστάσεων

ΛΕΥΚΩΣΙΑ: «Κέντρο Τέχνης και Πολιτισμού – Κοραή 1»

Τετάρτη – Ώρα: 20:30
12 / 19 / 26 Οκτωβρίου 2016

Παρασκευή – Ώρα: 20:30
7 / 14 / 21/ Οκτωβρίου 2016

Σάββατο -Ώρα: 20:30
8 / 15 / 22 / Οκτωβρίου 2016

Κυριακή -Ώρα: 18:30
9 / 16 / 23/ Οκτωβρίου 2016

*«Κέντρο Τέχνης και Πολιτισμού-Κοραή 1»: Οδός Κοραή 1,
Απέναντι από το Παγκύπριο Γυμνάσιο, στην πλατεία Αρχιεπισκοπής.
τηλ. κρατήσεων: 99 544934

ΛΕΜΕΣΟΣ – Θέατρο ΕΘΑΛ –Τεχνοχώρος (5 & 6 Νοεμβρίου 2016)

Σάββατο, 5 Νοεμβρίου 2016, Ώρα 20:30
Κυριακή, 6 Νοεμβρίου 2016, Ώρα 18:30

*Τεχνοχώρος της ΕΘΑΛ: Φραγκλίνου Ρούσβελτ 76,
Ακίνητα Δήμου – Κτίριο ΣΑΛΑ
τηλ. κρατήσεων: 99 544934 και 25 877827 (09.00 – 14.00)

Εισιτήρια:
13 ευρώ κανονικό
10 ευρώ μειωμένο / φοιτητές, άνεργοι, συνταξιούχοι (με την επίδειξη φοιτητικής κάρτας, κάρτας ανεργίας και ταυτότητας)

Διάρκεια παράστασης 70 λεπτά.

Ποιος ήταν ο ζωγράφος Κώστας Στάθης


Γεννήθηκε στο χωριό Ασκάς της επαρχίας Λευκωσίας. Φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο και στη συνέχεια στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (1936-1941). Την τέχνη της ζωγραφικής τη διδάχτηκε από τους μεγάλους καλλιτέχνες καθηγητές του, τον Ιωάννη Κισσονέργη, τον Αδαμάντιο Διαμαντή, τον Γιάννη Κεφαλληνό. Επέστρεψε στην Κύπρο χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του, λόγω της Γερμανικής κατοχής και σοβαρών οικονομικών δυσκολιών. Εκείνη την εποχή η εικαστική κίνηση του νησιού, όπως και οι Τέχνες γενικότερα, βρισκόντουσαν ακόμη στα σπάργανα.

Αντιμετώπισε πολλές δυσκολίες στην εξεύρεση εργασίας όπου τελικά εργάστηκε για λίγο ως σχεδιαστής στο Γραφείο Δημοσίων Πληροφοριών, στη φιλοτέχνηση αφισών και άλλων εντύπων. Στη συνέχεια υπηρέτησε για δύο χρόνια ως καθηγητής Τέχνης στο Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Μελκονιάν (1941-1942 και 1942-1943). Το 1943 και για τέσσερα χρόνια δημιούργησε – με βάση την εμπειρία που είχε αποκτήσει στην Αθήνα εργαζόμενος σε υφαντουργείο – ένα πρωτοποριακό υφαντουργείο στη Λευκωσία αξιοποιώντας τη μεγάλη ανάγκη που δημιουργήθηκε λόγω του πολέμου αφού πολλά είδη υφασμάτων είχαν πάψει να εισάγονται από το εξωτερικό. Προς το τέλος του 1947 οι δουλειές στο υφαντουργείο δεν πήγαιναν πολύ καλά με αποτέλεσμα να κλείσει.

Παράλληλα με τις πιο πάνω ενασχολήσεις του ζωγράφιζε ασταμάτητα δημιουργώντας δικές του πρωτότυπες εικαστικές προτάσεις σε μια εποχή δύσκολη για τη ζωγραφική τέχνη. Ωστόσο οι πολύ θετικές κριτικές με τις οποίες υποδέχτηκε τον Κώστα Στάθη η τότε διανόηση – από την πρώτη του προσωπική έκθεση και μετά – προοιώνιζαν μια πολλά υποσχόμενη δημιουργική πορεία. Έργα του κοσμούσαν γνωστά σπίτια της Λευκωσίας, είτε αγορασμένα στις εκθέσεις του είτε χαρισμένα από τον ίδιο.

Το καλοκαίρι του 1936 πριν φύγει για τις σπουδές του στην Αθήνα ο Κώστας Στάθης πραγματοποίησε την πρώτη ατομική του έκθεση με τριάντα έργα, στο αθλητικό σωματείο ΑΠΟΕΛ. Η έκθεση σημείωσε μεγάλη επιτυχία και τα σχόλια ήταν πολύ θετικά. Ένα εγκωμιαστικό άρθρο έγραψε ο Τεύκρος Ανθίας στην εφημερίδα «Πρωϊνή» (9 Ιουλίου 1936), αναφέροντας ότι η έκθεση αποτέλεσε την πιο αληθινή δικαίωση των προβλέψεών του για τον νεαρό ζωγράφο. Δύο χρόνια αργότερα τον Σεπτέμβριο του 1938 ο Κώστας Στάθης οργάνωσε ξανά ατομική έκθεση ζωγραφικής στο ΑΠΟΕΛ με πιθανό κίνητρο την οικονομική ενίσχυση των σπουδών του.

Το Μάρτιο του 1940 συμμετείχε μαζί με άλλους έλληνες καλλιτέχνες στην Τρίτη Ετήσια Ομαδική Έκθεση της «Συντροφιάς Καλλιτεχνών» στον «Παρνασσό». Την ίδια χρονιά, με την ίδια ομάδα εξέθεσε έργα του στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.

Ένα χρόνο μετά το τέλος της κατοχής στην Ελλάδα ο ζωγράφος επέστρεψε στην Αθήνα (15 Ιανουαρίου 1946) για να συνεχίσει τις σπουδές του και να πάρει το πτυχίο του κάτι που δεν έγινε τελικά κατορθωτό και γύρισε στην Κύπρο 6 μήνες αργότερα. Λίγο καιρό μετά, το 1947 συμμετείχε στην Ετήσια Κυπριακή Έκθεση Τέχνης.

Το 1948 όταν ήταν μόλις 35 χρονών μια σοβαρή ψυχική ασθένεια τον καθήλωσε. Άρχισε να μελαγχολεί, να κλείνεται στον εαυτό του, να χάνεται στην κατάθλιψη και την απομόνωση.
Αποσύρθηκε το 1950 στο χωριό του, τον Ασκά, εγκαταλειμμένος και απομονωμένος, συνεχίζοντας όμως να δημιουργεί αδιάκοπα σε μια μοναχική πορεία μέχρι τον θάνατο του, το 1987, παραμένοντας δυστυχώς και αδίκως στην αφάνεια.

Ωστόσο κατά τη δεκαετία του ’60 πήρε μέρος σε έκθεση που οργάνωσε το περιοδικό «Κυπριακά Χρονικά» και το 1965 εξέθεσε έργα του στη Δεύτερη Παγκύπρια Έκθεση Κυπρίων Καλλιτεχνών.

Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του ΕΚΑΤΕ και άφησε πλούσιο έργο, αλλά η αναγνώριση δεν ήρθε ποτέ ενόσω ο καλλιτέχνης βρισκόταν εν ζωή.

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.