Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

The Callas: Αναμένοντας στην Ύδρα τον «Μεγάλο Ανατολικό»

The Callas: Αναμένοντας στην Ύδρα τον «Μεγάλο Ανατολικό»
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

«Ο Μέγας Ανατολικός» του Ανδρέα Εμπειρίκου είναι ένα πολυσέλιδο έπος σταθμός στην ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Στις 2100 σελίδες του έχουμε να κάνουμε με το 10ημερο ταξίδι του ομώνυμου υπερωκεάνιου από το Λίβερπουλ στη Νέα Υόρκη, κυρίως όμως με τις ερωτικές συνευρέσεις των επιβατών του, οι οποίοι απολαμβάνουν τον έρωτα, την απόλυτη ελευθερία.

Έχοντας ως αφετηρία αυτό το μυθικό βιβλίο, οι Άρης και Λάκης Ιωνάς (aka The Callas) γύρισαν στην Ύδρα την καινούργια δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία τους, που έχει τίτλο «The Great Eastern». Πρωταγωνιστές στο ασπρόμαυρο φιλμ είναι πέντε τύποι, δύο άνδρες, δύο κορίτσια και μια γυναίκα που περιμένουν το υπερωκεάνιο σε έναν σταθμό transit. Η αναμονή θα τους οδηγήσει σε μια σειρά από ερωτικά παιχνίδια και παιχνίδια εξουσίας.

Η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση εγκαινιάζει τη συνεργασία της με το κινηματογραφικό site Flix.gr με την πρεμιέρα της ταινίας την Παρασκευή 16 Δεκεμβρίου στο πλαίσιο του «Flix it στη Στέγη». Αμέσως μετά την προβολή της, οι The Callas μαζί με τον Lee Ranaldo των Sonic Youth, με αφορμή τη συνεργασία τους για το soundtrack της ταινίας, παρουσιάζουν το live performance που έχουν δουλέψει από κοινού τα τελευταία δύο χρόνια, σε επιμέλεια της Νάντιας Αργυροπούλου.

Συναντήσαμε τον Άρη και τον Λάκη Ιωνά και μιλήσαμε γι’ αυτό το κινηματογραφικό και μουσικό πρότζεκτ, που θα απολαύσουμε σε λίγες μέρες στην Στέγη.

-Πότε «εισήλθατε» στον κόσμο του Ανδρέα Εμπειρίκου και τι είναι αυτό που σας κέντρισε την προσοχή;

Άρης Ιωνάς: Ασχολούμαστε εδώ και χρόνια με τον Ανδρέα Εμπειρίκο. Η πρώτη φορά που επικεντρωθήκαμε στο έργο του, ήταν μέσα από ένα art φεστιβάλ που κάναμε, με αφορμή ένα περιοδικό που βγάζαμε, το «Lust». Η μία από τις δύο χρονιές της διοργάνωσης ήταν αφιερωμένη στον «Μεγάλο Ανατολικό». Αυτό ήταν το 2013. Την επιμέλεια είχε κάνει η Νάντια Αργυροπούλου και συμμετείχαν πολλοί εικαστικοί καλλιτέχνες. Μας ενδιαφέρει πολύ ο κόσμος που έχει χτίσει μέσα από το έργο του. Μιλάει για πράγματα πολύ σύγχρονα, που μας αφορούν ακόμη και σήμερα, όπως για παράδειγμα για το θέμα της ελευθερίας στον έρωτα και στη ζωή.

Λάκης Ιωνάς: Αισθανόμαστε ότι έχουμε μια συγγένεια. Έχει μια πολύ μοναχική, πολύ ιδιότυπη άποψη για τα πράγματα, που απέχει πολύ από τα γνωστά κλισέ περί ελευθερίας, έρωτα κτλ. Πάντα λοιπόν μας κέντριζε το ενδιαφέρον. Όταν ολοκληρώσαμε την πρώτη μας ταινία, το «Lustlands», επειδή είχαμε ασχοληθεί πολύ με το έργο του, αρχίσαμε να δουλεύουμε πιο εντατικά πάνω στον «Μεγάλο Ανατολικό». Η ταινία μας γυρίστηκε στην Ύδρα, την άνοιξη του 2015.

-Επικεντρώνεστε στο τι συμβαίνει πριν το ταξίδι, πριν ξεκινήσει το μεγάλο υπερωκεάνιο;

Λάκης Ιωνάς: Το δικό μας στόρι έχει να κάνει με πέντε χαρακτήρες που περιμένουν τον Μεγάλο Ανατολικό. Περιμένουν σε έναν transit χώρο, απομονωμένο. Περιμένουν να έρθει για να πάνε αυτό το ταξίδι, προς μια άλλη πολιτεία, διαφορετική. Είναι το όνειρο μιας νέας ζωής. Αυτοί οι πέντε τύποι εγκλωβίζονται σ’ αυτό το χώρο, στην πραγματικότητα που βιώνουν, αναμένοντας το πλοίο. Αυτή η καθημερινότητα περιλαμβάνει παιχνίδια εξουσίας, έρωτα, παιχνίδια βαρεμάρας. Όλα τα υπόλοιπα ισοπεδώνονται. Ο έρωτας λαμβάνει χώρα εκεί. Όλα τα υπόλοιπα συμβαίνουν στο μυαλό τους. Το θέμα λοιπόν είναι τι κάνουν για να διαχειριστούν την αναμονή του πλοίου. Απλά αυτό που αποκαλύπτεται είναι οι επιθυμίες τους, τα όνειρά τους για κάτι άλλο. Διαφέρουν από τον έναν στον άλλο.

Άρης Ιωνάς: Μας ενδιαφέρει πολύ αυτός ο ενδιάμεσος χώρος που σηματοδοτεί την αναμονή, αλλά και την επιθυμία φυγής, το όριο ανάμεσα στον Παλιό και τον Νέο Κόσμο. Εμπεριέχει μια αμφισημία, που θεωρούμε ότι είναι πολύ σημαντική και ενδιαφέρουσα. Δεν μπορούμε τους flat χώρους ή τις οριστικές εξηγήσεις ή τις απαντήσεις που κλείνουν οριστικά τα ζητήματα. Δεν μας αρέσει η τεράστια σιγουριά για το τι είναι σωστό και τι λάθος. Μας ενδιαφέρουν οι χώροι, τα θέματα, όπου δεν ξεχωρίζεις τα όρια, όπου δεν υπάρχει βεβαιότητα. Τα ερωτηματικά που υπάρχουν τριγύρω μας είναι αυτά που ελκύουν την προσοχή μας. Δεν ψάχνουμε να βρούμε, ούτε να δώσουμε λύσεις.

Λάκης Ιωνάς: Μας ενδιαφέρει να εστιάσουμε στα πρόσωπα, στα άτομα. Να δούμε το λίγο, το προσωπικό, το ιδιαίτερο. Από εκεί πηγάζει αυτό που μπορεί κάποια στιγμή να μεγαλώσει, να γιγαντωθεί, να γίνει καθολικό και να μας αφορά όλους. Ο έρωτας, η ψυχοσύνθεση και οι επιθυμίες των προσώπων αποτυπώνονται από τη μία μεριά με ένα τρόπο πολύ ονειρικό, αφαιρετικό και άπιαστο και την ίδια στιγμή έχουν και κάτι το πολύ γήινο,το απτό, το αισθάνεσαι στο σώμα σου, στην ψυχολογία σου, στο πώς εκφράζεσαι. Ταυτόχρονα εκφράζεται δηλαδή το πολύ μεγάλο, το καθολικό, το προσωπικό και το πολύ ιδιαίτερο για τον καθένα.

-Οι ήρωες της ταινίας σας έχουν κάποια σχέση με τους χαρακτήρες του βιβλίου;

Υπάρχουν δύο ονόματα που έχουμε χρησιμοποιήσει από εκεί. Είναι ο Αντρέας και η Ειρήνη. Είναι οι πρωταγωνιστές μας, αλλά δεν έχουν καμιά σχέση με τους χαρακτήρες του βιβλίου.

-Η ταινία «θυμίζει» το βιβλίο;

Λάκης Ιωνάς: Θα έλεγα ότι υπάρχει μια εκλεκτική συγγένεια ανάμεσα στα δύο. Η ταινία μας δεν έχει καθόλου το μπαρόκ, την διάσταση του έπους, της συνεχόμενης αφήγησης που έχει το βιβλίο. Εμείς είμαστε στον ακριβώς αντίθετο δρόμο. Το φιλμ είναι μαυρόασπρο και πολύ μίνιμαλ. Η κάμερα δεν κουνιέται καθόλου. Κυριαρχεί ο βράχος και η ξεραΐλα.

Άρης Ιωνάς: Τα γυρίσματα έχουν γίνει στο Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ, στην Ύδρα. Στα Σφαγεία. Ο χώρος αποτέλεσε βασική πηγή έμπνευσης τόσο για την ατμόσφαιρα, όσο και για την μορφή που πήρε η ταινία μας. Από την αρχή, όταν ακόμη ήταν τα πάντα στο κεφάλι μας, η αρχιτεκτονική του συγκεκριμένου χώρου είχε καθορίσει τα πάντα. Δουλέψαμε λοιπόν πάρα πολύ με τα Σφαγεία και τον περιβάλλοντα χώρο. Ουσιαστικά, κάποιος που δεν έχει διαβάσει το βιβλίο καταλαβαίνει από τα συμφραζόμενα των ηθοποιών για το τι ακριβώς πρόκειται. Διαισθάνεται τι μπορεί να είναι ο Μεγάλος Ανατολικός.

-Τι έχετε φτιάξει λοιπόν;

Λάκης Ιωνάς: Έχουμε φτιάξει έναν ουτοπικό κόσμο που δεν υπάρχει. Καλό είναι όμως ότι μπορείς από εκεί να το εντάξεις στην καθημερινότητά σου. Το θέμα μας είναι πώς μπορείς να δημιουργήσεις στην καθημερινή σου ζωή, να φτιάξεις ένα περιβάλλον, το οποίο θα σου αρέσει, θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις επιθυμίες σου.

Άρης Ιωνάς: Αυτό είναι το γενικότερο σκεπτικό που δουλεύουμε, που έχουν τα πρότζεκτ που κάνουμε όλα αυτά τα χρόνια. Όσο μας αρέσει το ονειρικό, τόσο δεν μας αρέσει να μην περνάμε καλά και να μην κάνουμε πράγματα που να μας αφορούν. Είμαστε μια ομάδα συνεργατών από διαφορετικούς χώρους, ένας πυρήνας ανθρώπων που μοιράζεται τα ίδια πράγματα, τα ίδια όνειρα και τους ίδιους στόχους. Η βάση σε οτιδήποτε κάνουμε εξαρτάται από αυτούς, καθορίζεται από την ομάδα. Αυτοί είναι οι αφορμή για οτιδήποτε κάνουμε. Από αυτές τις αφορμές ξεκινάμε να χτίζουμε κάθε φορά αυτό που θέλουμε.

-Ποια ήταν η αφορμή γι’ αυτή την ταινία;

Άρης Ιωνάς: Το κλειδί ήταν η πρωταγωνίστρια, η Ηρώ Σοφουλάκη, που ερμηνεύει την Ειρήνη. Μπορεί να ακούγεται αυτονόητο, αλλά εμείς δεν δουλεύουμε με ηθοποιούς. Ούτε σ’ αυτήν, ούτε στην προηγούμενη δουλέψαμε με επαγγελματίες ηθοποιούς. Επειδή ο ρόλος ήταν εξαιρετικά απαιτητικός, έπρεπε να βρούμε το σωστό άνθρωπο για να τον ερμηνεύσει. Όταν την βρήκαμε, όλα στήθηκαν πάνω της. Έτσι άρχισε να ξετυλίγεται το νήμα.

Λάκης Ιωνάς: Αφορμή δεν ήταν ένας άνθρωπος ή ένα πράγμα. Ήταν λίγο σαν φυσική εξέλιξη αυτού που σκεφτόμασταν και οργανώναμε. Σημαντικό ρόλο στο να κυλήσουν τα πράγματα προς αυτή την κατεύθυνση είχε η Νάντια Αργυροπούλου και ο γιος του Ανδρέα, ο Λεωνίδας Εμπειρίκος, στον οποίο άρεσε η ιδέα μας.

-Πώς θα περιγράφατε την ατμόσφαιρα του φιλμ; Τι θα δει ο θεατής;

Άρης Ιωνάς: Ένα ερωτικό δράμα (γέλια).

Λάκης Ιωνάς: Εμπεριέχει οτιδήποτε αγαπάμε, όχι μόνο όσον αφορά τον κινηματογράφο, αλλά και τη μουσική, τη λογοτεχνία. Για να γίνω πιο συγκεκριμένος, όσον αφορά τον κινηματογράφο, υπάρχει ένα σύμπαν αναφορών και επιρροών από τον Μπρεσόν και τον Κασσαβέτη, μέχρι τον Τζάρμους, τον Χάρτλεϊ και τον Καουρισμάκι.

Άρης Ιωνάς: Έχει και αρκετά νουάρ στοιχεία.

Λάκης Ιωνάς: Είναι μια φιλοσοφική και ταυτόχρονα μια ρεαλιστική αναζήτηση του έρωτα, της ουτοπίας. Από τη μια πλευρά είναι κάτι πολύ ρεαλιστικό και από την άλλη έχεις μερικές στιγμές την αίσθηση, ότι είσαι μέσα σε ένα όνειρο.

Άρης Ιωνάς: Και για μας είναι μια ισορροπία περίεργη. Αυτές οι δύο πλευρές που υπάρχουν στην ταινία, του σουρεαλιστικού με το πραγματικό, πάντα μας προβλημάτιζε για το που φτάνει το ένα και αρχίζει το άλλο. Πλέον μετά την ολοκλήρωση του φιλμ είναι ωραίος ο τρόπος που μπαίνεις στην ατμόσφαιρά τους, στο κλίμα της. Χρειάζεσαι λίγο χρόνο, αλλά μετά καταδύεσαι στον κόσμο των χαρακτήρων. Νιώθεις ότι έχεις όλα τα χαρακτηριστικά μιας πραγματικής ζωής.

-Μετά την ταινία, θα υπάρξει και το live performance. Τι θα κάνετε ακριβώς;

Λάκης Ιωνάς: Ως Callas πατάμε πάντα σε διαφορετικές μορφές τέχνης. Είναι στη λογική μας να συνδυάζουμε πράγματα. Κάναμε την επαφή με τον Lee Ranaldo των Sonic Youth και του ζητήσαμε να γράψουμε μαζί το σάουντρακ της ταινίας. Ενσωματώσαμε λοιπόν τη μουσική μας μέσα στην ταινία. Με αυτό τον τρόπο άρχισε να ενοποιείται η κινηματογραφική με τη μουσική μας γλώσσα. Στην performance που θα ακολουθήσει την προβολή θα ακούσετε μουσικά στοιχεία του σάουντρακ και όχι μόνο. Εξελίσσουμε τον ήχο. Το ένα κουμπώνει με το άλλο: το σάουντρακ της ταινίας είναι και η ουρά της performance. Θα υπάρχουν οι Callasettes, γυναικείες φωνές που θα τραγουδούν μαζί μας, αλλά και δύο χορεύτριες που θα συμμετάσχουν στο event. Είναι κάτι απόλυτα φυσικό για μας, καθώς αντίστοιχα πράγματα έχουμε κάνει πολλές φορές στο παρελθόν. Το live είναι πλέον ένα 45-50λεπτο υλικό με νέα τραγούδια.

Άρης Ιωνάς: Οπότε, τελειώνοντας η ταινία, ξεκινά αμέσως η live performance.

-Επόμενος σταθμός αυτού του project;

Άρης Ιωνάς: Επόμενος στόχος μας είναι η Νέα Υόρκη, μια και ο Μεγάλος Ανατολικός φεύγει από το Λίβερπουλ για τη Νέα Υόρκη.

The Great Eastern
Σενάριο – Σκηνοθεσία: Λάκης Ιωνάς και Αρης Ιωνάς (The Callas) / Διεύθυνση Φωτογραφίας: Δημήτρης Κοτσέλης / Ηχος: Νίκος Τριανταφύλλου / Πρωτότυπη Μουσική: Lee Ranaldo & The Callas / Art Supervisor: Νάντια Αργυροπούλου / Cast: Δημήτρης Πολιτάκης (Αντρέας), Ηρώ Σοφουλάκη (Ειρήνη), Κάτια Δημοπούλου (Λώρα), Βαλίσια Οντέλ (Σάρα), Ηλίας Παπαζαχαρίας (Ηλίας) / Παραγωγοί: Λάκης Ιωνάς και Αρης Ιωνάς / Παραγωγή: The Studio Art Projects / Σε συμπαραγωγή με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, την HAOS Film, και την Athens Filmmakers’ Coop / Executive Producer: Βένια Βέργου / Με την υποστήριξη του DESTE Foundation for Contemporary Art και του Λεωνίδα Εμπειρίκου

INFO
Παρασκευή 16 Δεκεμβρίου
20:30
Κατάλληλο άνω των 18 ετών
Εισιτήρια: Κανονικό: 10 €, Μειωμένο, Φίλος ή Μικρή Παρέα (5-9 άτομα): 8 €
Μεγάλη Παρέα (10+ άτομα): 7 €, ΑΜΕΑ, Συνοδός ΑΜΕΑ & Άνεργοι: 5 €



Ακολουθήστε το euronews στα Ελληνικά στο Facebook και στο Twitter