Έκτακτη είδηση

Αποστολή στο Καζακστάν: Ιστορική συμφωνία για το νομικό καθεστώς της Κασπίας Θάλασσας

Αποστολή στο Καζακστάν: Ιστορική συμφωνία για το νομικό καθεστώς της Κασπίας Θάλασσας
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, οι πέντες χώρες που μοιράζονται την Κασπία, δεν κατάφεραν να μοιράσουν την θαλάσσια περιοχή, ούτε να καθορίσουν το νομικό της καθεστώς.

Το Ακτάου του Καζακστάν φιλοξένησε την 5η Σύνοδος Κορυφής των χωρών της Κασπίας Θάλασσας.Ρωσία, Ιράν, Αζερμπαϊτζάν,Τουρκμενιστάν και Καζακστάν αποφάσισαν να λύσουν τον γόρδιο δέσμο.

«Χρειάστηκαν περισσότερα από 20 χρόνια και πάνω από 50 συναντήσεις της ομάδας εργασίας μέχρι να φτάσουμε στη σύμβαση που καθορίζει το νομικό καθεστώς της Κασπίας Θάλασσας. Πλέον, οι 5 παράκτιες χώρες ανοίγουν νέο κεφάλαιο συνεργασίας στους τομείς των μεταφορών, του εμπορίου, της ενέργειας και της προστασίας του περιβάλλοντος» μεταδίδει ο απεστάλμενος του euronews στο Καζακστάν, Απόστολος Στάικος.

Η πρώτη σύνοδος της Κασπίας πραγματοποιήθηκε στην Ασκαμπάτ, πρωτεύουσα του Τουρκμενιστάν το 2002. Ακολούθησε η Τεχεράνη το 2007, το Μπακού το 2010 και το Άστραχαν το 2014.

Η υπογραφή της σύμβασης που καθορίζει το νομικό καθεστώς της Κασπίας Θάλασσας, δίχως αμφιβολία ήταν η σημαντικότερη στιγμή της 5ης σύνοδου.

Οι πέντε ηγέτες συμφώνησαν ότι κάθε κράτος ελέχει 15 ναυτικά μίλια, ενώ ακολουθεί αλιευτική ζώνη 10 ναυτικών μιλίων. Από εκεί και πέρα, οι 5 χώρες κάνουν λόγο για «κοινά ύδατα»

«Οι χώρες που έχουν υπογράψει τη σύμβαση, οφείλουν να εφαρμόσουν ορισμένους βασικούς κανόνες. Οι χώρες της Κασπίας Θάλασσας θα χρησιμοποιούν την θάλασσα με τρόπο ειρηνικό, ενώ όλα τα κράτη σέβονται τα σύνορα και την ανεξαρτησία των ομολόγων τους. Στην Κασπία Θάλασσα, δεν θα υπάρξει στρατιωτική βάση οποιασδήποτε ξένης χώρας» δήλωσε ο Πρόεδρος του Καζακστάν.

Στις διαπραγματεύσεις με τις μετα-σοβιετικές χώρες, η Τεχεράνη επέμεινε είτε στον διαχωρισμό της θαλάσσιας περιοχής σε πέντε ίσα τμήματα ή στην από κοινού ανάπτυξη όλων των φυσικών πόρων της Κασπίας. Καμία από τις γειτονικές χώρες δεν συμφώνησε με αυτές τις προτάσεις. Η Ρωσία, το Καζακστάν και το Αζερμπαϊτζάν, ουσιαστικά μοίρασαν τη βόρεια Κασπία ανάμεσά τους χρησιμοποιώντας διαχωριστικές γραμμές.

Στη σύντομη ομιλία του, ο Πρόεδρος του Ιράν στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα της ασφάλειας. Αν και δεν αναφέρθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, ήταν σαφές ότι ο Χασάν Ροχάνι έδειχνε την Ουάσινγκτον όταν έλεγε «καμία ξένη δύναμη στην Κασπία Θάλασσα».

«Κανένας ξένος στρατός δεν μπορεί να εισέλθει στην Κασπία Θάλασσα. Αυτή είναι μία από τις πιο σημαντικές αποφάσεις που λάβαμε σε αυτή την σύνοδο. Οι πέντε ηγέτες ξεκαθαρίζουμε πως καμία ξένη δύναμη δεν μπορεί να δημιουργήσει ναυτική βάση στη θάλασσα που ενώνει τις πέντε χώρες. Με την απόφαση αυτή, βελτιώνουμε την ασφάλεια σε ολόκληρη την περιοχή και αυτό είναι πολύ σημαντικό για όλες τις χώρες» υποστήριξε ο πρόεδρος του Ιράν.

Εκτός από τη σύμβαση για το νομικό καθεστώς της Κασπίας Θάλασσας, οι πέντε χώρες υπέγραψαν σημαντικές εμπορικές και οικονομικές συμφωνίες. Μετά τον πρόεδρο του Ιράν και ο Βλαντιμίρ Πούτιν επέλεξε να επικεντρωθεί στην ασφάλεια και στο ζήτημα της τρομοκρατίας.

«Το ζήτημα της ασφάλειας αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα. Αντιμετωπίζουμε σοβαρές απειλές και πρέπει να δώσουμε την κατάλληλη απάντηση. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Κασπία Θάλασσα βρίσκεται πολύ κοντά σε εμπόλεμες ζώνες, αλλά και σε περιοχές με έντονη τρομοκρατική δραστηριότητα. Αναφέρομαι στη Μέση Ανατολή και στο Αφγανιστάν» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος της Ρωσίας.

Βεβαίως, υπάρχουν ακόμα ζητήματα που προκαλούν διαφωνίες και διαιρέσεις. Τα πέντε κράτη δεν κατόρθωσαν να συμφωνήσουν στο πως θα μοιράσουν τον πετρελαιοφόρο πυθμένα, το υπέδαφος της Κασπίας Θάλασσας.

«Η οριοθέτηση του θαλάσσιου βυθού, ήταν το ζήτημα που οδήγησε τη διαδικασία σε αδιέξοδο. Κάθε κράτος κατέθετε τις δικές του προτάσεις Ωστόσο, η σύμβαση προσφέρει διέξοδο και σε αυτό το ακανθώδες ζήτημα. Η οριοθέτηση του θαλάσσιου βυθού θα ολοκληρωθεί μετά από διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών που μοιράζονται κοινά, χερσαία σύνορα» υποστηρίζει ο Ζουμάρεκ Σαραμπέκοβ, ειδικός επι των θεμάτων εξωτερικής πολιτικής.

Οι αρχηγοί των πέντε κρατών ανέθεσαν στους υπουργούς εξωτερικών, αλλά και σε ειδικούς επιστήμονες να καθορίσουν την μεθοδολογία που θα οδηγήσει στην χάραξη ίσων γραμμών βάσης.

Η Κασπία θάλασσα είναι η μεγαλύτερη περίκλειστη θάλασσα του κόσμου, ενώ από πολλούς θεωρείται λίμνη. Είναι πλούσια σε κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η επόμενη σύνοδος κορυφής της Κασπίας θα πραγματοποιηθεί στο Τουρκμενιστάν εντός του 2019.

Από το Ακτάου ταξιδέψαμε στην περιοχή Μανγκίσταου για τα εγκαίνια του λιμανιού του Κουρίκ. Πρόκειται για ένα υπερσύγχρονο νέο λιμάνι, το οποίο συνδέεται με το σιδηροδρομικό δίκτυο του Καζακστάν.

Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται λίγοτερο χρόνος για την μεταφορά προιοντών και αγαθών.

«Τα τελευταία 5 χρόνια, το Καζακστάν αύξησε την μεταφορική δυνατότητα των λιμάνιων του Ακτάου και του Κουρίκ, από 6 σε 25 εκατομμύρια τόνους ετησίως. Πρόκειται για σημαντική αύξηση και μπορούμε να τα πάμε ακόμη καλύτερα. Το Καζακστάν αποτελεί ιδανικό προορισμό για τις ξένες επιχειρήσεις που θέλουν να αναπτυχθούν» υποστηρίζει ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εθνικής εταιρείας Kazakhstan Temir Zholy.

Στη τελετή εγκαινίων παρευρέθη ο Πρόεδρος του Καζακστάν, Νουρσουλτάν Ναζαρμπαϊέφ. Στην εκδήλωση συμμετείχαν επιχειρηματίες από το Αζερμπαϊτζάν, την Γεωργία, την Τουρκία, την Κίνα και το Ουζμπεκιστάν, καθώς και βετεράνοι του κλάδου των μεταφορών του Καζακστάν.

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.