Έκτακτη είδηση

Έκτακτη είδηση

Luminous: Ασθενείς με εγκεφαλικό αποκτούν συνείδηση του περιβάλλοντός τους

Luminous: Ασθενείς με εγκεφαλικό αποκτούν συνείδηση του περιβάλλοντός τους
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Η Έβελιν ήταν 39 ετών, το καλοκαίρι του 2018, όταν έπαθε ανεύρυσμα. Έπεσε σε κώμα. Ανέκαμψε ελαφρώς και μερικές μέρες αργότερα έπεσε ξανά σε κώμα. Οι ειδικοί είπαν στο σύζυγό της ότι βρίσκεται τώρα σε κατάσταση ελάχιστης συνειδητότητας.

Η οικογένεια της Έβελιν δέχτηκε να συμμετάσχει σε μια κλινική μελέτη που αξιολογεί αν η συνείδηση του ασθενή μπορεί να μετρηθεί και το πιο σημαντικό, αν μπορεί να αλλάξει, μέσα από μη επεμβατικά ηλεκτρομαγνητικά σήματα. Ο σύζυγός της Γκέερτ Βαν Γκέλντερ επισημαίνει:

«Όταν συνήλθε από το κώμα, την αγκάλιαζα και της έλεγα: Σε παρακαλώ μην πεθάνεις. Γίνε καλά! Σκέψου τα παιδιά μας! Σκέψου εμάς! Πιστεύω ότι αυτό είναι το αποτέλεσμα της φροντίδας και της αγάπης που της δείχνουμε. Αλλά να έχουμε επικοινωνία; Δεν νομίζω. Καταλαβαίνει, ακούει, βλέπει, προσπαθεί να εκφραστεί. Αλλά δεν μπορεί να δώσει εντολές για να καταφέρει να επικοινωνήσει».

Η μέθοδος είναι η εξής: Ηλεκτρομαγνητικά σήματα στέλνονται στον ασθενή κάθε 20 λεπτά περίπου. Οι ερευνητές θέλουν να διεγείρουν την πλαστικότητα του εγκεφάλου, ώστε να βοηθήσουν ασθενείς να αποκτήσουν ξανά κάποιο βαθμό συνείδησης:

«Ο στόχος μας είναι να βοηθήσουμε τους νευρώνες να επικοινωνήσουν πιο εύκολα μεταξύ τους. Εάν για παράδειγμα διεγείρουμε τον προμετωπιαίο φλοιό του εγκεφάλου, όπου βρίσκονται οι ανώτερες γνωστικές λειτουργίες, η μνήμη και η προσοχή, διεγείροντας αυτή την περιοχή, αυξάνοντας την ικανότητα αντίδρασης, κάνουμε ευκολότερο για τον ασθενή να βελτιώσει τη μνήμη εργασίας του, την προσοχή του. Και στην περίπτωση ασθενών που βρίσκονται σε κατάσταση ελάχιστης συνειδητότητας, μπορούν να έχουμε τελικά κάποια σημάδια συνειδητότητας» εξηγεί η Ορόρ Τιμπό, νευροεπιστήμονας στο FNRS.

Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Luminous, που σχετίζεται με τη συγκεκριμένη έρευνα έχει έδρα του την Βαρκελώνη. Οι επιστήμονες που εργάζονται γι' αυτό βλέπουν ότι η τεχνολογία είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο για την ανάπτυξη των γνωστικών επιστημών. Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν είναι τεράστιες.

«Αυτοί οι ασθενείς περνούν περιόδους με περισσότερη ή λιγότερη προσοχή. Ανάλογα με το πότε εφαρμόζουμε τη διέγερση, έχουμε διαφοροποίηση του επιπέδου συνείδησης. Γι' αυτό το λόγο δοκιμάζουμε τρεις διαφορετικές μεθόδους εγκεφαλικής διέγερσης, όλες στον μετωπιαίο φλοιό. Διεγείρουμε τους ασθενείς όταν είναι σε υψηλότερες περιόδους προσοχής, σε χαμηλότερες περιόδους αλλά επίσης σαν μέτρο ελέγχου και σε τυχαίες περιόδους προσοχής» εξηγεί ο Νταβίντ Ιμπάνιεζ Σορία, βιοατρός στο Starlab.

«Η χωρική ακρίβεια των ηλεκτρομαγνητικών σημάτων είναι ανάμεσα στις βασικές τεχνικές βελτιώσεις πάνω στις οποίες εργαζόμαστε. Θέλουμε να φτάσουμε με ακρίβεια και αποτελεσματικότητα σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου. Και η τελική λύση που ερευνούμε είναι να αυξήσουμε την ποσότητα των ηλεκτροδίων που χρησιμοποιούνται στην ηλεκτρική διέγερση» συμπληρώνει ο Αουρέλι Φρις Σορία, ερευνητής σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης στο Starlab, συντονιστής του πρότζεκτ Luminous.

Οι ερευνητές στη Λιέγη υποστηρίζουν ότι οι μισοί ασθενείς που συμμετείχαν στην μελέτη έδειξαν ελαφρά σημάδια βελτίωσης. Η έρευνα όμως συνεχίζεται:

«Συχνά ακούω: Πρόσεξε! Μην δίνεις σ' αυτούς τους ασθενείς, ψεύτικες ελπίδες. Αλλά πρέπει να ξέρουμε ότι υπάρχει και κάτι που ονομάζεται ψεύτικη απελπισία. Για πολύ καιρό, πιστεύαμε ότι δεν μπορούσαμε να κάνουμε κάτι γι' αυτούς τους ασθενείς. Και αυτό είναι λάθος» υπογραμμίζει ο Στίβεν Λάουρις, νευρολόγος στο Πανεπιστήμιο της Λιέγης, διευθυντής ερευνών του FNRS.