Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

ΣτΕ: Αντισυνταγματικές βασικές διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου για το ασφαλιστικό

ΣτΕ: Αντισυνταγματικές βασικές διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου για το ασφαλιστικό
Πνευματικά Δικαιώματα  ΑΡΧΕΙΟ ΑΠΕ-ΜΠΕ/Παντελής Σαίτας
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε κατά πλειοψηφία αντισυνταγματικές βασικές διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου (νόμος 4387/2016).

Η Ολομέλεια του ανωτάτου ακυρωτικού δικαστηρίου, με πρόεδρο την αντιπρόεδρο Μαίρη Σαρπ, δημοσίευσε σήμερα πέντε αποφάσεις που αφορούν τον νόμο Κατρούγκαλου, και ειδικότερα τον ΕΦΚΑ, τις συντάξεις, τα μπλοκάκια, κ.λπ.

Επισημαίνεται, ότι η ισχύς των αποφάσεων του ΣτΕ δεν έχουν αναδρομική εφαρμογή, καθώς αρχίζει από σήμερα.

Ειδικότερα, η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε κατά πλειοψηφία συνταγματικό τον ενιαίο ασφαλιστικό φορέα ΕΦΚΑ και την υπαγωγή σε αυτόν του συνόλου των ασφαλισμένων, εργαζομένων και συνταξιούχων.

Συγκεκριμένα, έκρινε ότι είναι σύμφωνη με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας, η δημιουργία ενός φορέα για όλους με το σκεπτικό ότι αντιμετωπίζουν τους ίδιους ασφαλιστικούς κινδύνους (γήρας, ασθένειες, θάνατος).

Ακόμη, το ΣτΕ απέρριψε τις προσφυγές των δημοσίων υπαλλήλων που είχαν ζητήσει να μείνουν εκτός ΕΦΚΑ λόγω της ειδικής σχέσης που έχουν με το κράτος.

Στην απόφαση υπήρξε μειοψηφία σχετικά με τους δημοσίους υπαλλήλους που υποστήριξε ότι πρέπει να έχουν χωριστό ασφαλιστικό φορέα.

Αυτοαπασχολούμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, μπλοκάκια, κ.λπ.

Η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματικό τον τρόπο υπολογισμού των εισφορών για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες (μπλοκάκια) σε σύγκριση με τους μισθωτούς απασχολούμενους. Δηλαδή, έκρινε αντισυνταγματικό το όριο του 20% των εισφορών που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου, ενώ για τους μισθωτούς το ανάλογο ποσοστό είναι 6% και το υπόλοιπο καλύπτεται από τον εργοδότη.

Διευκρινίζεται ότι το ποσοστό του 20% για τους αυτοαπασχολούμενους έχει ήδη μειωθεί με νεότερο νομοθετικό πλαίσιο.

Σύμφωνα το ΣτΕ, αυτή η διάταξη κρίθηκε αντισυνταγματική διότι προσβάλλει τη συνταγματική αρχή της ισότητας.

Εξάλλου, το ΣτΕ έκρινε συνταγματικό κατά οριακή πλειοψηφία 13 υπέρ έναντι 12 ψήφων τη διάταξη που ορίζει ως βάση για τον επανυπολογισμό των συντάξεων την 31η Δεκεμβρίου του 2014.

Επίσης, σε αυτό το θέμα το ΣτΕ έκρινε ότι στον νόμο Κατρούγκαλου υπάγονται όλοι και οι παλαιοί και οι μελλοντικοί απασχολούμενοι. Ανεξάρτητα από το πότε ξεκίνησαν να εργάζονται. Δηλαδή, δεν υπάρχουν πλέον ασφαλισμένοι πολλών ταχυτήτων. Αυτό κρίθηκε στη λογική ότι όλοι πρέπει να επωμιστούν το βάρος για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, στο πλαίσιο της αλληλεγγύης των γενεών και λοιπά.

Αναλογιστικές μελέτες

Κατά πλειοψηφία το ΣτΕ έκρινε συνταγματικές τις διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου σε ό,τι αφορά τις κύριες συντάξεις διότι είχαν προηγηθεί αναλογιστικές μελέτες. Ειδικότερα, είχε γίνει αναλογιστική μελέτη από την αρμόδια Αρχή και επίσης είχε υπάρξει και έγγραφο που πιστοποιούσε τη σοβαρότητά της από το Διεθνές Γραφείο Εργασίας.

Αντίθετα, για τις επικουρικές συντάξεις που κρίθηκαν αντισυνταγματικές οι σχετικές διατάξεις, η πολιτεία οφείλει άμεσα να νομοθετήσει εκ νέου. Κατά συνέπεια, κρίνονται αντισυνταγματικές και ακυρώνονται οι αποφάσεις για τις επικουρικές και για τις παλαιές και για τις μελλοντικές.

Υπολογισμός επικουρικών συντάξεων

Παράλληλα, οι σύμβουλοι Επικρατείας έκριναν κατά πλειοψηφία αντισυνταγματική τη διάταξη για τον υπολογισμό των επικουρικών συντάξεων. Ειδικότερα, κρίθηκε αντισυνταγματική η περικοπή των επικουρικών συντάξεων άνω των 1.300 ευρώ, καθώς αντίκεινται στη συνταγματική αρχή της ισότητας και της αναλογικότητας. Συγκεκριμένα, τα 1.300 ευρώ υπολογίζονται ως μικτά. Δηλαδή, κύρια σύνταξη, επικουρική, εισφορά αλληλεγγύης, προ φόρων και λοιπά.

Αναπλήρωση συντάξεων

Το ΣτΕ έκρινε κατά πλειοψηφία αντισυνταγματικό το ποσοστό αναπλήρωσης των συντάξεων -κυρίως για τις μεγάλες συντάξεις και τους συνταξιούχους που έχουν εργαστεί πολλά χρόνια- ειδικότερα το ανώτατο πλαφόν αναπλήρωσης 46,8% για 42 χρόνια ασφάλισης.

Επίσης, κρίθηκε ότι το κράτος εγγυάται τη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος σε περίπτωση προβλήματος και ανάγκης.

Εισηγητές αυτών των αποφάσεων ήταν οι σύμβουλοι Επικρατείας Σπυρίδων Μαρκάτης, Γεώργιος Τσιμέκας και Άννα Καλογεροπούλου.

Στο ΣτΕ έχουν προσφύγει, μεταξύ των άλλων, οι 63 δικηγορικοί σύλλογοι της χώρας, όπως και οι πρόεδροί τους ατομικά, η Ένωση Εμμίσθων Δικηγόρων, οι Δικηγόροι Χωρίς Σύνορα, η Ένωση Ποινικολόγων και Μαχομένων Δικηγόρων, ατομικά αλλά και ομαδικά εκατοντάδες δικηγόροι από όλη τη χώρα, Συμβολαιογραφικοί Σύλλογοι Αθηνών-Πειραιά, Θεσσαλονίκης, Λάρισας, Πατρών, Ιωαννίνων, Κρήτης, Ναυπλίου και Κέρκυρας, ομαδικά και ατομικά εκατοντάδες συμβολαιογράφοι από όλη τη χώρα, το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος, η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Ελλάδας, ο Σύνδεσμος Επαγγελματιών Βιοτεχνών Ελλάδος, η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος και ξενοδόχοι, η Ένωση Συνταξιούχων Ταμείων Ασφάλισης Μηχανικών και Εργοληπτών, πολιτικοί μηχανικοί και μηχανικοί, ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών, τεχνικές εταιρείες, εργολήπτες δημοσίων έργων, ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος, οι Ιατρικοί Σύλλογοι Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Πατρών, η Πανελλήνια Ένωση Ελευθέρων Επαγγελματιών Ιατρών και Οδοντιάτρων Ενόπλων Δυνάμεων και Σωμάτων Ασφαλείας, ο Σύνδεσμος Αποφοίτων Στρατιωτικής Σχολής Αξιωματικών Σωμάτων (ΣΣΑΣ), κ.λπ.

Ε. Αχτσιόγλου: Η απόφαση του ΣτΕ να μη γίνει αφορμή για ιδιωτικοποίηση της ασφάλισης

«Το Συμβούλιο της Επικρατείας αποδέχθηκε την ουσία της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης του ΣΥΡΙΖΑ, δηλαδή την ίδρυση του ΕΦΚΑ και την ύπαρξη ενός ταμείου με ενιαίους κανόνες για όλους ως σύμφωνη με τις αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας», σημείωσε σε δήλωσή της η τομεάρχης Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης του ΣΥΡΙΖΑ, Έφη Αχτσιόγλου, σχολιάζοντας την απόφαση του ανωτάτου δικαστηρίου για τη σχετική νομοθεσία. Και προσέθεσε: «Το ΣτE περαιτέρω δικαίωσε θεμελιώδεις νομικές επιλογές του νόμου 4387/2016, όπως αυτή του επανυπολογισμού των συντάξεων και επιβεβαίωσε ότι η αναμόρφωση του συστήματος έγινε σύμφωνα με τις αρχές του Συντάγματος».

Κατά τ΄ άλλα, η πρώην υπουργός Εργασίας επισήμανε ότι η απόφαση του ΣτΕ για την επικουρική ασφάλιση είναι «κατά τη γνώμη μας προβληματικό ότι για έναν τυπικό λόγο, που αφορά την απουσία του τύπου της αναλογιστικής μελέτης για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του ΕΤΕΑΕΠ, η πλειοψηφία έκρινε αντισυνταγματικό τον τρόπο υπολογισμού των επικουρικών συντάξεων, τη στιγμή μάλιστα που υπήρχαν οι αναλογιστικές προβολές που παρείχαν όλα τα απαραίτητα οικονομικά στοιχεία και τεκμηριώσεις για τη συνολική οικονομική κατάσταση του φορέα και την εξέλιξή του όπως ορθά επισημαίνει η ισχυρότατη μειοψηφία του δικαστηρίου. Τούτη η κατά το δικαστήριο έλλειψη, βέβαια, μπορεί εύκολα να διορθωθεί με την προσκόμιση της σχετικής αναλογιστικής μελέτης από την παρούσα κυβέρνηση».

Χαρακτήρισε ακόμα «εξαιρετικά προβληματική» την απόφαση του ΣτΕ αναφορικά με το όριο προστασίας των 1.300 ευρώ ως άθροισμα κύριας και επικουρικής σύνταξης «που είχε νομοθετηθεί προκειμένου να μην υποστούν μειώσεις όσοι λαμβάνουν χαμηλά ποσά συντάξεων». «Πρόκειται για μια κρίση ταξικά μεροληπτική εις βάρος των αδυνάμων. Εξίσου προβληματική εις βάρος των αδυνάμων θεωρούμε την κρίση του δικαστηρίου που βρίσκει αντισυνταγματική την αντίστροφη προοδευτικότητα που έχουν τα ποσοστά αναπλήρωσης προκειμένου ακριβώς να εξασφαλίζονται ικανοποιητικές συντάξεις σε ασφαλισμένους με χαμηλές αποδοχές και ασταθή εργασιακό βίο», υπογράμμισε η αρμόδια τομεάρχης του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Και κατέληξε η κ. Αχτσιόγλου: «Αυτό που σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να συμβεί είναι με αφορμή τις επιμέρους κρίσεις η σημερινή κυβέρνηση να προσπαθήσει να δικαιολογήσει την εφαρμογή ενός συστήματος ιδιωτικοποίησης της επικουρικής ασφάλισης και περικοπών στις συντάξεις».

Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος: «Μεγάλη νίκη του δικηγορικού σώματος»

Η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος χαρακτηρίζει «μεγάλη νίκη του δικηγορικού σώματος απέναντι στην ασφαλιστική αντιμεταρρύθμιση Κατρούγκαλου», τις σημερινές αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου Επικρατείας που αναγνώρισαν την αντισυνταγματικότητα διατάξεων του νόμου Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016).

Σε ανακοίνωσή της η Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, «πρόκειται για ιστορική δικαίωση του κινήματος των ελευθέρων επαγγελματιών (που λοιδορήθηκε ως κίνημα της γραβάτας), αλλά και ειδικότερα του δικηγορικού σώματος και της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας».

Ακόμη, αναφέρεται ότι «μετά από αδικαιολόγητα μακρά δικαστική διαδικασία, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της χώρας δέχθηκε τα επιχειρήματα που προέβαλαν οι Δικηγορικοί Σύλλογοι και διαπίστωσε την αντισυνταγματικότητα του τρόπου υπολογισμού των εισφορών των ελευθέρων επαγγελματιών».

Η νέα πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, σύμφωνα με την ανακοίνωση, «οφείλει, σεβόμενη τις αποφάσεις της ελληνικής Δικαιοσύνης, ανεξαρτήτως δημοσιονομικού κόστους, να εφαρμόσει τις επιταγές των δικαστικών αποφάσεων και να αναλάβει άμεσα τις αναγκαίες νομοθετικές πρωτοβουλίες, επαναφέροντας πλέον τα πράγματα στη συνταγματική έννομη τάξη, όπως από σήμερα αποτυπώνεται και με τη σφραγίδα του ανωτάτου ακυρωτικού δικαστηρίου της χώρας».