Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

30 χρόνια από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου

euronews_icons_loading
30  χρόνια από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου
Πνευματικά Δικαιώματα  Reuters
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Στις 9 Νοεμβρίου 2019, συμπληρώνονται 30 χρόνια από την μέρα που άλλαξε την Γερμανία και την Ευρώπη. Την ίδια μέρα, το 1989 το Τείχος του Βερολίνου “κατέρρεε” γεμίζοντας ενθουσιασμό τους κατοίκους της πολύπαθης πόλης.

Εκδηλώσεις με ομιλία της Ανγκελα Μέρκελ στο Βερολίνο για την επέτειο.

Το Βερολίνο, επιστρατεύει την τέχνη και την τεχνολογία, την επιστήμη και την ιστορία, την νοσταλγία και την αισιοδοξία, αλλά πάνω από όλα την μόνιμη διάθεσή του για ξέφρενο γλέντι. Στόχος είναι να προσφέρει στους Γερμανούς και στους επισκέπτες του μια εμπειρία αντάξια των 30 χρόνων που συμπληρώνονται από την σημαντικότερη στιγμή της νεότερης ιστορίας του, την Πτώση του Τείχους που χώριζε στα δύο την πόλη, την Γερμανία -- και τον κόσμο ολόκληρο.

Η πόλη, η οποία τον Νοέμβριο του 1989 έγινε μέσα σε μια νύχτα η σκηνή του τέλους του Ψυχρού Πολέμου, έχει μετατραπεί σε ένα μεγάλο υπαίθριο φεστιβάλ. Εκατοντάδες εκθέσεις, καλλιτεχνικές εγκαταστάσεις, συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, ξεναγήσεις στα σημεία των γεγονότων και προβολές φιλοδοξούν να θυμίσουν στους παλιότερους και να τονίσουν στους νεότερους ότι η σημερινή «κανονικότητα» στην Γερμανία φάνταζε κάποτε αδιανόητη και ότι η ειρήνη και η ελευθερία κερδήθηκαν με μια σπουδαία --και ειρηνική-- επανάσταση.

Το Βερολίνο είναι ούτως ή άλλως μια πόλη -- ανοιχτή έκθεση. Η ιστορία του είναι ζωντανή και βρίσκεται παντού γύρω από τον επισκέπτη, που συχνά αισθάνεται ότι είναι κι αυτός κομμάτι της, πρωταγωνιστώντας σε ένα καλογυρισμένο φιλμ νουάρ, μέσα από γέφυρες κατασκόπων, απαγορευμένες γραμμές μετρό, εικόνες αντίστασης και ανθρώπινες ιστορίες. Αυτές τις μέρες η πόλη αφηγείται με όλους τους τρόπους την ιστορία της Πτώσης του Τείχους της. Επτά εκθέσεις έχουν στηθεί σε ισάριθμα σημεία-ορόσημα για τα γεγονότα της περιόδου 1989-1990:

Στην ιστορική Πύλη του Βρανδεμβούργου, το σύμβολο της διχοτόμησης της Γερμανίας και της Ευρώπης, έχει ήδη τοποθετηθεί η εντυπωσιακή εγκατάσταση «Οράματα εν κινήσει» του αμερικανού Πάτρικ Σερν -- ένα «ιπτάμενο» δίχτυ μήκους άνω των 100μ που πλέχθηκε από 30.000 μηνύματα με ευχές, αναμνήσεις και ελπίδες ανθρώπων που είτε έζησαν τα γεγονότα είτε επηρεάστηκαν από αυτά. Η εγκατάσταση αποτελεί φόρο τιμής στους διαδηλωτές της ειρηνικής επανάστασης. Το ίδιο σημείο το Σάββατο το βράδυ θα γίνει για μια ακόμη φορά το επίκεντρο της γιορτής, με συναυλία της διάσημης Staatskapelle υπό την διεύθυνση του Ντάνιελ Μπάρενμπόιμ, ροκ μουσική και ζωντανές αφηγήσεις από τα γεγονότα του 1989. Αργότερα, ο DJ WestBam θα αναλάβει να μετατρέψει την Πύλη σε «European Club Night», σε ένα ξέφρενο πάρτι που θα επεκταθεί σε 27 κλαμπ του Βερολίνου.

Στην Αλεξάντερ Πλατς, το αλλοτινό κέντρο του ανατολικού Βερολίνου, σε ειδικές τρισδιάστατες προβολές, παρουσιάζονται ήδη οι μαζικές διαδηλώσεις στην Ανατολική Γερμανία, οι οποίες οδήγησαν στην Πτώση του Τείχους.

Λίγο πιο κάτω, στην έδρα του αρχηγείου της τρομερής Stasi, η πρόσοψη του κτιρίου θα γεμίσει εικόνες από τις διαμαρτυρίες κατά της μυστικής αστυνομίας του καθεστώτος.

Λίγο ανατολικότερα, η Εκκλησία της Γεσθημανής, όπου βρήκαν καταφύγιο οι αντικαθεστωτικοί το 1989, υπενθυμίζει με προβολές, διαλέξεις και συζητήσεις με τους πρωταγωνιστές, τον ρόλο της στην ειρηνική επανάσταση. Χθες μάλιστα φιλοξένησε συναυλία της Πάτι Σμιθ, με τίτλο «Tα τείχη θα πέσουν».

Το δυτικό Βερολίνο, το οποίο όσο η πόλη ήταν μοιρασμένη ζούσε σε ένα ιδιότυπο καθεστώς ελευθερίας και φόβου, θα φιλοξενήσει στην κοσμοπολίτικη λεωφόρο Kurfuerstendamm αφηγήσεις οικογενειών που έζησαν για χρόνια στις δυο πλευρές του Τείχους και επανενώθηκαν στις 9 Νοεμβρίου του 1989.

Το Παλάτι της Δημοκρατίας, στην Σλοσπλατς, η έδρα του κοινοβουλίου της ΛΔΓ, έγινε το «θέατρο» των εκδηλώσεων διαμαρτυρίας των Ανατολικογερμανών από τον Οκτώβριο του 1989, μέχρι και τις 4 Νοεμβρίου, οπότε και πραγματοποιήθηκε εκεί η μαζικότερη διαδήλωση στην ιστορία της χώρας. Φέτος, οι εκδηλώσεις στο σημείο είναι αφιερωμένες στις πρώτες ελεύθερες εκλογές στην ΛΔΓ, τον Μάρτιο του 1990.

Η East Side Gallery, το μεγαλύτερο κομμάτι του Τείχους που στέκει ακόμη στην ανατολική όχθη του ποταμού Σπρεε, μετατράπηκε το 1990 σε έναν μεγάλο καμβά για καλλιτέχνες από 21 χώρες, οι οποίοι ζωγράφισαν 106 θέματα ειρήνης, φιλίας, αγώνα και αισιοδοξίας. Σήμερα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα του Βερολίνου και στον φετινό εορτασμό θα συμμετάσχει με ειδικές τρισδιάστατες προβολές προσωπικών μαρτυριών των χιλιάδων πρωταγωνιστών των γεγονότων.

Στόχος των διοργανωτών είναι να τιμήσει τα θύματα του καθεστώτος της Ανατολικής Γερμανίας, αλλά και να δώσει στους επισκέπτες μια όσο το δυνατόν ακριβέστερη εμπειρία από τα γεγονότα της ειρηνικής επανάστασης. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται ταυτόχρονα στην ανάγκη η γενιά που μεγάλωσε στο ελεύθερο Βερολίνο να κατανοήσει πώς ήταν η ζωή στην πόλη πριν από το 1989. Για αυτόν τον σκοπό έχει δημιουργηθεί η εφαρμογή «MauAR», η οποία βάζει τον χρήστη στις «πραγματικές» συνθήκες του μοιρασμένου Βερολίνου.

Τα πέντε σημεία των ισπανικών εκλογών

Τα πέντε σημεία των ισπανικών εκλογών
Πνευματικά Δικαιώματα  Reuters
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Αναταραχή στην Καταλονία, εκταφή του Φράνκο, άνοδος της άκρας δεξιάς , κατακερματισμός των πολιτικών δυνάμεων στο κοινοβούλιο και πολιτική αστάθεια, οι πέντε παράγοντες που βαρύνουν στις τέταρτες σε τέσσερα χρόνια βουλευτικές εκλογές της Κυριακής στην Ισπανία.

Καταλονία

Έπειτα από ειρηνικές κινητοποιήσεις των καταλανών αυτονομιστών επί σειρά ετών, σημείο καμπής στην Καταλονία υπήρξε η καταδίκη σε βαριές ποινές φυλάκισης των εννέα ηγετικών στελεχών του αυτονομιστικού κινήματος για τον ρόλο τους στην απόπειρα απόσχισης από την Ισπανία το 2017.

Το θέμα έχει αναχθεί σε κεντρικό θέμα της προεκλογικής εκστρατείας, με την δεξιά να πιέζει τον απερχόμενο πρωθυπουργό του Σοσιαλιστικού Κόμματος Πέδρο Σάντσεθ να αναστείλει το καθεστώς ευρείας αυτονομίας της Καταλονίας ή να αποπέμψει τον αυτονομιστή πρόεδρο. Ο Σάντσεθ αρνήθηκε να λάβει τέτοια μέτρα εξαιρετικού χαρακτήρα, αλλά δεν άμβλυνε τους τόνους κατά των αυτονομιστών.

Ανοδος του Vox

Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η κρίση στην Καταλονία ωφέλησε μία πολιτική παράταξη στην Ισπανία: το κόμμα Vox της άκρας δεξιάς.

Αυτή η υπερεθνικιστική και αντιμεταναστευτική παράταξη έφερε την αναβίωση της ακροδεξιάς σε μία χώρα όπου ήταν περιθωριοποιημένη μετά τον θάνατο του δικτάτορα Φράνκο το 1975. Τον Απρίλιο έκανε θριαμβευτική είσοδο στο κοινοβούλιο καταλαμβάνοντας 24 από τις 350 έδρες. Και οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν ακόμη καλύτερη επίδοση στις εκλογές της Κυριακής, οπότε αναμένεται να αναδειχθεί σε τρίτη πολιτική δύναμη της χώρας.

Η συνεργασία με το ακροδεξιό κόμμα έχει ήδη επιτρέψει στο Λαϊκό Κόμμα και τους Ciudadanos να κυβερνούν τις περιφέρειες της Ανδαλουσίας, της Μαδρίτης και της Μούρθια, καθώς και τον δήμο της ισπανικής πρωτεύουσας.

Φράνκο

Αφού καθυστέρησε επί έναν χρόνο εξαιτίας των δικαστικών προσφυγών των απογόνων του, η εκταφή του δικτάτορα Φράνκο από το μαυσωλείο της Caille de los Caidos για να μεταφερθεί σε οικογενειακό τάφο πραγματοποιήθηκε λιγότερο από τρεις εβδομάδες πριν από τις εκλογές.

Υπό τις κατηγορίες των πολιτικών του αντιπάλων για προεκλογική κίνηση, ο Πέδρο Σάντσεθ τόνισε τον ιστορικό χαρακτήρα της μεταφοράς των λειψάνων του Φράνκο που κυβέρνησε την Ισπανία από το 1939 μέχρι το 1975 ελπίζοντας, σύμφωνα με τους παρατηρητές, να κινητοποιήσει τους ψηφοφόρους της αριστεράς.

Ωστόσο, δεν θα έχει το αποτέλεσμα που επιδιώκει η κυβέρνηση, σύμφωνα με τον πολιτικό επιστήμονα Φερνάνδο Βαγεσπίν.

Κατακερματισμός

Το ισπανικό κοινοβούλιο είναι κατακερματισμένο από τότε που κατέρρευσε ο δικομματισμός (Λαϊκό Κόμμα, PP, Σοσιαλιστικό Κόμμα, PSOE) το 2015 με την εμφάνιση των Ciudadanos και του Podemos και αργότερα του Vox. Και ο κατακερματισμός θα ενισχυθεί την Κυριακή με την υποψηφιότητα του Mas Pais, παράταξης του ιδρύθηκε από τον Ινίγο Ερεχόν, πρώην δεύτερο στην ιεραρχία του Podemos, καθώς και του ακροαριστερού αυτονομιστικού κόμματος της Καταλονίας CUP.

Αστάθεια

Ο κατακερματισμός αυτός των πολιτικών δυνάμεων προοιωνίζεται συνέχιση της πολιτικής αστάθειας.

Οι δημοσκοπήσεις φέρνουν τον Πέδρο Σάντσεθ νικητή των εκλογών, αλλά, όπως και τον Απρίλιο, χωρίς απόλυτη πλειοψηφία.

Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν επίσης ότι σε αυτές τις εκλογές ούτε η συνεργασία με το μπλοκ της αριστεράς (Podemos, PSOE, Mas Pais), αλλά ούτε και το μπλοκ της δεξιάς (PP, Ciudadanos, Vox) εξασφαλίζει απόλυτη πλειοψηφία.

Οι καταλανοί αυτονομιστές, οι οποίοι υποστήριξαν τον περασμένο χρόνο την ανάληψη της εξουσίας από τον Πέδρο Σάντσεθ, αναμένεται ότι θα εξασφαλίσουν 20 έδρες, αλλά οι σοσιαλιστές δεν θέλουν την υποστήριξή τους.

Η λύση της τελευταίας στιγμής μπορεί να προκύψει από την αποχή του Λαϊκού Κόμματος στην ψηφοφορία για την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στον Πέδρο Σάντσεθ να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας. Σύμφωνα με τον Φερνάνδο Βαγεσπίν, το PSOE πρέπει «να φθάσει σε κάποια συμφωνία με το PP, όποια και να είναι αυτή».

Τα πέντε σημεία των ισπανικών εκλογών