Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Βόρεια Ευρώπη: Αυξάνονται οι ομάδες επαγρύπνησης πολιτών

euronews_icons_loading
Βόρεια Ευρώπη: Αυξάνονται οι ομάδες επαγρύπνησης πολιτών
Πνευματικά Δικαιώματα  euronews
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Βρισκόμαστε στο Λονδίνο, στην περιοχή του Γουέμπλεϊ. Ο Πάτρικ και ο Κλίβελαντ είναι μπροστά σε μια οθόνη υπολογιστή. Σερφάρουν σε πλατφόρμες μηνυμάτων που αφορούν παιδιά και νέους 10-19 ετών. Ανύκουν στην Ένωση Προστασίας Παιδιών. Ο Πάτρικ Φριπς μας εξηγεί τι κάνουν:

«Πριν 8 ημέρες βάλαμε ένα δόλωμα. Αρχίσαμε να κινούμαστε στα κοινωνικά δίκτυα με ένα ψεύτικο προφίλ. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, κάνουμε ότι είμαστε μια 12χρονη. Περιμέναμε, μέχρι κάποιος να επικοινωνήσει μαζί μας. Πολύ γρήγορα η συζήτηση με τον ύποπτο, απέκτησε σεξουαλικό περιεχόμενο».

Όπως χιλιάδες άλλοι Βρετανοί πολίτες, θεωρούν τον εαυτό τους κυνηγοί παιδόφιλων: «Όταν του είπαμε την ηλικία της. Μας είπε ότι δεν τον ένοιαζε. Μας έδωσε πολύ γρήγορα τον αριθμό του τηλεφώνου του για να μιλήσουμε στο WhatsApp. Πολύ γρήγορα άρχισε να μας μιλά για σεξ. Μας ζήτησε να κάνουμε σεξ. Μας έστειλε πολύ προκλητικές φωτογραφίες του. Ήταν εντελώς γυμνός. Πολλές από αυτές έδειχναν τα γεννητικά του όργανα».

Μια επαφή στο διαδίκτυο μετατρέπεται σύντομα σε αναζήτηση στην αληθινή ζωή. Η πρακτική αυτή ξεκίνησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και έχει επεκταθεί και στην Ευρώπη, ιδίως στις χώρες του Βορρά.

Στην Σκανδιναβία, την Ολλανδία, τη Γερμανία και την Αγγλία, αυτές οι ομάδες επαγρύπνησης αριθμούν πάνω από 3 εκατομμύρια πολίτες. Ποιοι είναι όμως οι κίνδυνοι από τέτοιες δράσεις; Οι αυτόκλητοι υπερασπιστές της δικαιοσύνης μήπως ακυρώνουν το τεκμήριο της αθωότητας κάποιων πολιτών;

Βρεθήκαμε στη Χάγη, στην Ολλανδία. Αυτοί οι άνδρες και οι γυναίκες με τα πράσινα γιλέκο είναι απλοί πολίτες. Εθελοντές που κάνουν περιπολίες, δύο φορές την εβδομάδα, όταν έχουν ελεύθερο χρόνο. Είναι μια πρωτοβουλία που την υποστηρίζουν οι τοπικές αρχές. Χρησιμοποιώντας μια εφαρμογή στα κινητά που έχει δημιουργηθεί ειδικά για τις ομάδες επαγρύπνησης, ενημερώνουν τον δήμο σε πραγματικό χρόνο, για όλες τις καταστροφές που γίνονται ή αν υπάρχουν αντικοινωνικές συμπεριφορές:

«Τσεκάρουμε τους κάδους απορριμμάτων, τα γκράφιτι το βράδυ, όταν είναι όλα σκοτεινά. Επίσης αν ο δημόσιος φωτισμός λειτουργεί. Τέτοιου είδους πράγματα. Στη συγκεκριμένη περιοχή, έχουμε πολλούς νέους που τριγυρίζουν και δημιουργούν προβλήματα στους περαστικούς. Αρχίσαμε την επιτήρηση, περπατούσαμε σε όλη την περιοχή, με αποτέλεσμα να έχει πλέον καθαρίσει» αναφέρει ο Γιαν Οβερντούιν, μέλος της ομάδας επαγρύπνησης.

Κάνοντας περιπολίες στους δρόμους για εγκλήματα, οι συγκεκριμένοι πολίτες επεμβαίνουν, πολλές φορές πριν καν έλθει η αστυνομία. «Όλα είναι εντάξει. Κανείς δεν είναι εδώ. Μερικές φορές υπάρχουν άτομα εδώ που καπνίζουν ή κάνουν ναρκωτικά. Εδώ είναι παιδική χαρά. Δεν τους θέλουμε εδώ. Τους ζητάμε ευγενικά να φύγουν. Εάν δεν φύγουν, καλούμε την αστυνομία» συμπληρώνει ο Οβερντούιν.

Στην Ολλανδία, η εγκληματικότητα μειώνεται σταθερά από το 2012. Ωστόσο, ο αριθμός των ομάδων επαγρύπνησης και αυτοάμυνας αυξάνονται στη χώρα. Η κοινωνιολόγος Σάνα Μέλμπαουμ έχει μελετήσει το φαινόμενο: «Θα ήταν πιο λογικό να έχουμε αυτές τις ομάδες επιτήρησης της γειτονιάς, ψηφιακές ή όχι σε μη ασφαλείς περιοχές. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει συχνά. Ο κόσμος θέλει να αισθάνεται πιο ασφαλής, όταν είναι πολύ ασφαλής. Το συμπέρασμα της έρευνάς μας είναι ότι αυτές οι ομάδες δεν έχουν καμιά πραγματική επιρροή στα ποσοστά εγκληματικότητας της γειτονιάς τους».

Η Ολλανδία, όπως και άλλα κράτη ενθαρρύνουν την δημιουργία τέτοιων ομάδων πολιτών, χωρίς όμως να έχει δημιουργήσει ένα πλαίσιο δράσης γι' αυτές. Οι αστυνομικές ενώσεις καταγγέλουν αυτή την ανοχή: «Μερικές φορές έχουμε περιστατικά βίας. Είναι βέβαια κάτι παράνομο. Προσπαθούμε να ενημερώσουμε τον κόσμο για το πρόβλημα. Αυτές οι ομάδες έχουν όρια. Είναι απαραίτητο να ορίσουμε ένα νομικό πλαίσιο για το τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν. Αλλιώς μπορεί να γίνετε κι εσείς ύποπτος» επισημαίνει ο Γκέριτ Βαν Ντε Καμπ, πρόεδρος της αστυνομικής ένωσης ACP.

Ο φόβος του Άλλου αλλά και ο φόβος για τους ξένους είναι βασική αιτία για ανάληψη δράσης από πολλές τέτοιες ομάδες στην Ευρώπη. Και κάποιοι προσπαθούν να αξιοποιήσουν αυτό το φόβο. Στο NDP στην Γερμανία, που βρίσκεται κοντά στους νεοναζί, δημιούργησε διχασμό με ένα βίντεο. Το Άμπεργκ είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα ότι ακόμη και σε μια μικρή πόλη μπορεί να υπάρχει βία ενάντια στους μετανάστες. Στόχος αυτής της ομάδας είναι να προστατέψει την πόλη, μετά τις επιθέσεις μεταναστών. Καλούν τους πολίτες να πάρουν μέρος στο κίνημα προστασίας της πόλης:

«Αυτές οι ομάδες μπορούν να δημιουργήσουν διακρίσεις και να στιγματίσουν άτομα βάσει το εθνοτικού τους προφίλ. Στο στόχαστρό τους για το πω απλά, είναι μαύροι, άνδρες με γενειάδες και γυναίκες με μπούρκα. Όλοι και όλα που παρεκκλίνουν των κανόνων της γειτονιάς τους, γίνονται αμέσως ύποπτοι» εξηγεί ο εγκληματολόγος Μαρκ Σουίλενμπουργκ.

Αυτές οι εθελοντικές ομάδες έχουν γίνει χρήσιμες σε πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, που δεν έχουν λεφτά για την δημόσια ασφάλεια. Η Βρετανία έχει προχωρήσει ένα βήμα πιο πέρα. Δίνοντας το δικαίωμα στους πολίτες να κάνουν τις δικές τους έρευνες και συλλήψεις. Ο Πάτρικ και ο Κλίβελαντ δεν είναι αστυνομικοί. Σχεδιάζουν να συλλάβουν τον υποτιθέμενο παιδόφιλο.

Για να δικαιολογήσουν νομικά αυτό που κάνουν, οι δύο άνδρες εκτελούν αυτό που ονομάζεται Σύλληψη από Πολίτη. Στην Βρετανία, υπάρχει το δικαίωμα όλων των πολιτών να συλλάβουν έναν εγκληματία, σε περίπτωση που διαπράξει αξιοσημείωτο αδίκημα ή αν η πρόθεση τέλεσης εγκληματικής πράξης είναι προφανής. Του δείχνουν τα μηνύματα και τις φωτογραφίες που έστειλε στην υποτιθέμενη 12χρονη. Η ταυτότητα του υπόπτου αποκαλύπτεται και το τεκμήριο αθωότητας έχει πάει περίπατο. Στη συνέχεια τον καταγγέλλουν στην αστυνομία.

«Χρειάστηκαν συνολικά 8 μέρες για να πιάσουμε τον τύπο. Η αστυνομία θα χρειαζόταν αρκετές εβδομάδες, πριν τον συλλάβει. Στόχος μου είναι να τους τρομάξω για την υπόλοιπη ζωή τους» τονίζει ο Πάτρικ Φριπς.

Ο Πάτρικ Φριπς έχει παραδώσει περισσότερους από 600 υπόπτους για σεξουαλικά εγκλήματα στην αστυνομία. Η αστυνομία πιστεύει ότι αυτή η πρακτική βοηθά να συλληφθούν επικίνδυνοι εγκληματίες, αλλά δεν είναι και η ιδεατή λύση: «Αυτές οι ομάδες κυνηγών παιδόφιλων μας προκαλούν περισσότερα προβλήματα από αυτά που βοηθούν να λύσουμε. Μερικές φορές τα άτομα αυτά κάνουν παράνομες πράξεις: Χτυπούν ανθρώπους, κρύβουν αποδείξεις ή εκβιάζουν» επισημαίνει ο Νταν Βάτζοβιτς από την Αστυνομία του Καίμπριτζ.