Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Ταμείο Ανάκαμψης της Ε.Ε.: Ραντεβού τον Ιούλιο

euronews_icons_loading
EU leaders discuss the recovery fund to respond to the COVID-19 crisis
EU leaders discuss the recovery fund to respond to the COVID-19 crisis   -   Πνευματικά Δικαιώματα  consilium.europa.eu
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Χωρίς συμφωνία για το Ταμείο Ανάκαμψης της Ε.Ε. έληξε η «τηλεσύνοδος» των Ευρωπαίων ηγετών.

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, ανακοίνωσε ότι οι ηγέτες της Ε.Ε. θα ξανασυζητήσουν το θέμα στη Σύνοδο του Ιουλίου, που θα πραγματοποιηθεί με φυσική παρουσία των ηγετών.

Ο πρωθυπουργός της Κροατίας, Αντρέι Πλένκοβιτς, που είχε την προεδρία αυτό το εξάμηνο, εξέφρασε την ελπίδα ότι σύντομα θα υπάρξει συμφωνία για το Ταμείο που θα προβλέπει 750 δισεκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια.

Τα «αγκάθια»

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το Σχέδιο «σκόνταψε» στις αντιρρήσεις χωρών που απαιτούν να υπάρξουν πιο αυστηρά κριτήρια σύνδεσης των χρηματοδοτήσεων (allocation key) με την πανδημική κρίση.

Συγκεκριμένα, κάποιες χώρες- μέλη θέλουν να αναδειχθεί ποια κράτη δεν ήταν σε ευνοϊκή δημοσιονομικά θέση , ώστε να ανταπεξέλθουν στην κρίση και απαιτούν να γίνει διαχωρισμός μεταξύ των ήδη προβληματικών (προ πανδημικής κρίσης) οικονομικών δεικτών, με αυτούς που προέκυψαν λόγω της πανδημίας.

Η Γερμανίδα Καγκελάριος είχε προϊδεάσει για το σημερινό αρνητικό αποτέλεσμα, προειδοποιώντας ότι «εάν η Ευρώπη βρεθεί χωρίς προϋπολογισμό για το 2021 και χωρίς πακέτο οικονομικής ανάπτυξης, αυτό θα ήταν το αποτέλεσμα της αδυναμίας δράσης. Και αυτό όλοι θέλουμε να το αποφύγουμε»

ΕΕ: Το Ταμείο Ανάκαμψης στο τραπέζι της Συνόδου Κορυφής

euronews_icons_loading
EU - BRUSSELS
EU - BRUSSELS   -   Πνευματικά Δικαιώματα  Aurore Martignoni/(C) Aurore Martignoni
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Με βασικό αντικείμενο το Ταμείο Ανάκαμψης, στο πλαίσιο των ευρύτερων πρωτοβουλιών για την πανδημία που πρέπει να λάβει η ΕΕ, συνεδριάζει στις 11.00 (ώρα Ελλάδας και Κύπρου) μέσω τηλεδιάσκεψης το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Οι ηγέτες της ΕΕ θα συζητήσουν για πρώτη φορά το σχέδιο για το Ταμείο Ανάκαμψης ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ, μαζί με μια πρόταση για τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027 ύψους 1,1 τρισεκατομμυρίων ευρώ. Το σχέδιο θα πρέπει να λάβει την έγκριση από όλα τα κράτη μέλη.

Την πεποίθηση ότι θα βρεθεί μια συμφωνία για το Ταμείο Ανάκαμψης εξέφρασε ο Ευρωπαίος επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων, Πάολο Τζεντιλόνι, ωστόσο, όπως εκτίμησε, «ίσως αυτό δεν θα καταστεί δυνατό στη σημερινή Σύνοδο Κορυφής», την οποία χαρακτήρισε «ενδιάμεσο σταθμό, για να γίνουν αντιληπτές με μεγαλύτερη σαφήνεια οι διαφορές μεταξύ ορισμένων αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων».

Όπως τόνισε ο κ. Τζεντιλόνι: «Η συμφωνία θα επιτευχθεί τον Ιούλιο, είμαι σίγουρος» τόνισε ο Τζεντιλόνι.

Την ανάγκη για μια συμφωνία το συντομότερο εξέφρασε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, στην επιστολή που έστειλε στους «27» ενόψει της σημερινής συνόδου Κορυφής. Ο Σαρλ Μισέλ ανέφερε ότι «υπάρχει ακόμη δρόμος μέχρι τη συμφωνία και απαιτείται σκληρή δουλειά τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες».

Παράλληλα, εστίασε στην ατζέντα της Συνόδου, στην οποία το βασικό θέμα θα είναι το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και το Σχέδιο Ανάκαμψης. «Είναι η πρώτη φορά που θα συζητήσουμε το πακέτο από την ημέρα που δημοσιοποιήθηκε στις 28 Μαϊου» σημείωσε ο Ευρωπαίος αξιωματούχος τονίζοντας ότι «στο συμβούλιο έχει γίνει αρκετή δουλειά για να προετοιμαστεί το έδαφος και τώρα είναι η ώρα για τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να συζητήσουν το πακέτο σε βάθος».

Ταυτόχρονα, έκανε λόγο για πολυπλοκότητα των προτάσεων υπογραμμίζοντας ότι η Σύνοδος «θα είναι ένα σημαντικό βήμα προς μία συμφωνία σε μια επόμενη συνάντηση με φυσική παρουσία».

Στην τηλεδιάσκεψη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα συμμετάσχει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης -όπως τόνισε και στην τηλεδιάσκεψη της Συνόδου Κορυφής των ηγετών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, την Τετάρτη- θα επισημάνει την ανάγκη να υπάρξει συμφωνία εντός του Ιουλίου.

Διχασμένη η Ευρώπη

Το άνευ προηγουμένου προτεινόμενο πακέτο στήριξης των οικονομιών της ΕΕ με δισεκατομμύρια ευρώ, ώστε να ανακάμψουν από το βαρύ πλήγμα της πανδημίας του κορονοϊού, έχει διχάσει τους ηγέτες των «27».

Ανώτερος ευρωπαίος διπλωμάτης μιλά για «κρίση άνευ προηγουμένου, με τεράστιο αντίκτυπο, κοινωνικό, οικονομικό, αλλά στη βιωσιμότητα της ΕΕ». Για να φανεί «ότι η Ευρώπη προστατεύει» τα μέλη της, εξηγεί, «δεν γίνεται να καθυστερούμε: οι καθυστερήσεις το μόνο που θα κάνουν είναι τα πράγματα δυσκολότερα και ακριβότερα», πρόσθεσε.

Στήριξη θα προσφερθεί κυρίως στα κράτη εκείνα που υπέστησαν τα πιο βαριά πλήγματα, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, αλλά μένουν ακόμη να επιλυθούν πολλές διαφωνίες ώστε να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη ομοφωνία.

Αυτό που επιδιώκεται είναι «να συμφωνήσουμε τουλάχιστον σε μερικά βασικά στοιχεία της πρότασης», εξήγησε άλλος ευρωπαίος διπλωμάτης. «Ο χρόνος μετράει και πρέπει να έχουμε καταλήξει σε συμφωνία τον Ιούλιο, πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές» πρόσθεσε, προφανώς εννοώντας τη θερινή διακοπή της λειτουργίας των ευρωπαϊκών θεσμών.

Ο ευρωπαϊκός Νότος θέλει στήριξη το συντομότερο δυνατό, ιδίως δωρεές και δανεισμό με ευνοϊκούς όρους και χωρίς όρους για μακροοικονομικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ενώ ο προσηλωμένος στη δημοσιονομική πειθαρχία βορράς (Ολλανδία, Αυστρία, Σουηδία, Δανία...) θέλει να υπάρξει μόνο δανεισμός και αυτός υπό συγκεκριμένους όρους. Οι χώρες στην ανατολική πτέρυγα της ΕΕ κρίνουν από την πλευρά τους ότι ανακατευθύνονται στον νότο υπερβολικά πολλοί πόροι και δεν θέλουν να χαθεί η εστίαση στη γεωργία και στο κλείσιμο του αναπτυξιακού χάσματος με την πλούσια δύση.

Δεν υπάρχει συμφωνία για το πώς θα αποπληρωθεί το χρέος που θα εκδοθεί από την Κομισιόν, κάτι που ισχύει επίσης για διάφορες άλλες διαστάσεις του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, ιδίως εκπτώσεις που θέλει η Γερμανία και άλλες χώρες οι οποίες συνεισφέρουν καθαρά σε αυτόν, αλλά βρίσκουν αντίθετες χώρες του νότου.

Αρκετοί ευρωπαίοι ηγέτες, μετά τις αρχικές αντιδράσεις στην πανδημία του κορονοϊού, που προκάλεσαν διαφορές, διαφωνίες και αντεγκλήσεις — για τον εξοπλισμό ατομικής προστασίας, για τα ιατρικά μηχανήματα, για το εάν η ΕΕ θα προσέφερε δάνεια ή δωρεές... — θέλουν να προβάλλουν ενωτική εικόνα.

Αλλά οι περισσότεροι αναγνωρίζουν πως θα χρειαστούν τουλάχιστον άλλες δύο σύνοδοι, η τακτική και πιθανόν μια έκτακτη, τον επόμενο μήνα με τους ίδιους παρόντες στις Βρυξέλλες προτού καταλήξουν σε συμφωνία. Αυτή η συμφωνία θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει εφαλτήριο για να σημειωθεί πρόοδος στα σχέδια για περισσότερη ολοκλήρωση, μετά την οδυνηρή εμπειρία του Brexit.

«Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα κοινά σχέδια εδώ και δεκαετίες», υπογράμμισε ευρωπαίος διπλωμάτης. Η συζήτηση αφορά πιθανόν κάτι «ιστορικό», πρόσθεσε.

Όμως για τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, μένει «ακόμη δρόμος μέχρι τη συμφωνία και απαιτείται σκληρή δουλειά».

Ερωτηματικό για την στάση της Βιέννης

Στη Βιέννη παρατηρητές αναρωτώνται ποια τελικά θα είναι η στάση του καγκελάριου της Αυστρίας Σεμπάστιαν Κουρτς, τόσο απέναντι στο "Ταμείο Ανάκαμψης" των Μακρόν-Μέρκελ για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας του κορονοϊού, όσο και στο αντίστοιχο Σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για βοήθεια ανασυγκρότησης.

Την πρόταση για ένα Ταμείο Ανάκαμψης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ύψους 500 δισεκατομμυρίων ευρώ, προς απάλυνση, μέσω επιχορηγήσεων, των επιπτώσεων της πανδημίας, είχαν παρουσιάσει στα μέσα Μαΐου ο Γάλλος πρόεδρος και η Γερμανίδα καγκελάριος, ενώ, μία εβδομάδα αργότερα, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είχε εξαγγείλει για τον ίδιο σκοπό το δικό της Σχέδιο ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ο Αυστριακός καγκελάριος διακηρύσσοντας επανειλημμένα την απορριπτική στάση του, εμφανίζεται επικεφαλής μιας ομάδας τεσσάρων χωρών των αυτοαποκαλούμενων "οικονόμων" , οι οποίες συνεισφέρουν καθαρά στον κοινοτικό προϋπολογισμό -- Αυστρία, Δανία, Ολλανδία και Σουηδία - και οι οποίες κρατούν μία ιδιαίτερα περιοριστική όσο και σκληρή, στάση.

Και αυτό, τόσο στο θέμα του επόμενου επταετούς δημοσιονομικού πλαισίου (2021-2027) της ΕΕ, όσο και τώρα στο Ταμείο Ανάκαμψης και στο Σχέδιο της Επιτροπής, αντιπροτείνοντας την παροχή μόνον επιστρεπτέων δανείων και όχι επιχορηγήσεων στις χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο από την πανδημία,

"Προτείνουμε ένα προσωρινό, ταμείο έκτακτης βοήθειας για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης και της ανθεκτικότητας των δομών της υγείας σε πιθανά μελλοντικά κύματα, αλλά εκεί που δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε, είναι οποιαδήποτε εργαλεία ή μέτρα, τα οποία οδηγούν σε κοινοτικοποίηση χρεών ή σε σημαντικές αυξήσεις στον προϋπολογισμό της ΕΕ", διαμηνύουν οι "τέσσερις" στην "Αντιπρότασή" τους, που είχε παρουσιαστεί επίσημα στη Βιέννη.

Η αρνητική αυτή στάση είχε επαναληφθεί από τη Βιέννη στις εβδομάδες που ακολούθησαν, με την επισήμανση πως "η Αυστρία δεν πρόκειται να εγκρίνει την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Ταμείο Ανάκαμψης", και ζητώντας ταυτόχρονα επαναδιαπραγματεύσεις τόσο όσον αφορά το ποσό των 750 δισεκατομμυρίων ευρώ όσο και την αναλογία μεταξύ επιχορηγήσεων και δανείων.

Το πρόγραμμα ανοικοδόμησης αποσκοπεί στην καταπολέμηση των συνεπειών της κρίσης του κορονοϊού, αλλά ταυτόχρονα, σηματοδοτώντας μία "ιστορική στιγμή", με τον δανεισμό από την Επιτροπή και την κοινή ευθύνη των μελών, θα επιτρέψει μια πραγματική, κοινή, στρατηγική οικονομική πολιτική, και αυτό, προκειμένου η ΕΕ "να επιβιώσει πραγματικά" απέναντι στις ΗΠΑ και στην Κίνα, όπως τονίζει ο πολιτικός επιστήμονας Ιβάν Κράστεφ από το βιεννέζικο Ινστιτούτο Επιστημών του Ανθρώπου.

"Θα διακινδυνεύσει ο Σεμπάστιαν Κουρτς να τορπιλίσει αυτή την ιστορική στιγμή στην ΕΕ, είναι ο ίδιος πραγματικά Ευρωπαίος, όπως ήταν ο κομματικός του φίλος 'Αλοϊς Μοκ (σ.σ. ο εκλιπών πρώην αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος και πρώην υπουργός Εξωτερικών) ή όπως είναι ο Σοσιαλδημοκράτης Φραντς Βρανίτσκι (σ.σ. ο πρώην επί 11 χρόνια ομοσπονδιακός καγκελάριος της Αυστρίας μεταξύ 1986 και 1997) οι οποίοι μαζί -- παρά τις μεγάλες πολιτικές διαφορές -- είχαν οδηγήσει την Αυστρία στην ΕΕ πριν από 25 χρόνια", διερωτάται ο Χανς Ράουσερ, ο διακεκριμένος Αυστριακός αρθρογράφος και αναπληρωτής αρχισυντάκτης της έγκυρης εφημερίδας Der Standard.

Σύμφωνα με τον Χανς Ράουσερ, ο Σεμπάστιαν Κουρτς έχει εντυπωσιάσει έως τώρα μάλλον με μία δεξιά λαϊκίστικη κριτική απέναντι στην ΕΕ, χρησιμοποιώντας τη ρητορική των αντιπάλων της Ένωσης, όπως "εξάρτηση από τις Βρυξέλλες", ή "ανάγκη μείωσης της γραφειοκρατίας", ή "ανάγκη συρρίκνωσης της Επιτροπής", η "μανία των ρυθμίσεων".

Όπως επισημαίνει ο αρθρογράφος, παραμονές των περυσινών Ευρωεκλογών, ο Σεμπάστιαν Κουρτς από τη μια ζητούσε την περικοπή κονδυλίων για τις χώρες-μέλη που παραβιάζουν το κράτος δικαίου, όμως από την άλλη δεν επέτρεψε καν στον εαυτό του να καταδικάσει επίσημα τον αυταρχισμό του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Ορμπάν.

Ο λέκτορας Πολιτικών Επιστημών και πρώην γραμματέας του ιστορικού καγκελάριου της Αυστρίας Μπρούνο Κράισκι, ο Τόμας Νοβότνι, επικρίνει μάλιστα τον Σεμπάστιαν Κουρτς ότι οδηγεί την Αυστρία στο "εθνικο-λαϊκίστικο περιθώριο της Ευρώπης".

Ο Χανς Ράουσερ σημειώνει πως η δεξιολαϊκίστικη ρητορική είναι η μία υπόθεση όταν έχει κίνητρα εσωτερικής πολιτικής και με αυτή ο Κουρτς θέλει σαφώς να κρατήσει στο κόμμα του πρώην ψηφοφόρους του ακροδεξιού εθνικιστικού Κόμματος των Ελευθέρων.

Το πόσο όμως αυτό χαρακτηρίζει έναν ηγέτη, είναι η άλλη υπόθεση, όπως επίσης είναι κάτι άλλο το εάν ένας Αυστριακός καγκελάριος μπορεί να αναλάβει συνυπευθυνότητα στην αποφασιστικά κρίσιμη αυτή στιγμή για την Ευρώπη, αναφέρει.

Ο αρθρογράφος της Der Standard θεωρεί ότι μπορεί -- ή ότι θα υπάρξει -- στην τωρινή Σύνοδο Κορυφής ένας συμβιβασμός, ωστόσο, όπως σημειώνει, εάν ο Αυστριακός καγκελάριος αποδείξει πολύ λίγη κρίση και μαζί με άλλους επιμένει, για πολύ και με λάθος ερωτήματα, να ασκήσει βέτο, διατρέχει τον κίνδυνο να παραβλέψει τα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ λόγω λαϊκίστικου κοντοφθαλμισμού.

Πέραν τούτων, ιδιαίτερη αίσθηση έχουν προξενήσει οι πρόσφατες τοποθετήσεις του πρώην ομοσπονδιακού καγκελάριου της Αυστρίας και πρώην αρχηγού του Λαϊκού Κόμματος Βόλφγκανγκ Σιούσελ, στις οποίες επαινεί ως "μία πολύ ενδιαφέρουσα ιδέα" την πρόταση Μακρόν-Μέρκελ για το Ταμείο Ανάκαμψης, και εκτιμά ως "καλό" το αντίστοιχο Σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για βοήθεια ανασυγκρότησης.

Παρατηρητές στη Βιέννη "βλέπουν" στις τοποθετήσεις του θεωρούμενου "σκληροπυρηνικού" πρώην καγκελάριου, μία έμμεση πλην σαφή διαφοροποίηση του από την επίμονη απόρριψη τόσο της πρότασης Μακρόν-Μέρκελ, όσο και του Σχεδίου της Επιτροπής, από την πλευρά του νυν Αυστριακού καγκελάριου και νυν αρχηγού του Λαϊκού Κόμματος Σεμπάστιαν Κουρτς, του οποίου "πολιτικός μέντορας" θεωρείται ο Βόλφγκανγκ Σιούσελ.

ΕΕ: Το Ταμείο Ανάκαμψης στο τραπέζι της Συνόδου Κορυφής