Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Ρατσιστική βία και ατιμωρησία στους κόλπους της γαλλικής αστυνομίας

euronews_icons_loading
Ρατσιστική βία και ατιμωρησία στους κόλπους της γαλλικής αστυνομίας
Πνευματικά Δικαιώματα  euronews
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Μετά τον θάνατο του Τζορτζ Φλόιντ στα χέρια της αστυνομίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι πορείες και οι αντιδράσεις για την ρατσιστική βία από τις δυνάμεις επιβολής της τάξης αυξάνονται σε όλη την Ευρώπη. Στην Γαλλία, χιλιάδες διαδηλωτές ανταποκρίθηκαν τον Ιούνιο στο κάλεσμα της αποκαλούμενης επιτροπής Ανταμά Τραορέ.

Είναι μια ομάδα που σχηματίστηκε και ονομάστηκε έτσι από τον 24χρονο μαύρο που πέθανε πριν 4 χρόνια, στα χέρια της αστυνομίας. Η αδελφή του Ασσά, είναι η ηγετική φυσιογνωμία του κινήματος. Εδώ και τέσσερα χρόνια αγωνίζεται να ρίξει φως στις συνθήκες θανάτου του αδελφού της. Κατηγορεί τους αστυνομικούς για ανθρωποκτονία από πρόθεση: «Ο αδελφός μου είχε πάνω του 3 αστυνομικούς για 9 λεπτά. Αυτό που ζητάμε σήμερα, είναι να επανεξεταστούν τα γεγονότα ως ανθρωποκτονία εκ προθέσεως. Σήμερα καταγγέλλουμε την ατιμωρησία των αστυνομικών. Καταγγέλλουμε την ρατσιστική βία. Καταγγέλλουμε την κοινωνική βία».

Σ' αυτή την έκκληση ανταποκρίθηκαν χιλιάδες πολίτες στις 18 Ιουλίου, μέρα μνήμης που οργανώθηκε από την Κολεκτίβα «Αλήθεια για τον Ανταμά». Δίπλα τους είναι και πολλές άλλες οικογένειες που έχουν θύματα αστυνομικής βίας. Θέλουν να εκφράσουν το θυμό τους για την ατιμωρησία των αστυνομικών. Ο Μαχαμαντού Καμαρά είναι από την Ένωση Αλήθειας και Δικαιοσύνης για τον Γκαγέ Καμαρά:

«Το σύστημα και το κράτος θέλουν όσους έχουμε προσφυγική καταγωγή, να μας βάλουν στο περιθώριο. Είμαστε πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Κάθε φορά που κάποιος νέος δολοφονείται από την γαλλική αστυνομία, παρουσιάζουν αυτό το νέο ως εγκληματία. Δεν είναι φυσιολογικό. Δεν έχει κανένα δικαίωμα η αστυνομία να σκοτώνει κόσμο. Η θανατική ποινή έχει καταργηθεί».

Για την Ασά Τραορέ και τους υποστηρικτές της η υπόθεση Ανταμά αποκαλύπτει την παθογένεια της γαλλικής αστυνομίας: «Ο αδελφός μου είναι νεκρός εξαιτίας της ρατσιστικής και βίαιης συμπεριφοράς των αστυνομικών δυνάμεων. Είναι κάτι συστημικό. Ζητάμε δικαιοσύνη για τον Ανταμά. Είναι για όλους τους Ανταμά Τραορέ. Πρέπει να αλλάξει η κατάσταση. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να αφαιρεί τη ζωή κάποιου άλλου».

Αλλά και οι Γάλλοι αστυνομικοί διαδήλωσαν ενάντια σ' αυτές τις κατηγορίες τον Ιούνιο που μας πέρασε. Υποστηρίζουν ότι μόνο μια μικρή μειονότητα στο σώμα ασκεί ρατσιστική βία. Η Διοίκηση της Γαλλικής Αστυνομίας αρνήθηκε να απαντήσει σε ερωτήσεις μας για το ζήτημα.

Ο Νταβίντ ντε Μπαρ είναι ο επικεφαλής της Ένωσης Γάλλων αστυνομικών επιθεωρητών. Παραδέχεται ότι έχουν γίνει σφάλματα, αλλά απορρίπτει τις κατηγορίες για εκτεταμένο ρατσισμό και ατιμωρησία της αστυνομίας. Πιστεύει ότι ο θεσμός έχει χάσει τον προσανατολισμό του και απαιτούνται μεταρρυθμίσεις: «Σήμερα, συντριβόμαστε από το τεράστιο βάρος της γραφειοκρατίας. Έχουμε τρομερά αργές διοικητικές και νομικές διαδικασίες. Δεν έχει μείνει χώρος για τον άνθρωπο, για να έχουν οι αστυνομικοί την καλή πρόθεση που απαιτεί η σχέση τους με τους πολίτες. Αυτή η απανθρωποίηση επηρεάζει τη σχέση μας μαζί τους. Απασχολούμαστε παραπάνω από το ότι πρέπει με δραστηριότητες που φαίνονται αυταρχικές. Ο κόσμος δεν βλέπει πλέον την άλλη πλευρά της αστυνομίας, που είναι η πρόληψη, η παρουσία, η ασφάλεια των συμπολιτών μας. Και αυτά είναι δομικά ζητήματα που συνδέονται με την οργάνωση της εθνικής αστυνομίας και ευρύτερα με όλες τις δυνάμεις επιβολής της τάξης που δρουν».

Πολλές μελέτες και αναφορές οργανώσεων καταγράφουν τις καταχρηστικές μεθόδους των αστυνομικών και την συστηματική παραβίαση των δικαιωμάτων των πολιτών από την Αστυνομία. Η Human Rights Watch κυκλοφόρησε πρόσφατα μια έρευνα που καταδικάζει την στάση της αστυνομίας όσον αφορά τους ελέγχους στοιχείων ταυτότητας, ειδικά στους ανήλικους: «Έχω υποστεί έλεγχο δύο φορές. Την πρώτη φορά ήμουν 9-10 ετών. Δεν μου φάνηκε φυσιολογικό να κάνει η αστυνομία σωματικό έλεγχο σε δεκάχρονα» επισημαίνει ένας έφηβος που δεν θέλει να αποκαλύψει την ταυτότητά του.

Ο Σλιμ Μπεν Ασούρ είναι δικηγόρος. Κατάφερε το 2016 να καταδικαστεί η Αστυνομία στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της χώρας όσον αφορά τους αστυνομικούς ελέγχους που βασίζονται στη φυσική εμφάνιση των πολιτών και σε ρατσιστικά κριτήρια. Αυτοί οι έλεγχοι έχουν σοβαρές συνέπειες: «Έχουν σοβαρό αντίκτυπο στη σχέση αυτών των ανηλίκων ή των νέων με τους θεσμούς. Γι' αυτούς η Γαλλική Δημοκρατία δεν είναι δημοκρατία. Τους προκαλεί ασφυξία. Γιατί φοβούνται διαρκώς ότι θα τους κάνουν έλεγχο και αυτό συμβαίνει. Είναι μέρος της καθημερινότητάς τους».

Η συμφιλίωση των νέων με τους θεσμούς και την πολιτεία είναι ο στόχος της Ένωσης Raid Aventures, που ιδρύθηκε από πρώην ανώτατο στέλεχος της αστυνομίας. Σε καλοκαιρινά μαθήματα ή ημερίδες που οργανώνονται σε όλη τη χώρα, αστυνομικοί προσφέρονται εθελοντικά για να εξηγήσουν το επάγγελμά τους σε παιδιά και εφήβους από τις αποκαλούμενες ευαίσθητες γειτονιές: «Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται πρώτα από όλα στην εκπαίδευση. Πρέπει να πάρουμε πολύ σοβαρά το συγκεκριμένο ζήτημα. Μέσα από τέτοιου είδους δράσεις θα μπορέσουμε να αποκαταστήσουμε τον κοινωνικό δεσμό ανάμεσα στους νέους και τους θεσμούς, και πιο συγκεκριμένα με την εθνική αστυνομία» αναφέρει ο Μπρινό Πομάρ, πρόεδρος της Ένωσης.

Ο διάλογος δεν είναι πάντα κάτι εύκολο. Ακολουθούμε μια λευκή πορεία στην πόλη Μαντ λα Ζολί στα περίχωρα του Παρισιού. Είναι φόρος τιμής σε έναν 34χρονο πατέρα που βρέθηκε νεκρός στον Σηκουάνα πριν λίγες μέρες. Η τοπική αστυνομία ενημέρωσε τηλεφωνικά τη γυναίκα του, λέγοντας ότι πρόκειται για αυτοκτονία. Δεν το πίστεψε. Δεν της δόθηκε καμιά λογική εξήγηση και δεν της επέτρεψαν να δει το υλικό από τις κάμερες ασφαλείας. Υπέβαλε καταγγελία για να ανοίξει ξανά η υπόθεση: «Πώς γίνεται να αυτοκτονήσεις όταν έχεις βγει για μια βόλτα; Επέστρεφε σπίτι, φέρνοντας πίτσα στα παιδιά. Πρέπει κάποιος να μου δώσει μια εξήγηση. Θέλω να ξέρω γιατί πέθανε ο άνδρας μου. Τόσο απλά. Για να μπορέσω να πενθήσω με τα παιδιά μου» επισημαίνει η γυναίκα του.

Υπάρχουν πολλά ερωτήματα γύρω από τον θάνατο του Λαμπά Εν Ντιαγέ. Οι αμφιβολίες πυκνώνουν. Η εμπιστοσύνη στην αστυνομία και τους θεσμούς έχει μειωθεί επικίνδυνα και ολόκληρες κοινότητες αισθάνονται παντελώς ξεχασμένες από την Πολιτεία. Η Αμάλ Μπεντουνζί υπεύθυνη μιας οργάνωσης θυμάτων, που είδε τον αδελφό της να πυροβολείται πισώπλατα, από αστυνομικούς που καταδικάστηκαν σε πέντε χρόνια με αναστολή, ήρθε να υποστηρίξει την οικογένεια του Εν Ντιαγέ:

«Η οικογένεια δεν υποστηρίζει ότι αυτό που έγινε είναι σώνει και καλά ευθύνη της αστυνομίας. Δεν το γνωρίζει. Αλλά θέλει να είναι σίγουρη. Υπάρχουν αμφιβολίες. Γιατί πολλοί νέοι σκοτώνονται εδώ και πολλά χρόνια. Υπάρχουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα και ανακολουθίες. Είναι λογικό η οικογένεια να κάνει πορεία και να απαιτεί την αλήθεια και την απόδοση δικαιοσύνης».

Το Euronews επικοινώνησε με τον επιθεωρητή της αστυνομίας της πόλης. Επειδή η έρευνα συνεχίζεται, δεν μπορούσε να δώσει λεπτομέρειες, αλλά υποστηρίζει ότι οι αποδείξεις συνηγορούν ότι πρόκειται για αυτοκτονία. Η υπόθεση είναι τώρα στα χέρια των εισαγγελικών αρχών.