Έκτακτη είδηση
Αυτό το περιεχόμενο δεν είναι διαθέσιμο στην περιοχή σας

Πανδημία και ναρκωτικά: Οι συνέπειες για τους χρήστες, οι νέες μέθοδοι των εμπόρων

Από Hans von der Brelie
euronews_icons_loading
Πανδημία και ναρκωτικά: Οι συνέπειες για τους χρήστες, οι νέες μέθοδοι των εμπόρων
Πνευματικά Δικαιώματα  euronews
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Η συνοικία Πράγκα στην Βαρσοβία συγκεντρώνει πολλούς τοξικομανείς και εμπόρους ναρκωτικών. Άδεια μπουκάλια, δισκία με χάπια και σύριγγες βρίσκονται παντού.Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και η Europol έχουν ήδη κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για τις βαριές συνέπειες της πανδημίας στα εξαρτημένα από τέτοιες ουσίες άτομα σε όλη την Ε.Ε.

Η Covid-19 έχει προκαλέσει αναστάτωση στις εμπορευματικές μεταφορές και στις αλυσίδες εφοδιασμού σε όλο τον κόσμο. Αυτό ισχύει και για τη διακίνηση των ναρκωτικών. Πώς αντιδρούν οι έμποροι ναρκωτικών και οι χρήστες ναρκωτικών ουσιών στο χάος του πανδημίας; Θα κάνουμε μια έρευνα στην Βαρσοβία.

Η πανδημία ανάγκασε την ΜΚΟ «Prekursor» να αναδιοργανώσει τη βοήθεια που προσέφερε στους δρόμους. Οι αιματολογικές εξετάσεις και η παροχή συριγγών γίνονται πλέον έξω από το βαν της οργάνωσης και όχι μέσα, όπως συνέβαινε πριν την πανδημία. Η Μαλβίνα είναι μία από τις συντονίστριες της ομάδας πρόληψης. Ενημερώνει τον Πάβελ, χρήστη σε πρόγραμμα απεξάρτησης: «Πάβελ έχεις τρία αρνητικά αποτελέσματα στα τεστ που έκανες: δεν έχεις AIDS, ούτε σύφιλη, ούτε ηπατίτιδα C. Όλα είναι εντάξει».

Ο Πάβελ δεν κρύβει την χαρά του: «Είμαι πολύ χαρούμενος με τα αποτελέσματα. Περίμενα ότι θα ήταν χειρότερα και χαίρομαι που δεν συνέβη κάτι τέτοιο. Είμαι τυχερός που όλα είναι αρνητικά».

Η πανδημία προκάλεσε μεγάλη αύξηση στις συμφωνίες στο σκοτεινό δίκτυο και στις κατ’ οίκον παραδόσεις παράνομων ουσιών. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ)κατέγραψε τις συνέπειες στην διακίνηση ουσιών στο δρόμο: λόγω της ισχυρής αστυνομικής παρουσίας, οι συναλλαγές με φυσική παρουσία αντικαθίστανται εν μέρει από τις αποκαλούμενες «νεκρές παραδόσεις», μια τεχνική που χρησιμοποιούσαν οι μυστικοί πράκτορες, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Αυτή την τάση επιβεβαιώνει η Έβα, μια πρώην ναρκομανής, φορέας του AIDS, που ακολουθεί τώρα ένα πρόγραμμα υποκατάστασης με μεθαδόνη: «Το μόνο που άλλαξε με τον κορονοϊό είναι ότι οι έμποροι ναρκωτικών δεν έχουν άμεση επαφή με τους πελάτες τους. Ο ένας λέει στον άλλο: θα σου αφήσω εκεί τα ναρκωτικά. Δεν υπάρχει φυσική επαφή. Όλα γίνονται από το τηλέφωνο. Βάζουν τα ναρκωτικά κάτω από ένα τούβλο ή σε μια τρύπα στον τοίχο ή κάπου αντίστοιχα».

Ο Άρτουρ είναι πρώην οδηγός φορτηγού. Είχε εμπλακεί στο παρελθόν σε εμπόριο ναρκωτικών και στο οργανωμένο έγκλημα. Έκανε 12 χρόνια φυλακή για συμμετοχή σε απαγωγές ατόμων. Βγήκε πριν λίγα χρόνια και μέχρι σήμερα προσπαθεί να απεξαρτηθεί από την ηρωίνη. Αρχές του 2020 αποφάσισε να μπει σε θεραπευτικό πρόγραμμα υποκατάστασης. Είναι άστεγος και ζει στο αυτοκίνητό του. Η πανδημία έχει κάνει ακόμη πιο δύσκολη την πιθανότητα να βρει δουλειά: «Εξαιτίας της πανδημίας, είναι ολοένα και πιο δύσκολο να βρεις λεφτά για να αγοράσεις ναρκωτικά. Ίσως αυτός ο φόβος είναι η αιτία που οι χρήστες ναρκωτικών ουσιών μπαίνουν σε προγράμματα υποκατάστασης με μεθαδόνη, γιατί τρομάζουν στο ενδεχόμενο να υποστούν το βάσανο της έλλειψης ουσιών».

Για να βοηθήσουν τους χρήστες να σταματήσουν την ηρωίνη, κάποια κέντρα προσφέρουν προγράμματα υποκατάστασης. Πριν την πανδημία, ειδικοί θεραπευτές προσέφεραν μεθαδόνη σε καθημερινή βάση. Λόγω της σημερινής κατάστασης, η μεθαδόνη δίνεται τώρα σε μεγαλύτερες ποσότητες που αρκούν για δύο εβδομάδες, έστω να αποφεύγονται οι καθημερινές ουρές στις μονάδες χορήγησης. Η επικεφαλής του κέντρου της Precursor, Αλεξάντρα Στάντζαν-Βίρτσιοχ καλωσόρισε αυτή την αλλαγή:

«Πιστεύω ότι υπάρχει μια ομάδα εξαρτημένων σε πρόγραμμα υποκατάστασης για τους οποίους οι καθημερινές επισκέψεις στις μονάδες είναι πρόβλημα. Δημιουργείται ένα πλαίσιο που τους στρέφει ξανά στην τοξικοεξάρτηση, λαμβάνοντας υπόψη ότι βρίσκονται στο ίδιο περιβάλλον με χρήστες εξαρτησιογόνων ουσιών. Το γεγονός ότι πρέπει να πηγαίνουν σ’ αυτές τις μονάδες συχνά, τους φέρνει σε συχνή επαφή με άτομα που κάνουν χρήση ή πωλούν ναρκωτικά. Αυτό είναι τοξικό και επικίνδυνο γι’ αυτούς».

Το Πολωνικό Δίκτυο Πολιτικής για τα Ναρκωτικά πιέζει να παρέχεται νόμιμα μεθαδόνη και στα φαρμακεία.

Θα συζητήσουμε αυτό το θέμα με την Όλγα. Στα νιάτα της έκανε χρήση κάνναβης και κατέληξε στην ηρωίνη. Επειδή δεν ήθελε πλέον να κάνει παράνομες πράξεις και λόγω των προβλημάτων υγείας που αντιμετώπιζε, αποφάσισε να συμμετάσχει σε ένα μακροχρόνιο πρόγραμμα υποκατάστασης. Είναι αντίθετη στην πρόταση να αλλάξει η χορήγηση μεθαδόνης από ημερήσια σε εβδομαδιαία βάση: «Για να είμαστε ειλικρινείς, υπάρχουν άτομα που συμμετέχουν στο πρόγραμμα της μεθαδόνης, που δεν θέλουν να απαλλαγούν από το πρόβλημα που έχουν, από την τοξικοεξάερτηση. Γι’ αυτά τα άτομα η μεθαδόνη δεν είναι υποκατάστατο του ναρκωτικού. Δεν την πίνουν. Την πωλούν. Εξαιτίας της πανδημίας, παίρνουν δόσεις μεθαδόνης για δύο εβδομάδες. Και την πωλούν. Με τα χρήματα που παίρνουν, όλοι το ξέρουν, δεν αγοράζουν τρόφιμα, αλλά ναρκωτικά».

Αλλά το πραγματικό πρόβλημα με τον κορονοϊό είναι αλλού. Οι βαριές συνέπειες που έχει η πανδημία στην αγορά εργασίας συντρίβουν κάθε ελπίδα των εξαρτημένων να βρουν μια νόμιμη δουλειά, μακριά από τους κύκλους του εμπορίου ουσιών και των παράνομων δραστηριοτήτων.

Αφού συζήτησε με τον θεραπευτή του στη μονάδα υποκαταστάτων, ο Βόιτεκ δέχεται να μας πει την ιστορία του. Είχε μια καλή δουλειά σε ένα μπαρ. Την έχασε και αναγκάστηκε να αρχίσει ξανά τις κλοπές. Αυτό δεν είναι το πραγματικό του όνομα. Προσπάθησε να βρει κάποια νέα δουλειά σε γραφεία ευρέσεως εργασίας, χωρίς επιτυχία. Έχει εγκαταλείψει πλέον την προσπάθεια: «Όλη μου τη ζωή δούλευα στην κουζίνα. Ήμουν επαγγελματίας σεφ. Δεν υπάρχει τώρα δουλειά για μένα, λόγω της πανδημίας. Μια περίοδο της ζωής μου ήμουν εξαρτημένος. Για πάνω από δύο χρόνια, εμπορευόμουν την ουσία που κι ο ίδιος χρησιμοποιούσα, δηλαδή την ηρωίνη. Είναι μια τραγική κατάσταση. Η πανδημία άλλαξε εντελώς τη ζωή μου. Αφού βγήκα από τη φυλακή, μπόρεσα να βρω μια δουλειά. Όλα φαίνονταν τέλεια στην αρχή. Είχα ένα διαμέρισμα. Με τον κορονοϊό, έχασα τη δουλειά και το διαμέρισμά μου. Έφτασα στο σημείο που έπρεπε να αποφασίσω να μείνω άστεγος ή να αρχίσω να κλέβω ξανά. Πολλοί άνθρωποι βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση με μένα. Πρέπει να αποφασίσουν μεταξύ των δύο δρόμων, εξαιτίας της πανδημίας».

Ο Βόιτεκ σταμάτησε να κάνει χρήση ουσιών αλλά παραμένει εξαρτημένος από το αλκοόλ, τον τζόγο και το αγοραίο σεξ. Χρειάζεται πολλά χρήματα, τα οποία κερδίζει παράνομα: «Δεν είναι πολλά. Περίπου 660 ευρώ. Είναι τίποτα. Για έναν κανονικό άνθρωπο φτάνουν για να περάσει το μήνα. Για μένα φτάνουν για μια-δυο μέρες. Κλέβω αποθήκες στην Βαρσοβία. Υπάρχουν πολλές. Σ’ αυτή την περίοδο της πανδημίας είναι πιο εύκολο να είσαι κλέφτης από το να έχεις μια κανονική, αξιοπρεπή δουλειά».

Κατευθυνόμαστε προς το αρχηγείο της Πολωνικής Συνοριοφυλακής. Ο αναπληρωτής διευθυντής της τμήματος έρευνας, Αρκάντιους Ολλέζνικ μας δείχνει το υπερσύγχρονο εργαστήριο ανίχνευσης ναρκωτικών ουσιών. Λόγω των ταξιδιωτικών περιορισμών, λιγότερα οχήματα περνούν τα σύνορα και οι διακινητές προσπαθούν να βρουν νέους, πιο ευφάνταστους τρόπους για να διακινούν τα ναρκωτικά: «__Έχουμε πιο πολλές περιπτώσεις, όπου τα ναρκωτικά είναι κρυμμένα σε μέρη του αυτοκινήτου. Αυτά τα οχήματα δεν μπορούν να περάσουν τα σύνορα τόσο εύκολα όσο στο παρελθόν, όταν κινούνται από την Ισπανία μέσω Γαλλίας και Γερμανίας στην Πολωνία. Στο μέλλον, πιστεύουμε ότι το οργανωμένο έγκλημα θα προσπαθήσει να επαναφέρει την διακίνηση στην προ Covid εποχή. Να αυξήσει ξανά τα κέρδη από την συγκεκριμένη παράνομη δραστηριότητα. Οπότε θα εντατικοποιήσει τις προσπάθειές του».

Οι απαγορεύσεις μείωσαν τον όγκο της διασυνοριακής διακίνησης ναρκωτικών. Αλλά τα παράνομα κυκλώματα προσαρμόστηκαν γρήγορα στη νέα κατάσταση. Η μάχη ενάντια στην εξάρτηση και το εμπόριο εξαρτησιογόνων ουσιών συνεχίζεται.