Η απόπειρα σημειώθηκε στην τελευταία προεκλογική ομιλία του Τραμπ πριν το συνέδριο των Ρεπουμπλικανών - Ένας νεκρός και δύο σοβαρά τραυματίες από το πλήθος που παρακολουθούσε - Σε εξέλιξη οι έρευνες για την διακρίβωση του κινήτρου του δράστη
Επρόκειτο να είναι μια προεκλογική εκδήλωση με πανηγυρικό χαρακτήρα στο Μπάτλερ της Πενσιλβάνια, λίγες ημέρες πριν την επίσημη ανακήρυξη του Ντόναλντ Τραμπ ως υποψηφίου του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου.
Ωστόσο μέσα σε λίγα λεπτά τις ζητωκραυγές διαδέχθηκαν ουρλιαχτά και σκηνές χάους, έπειτα από πυροβολισμούς, με τον πρώην πρόεδρο να συνοδεύεται αιμόφυρτος εκτός εξέδρας και τον επίδοξο εκτελεστή του να πέφτει νεκρός από τα πυρά των Μυστικών Υπηρεσιών.
Ένας από τους παρευρισκόμενους σκοτώθηκε και άλλοι δύο τραυματίστηκαν σοβαρά.
Λίγο μετά την εμφάνισή του στην εξέδρα, ο Τραμπ παρουσίαζε στο κοινό έναν πίνακα με τα στοιχεία για τις συνοριακές διελεύσεις στις ΗΠΑ. Τουλάχιστον πέντε πυροβολισμοί ακούστηκαν εκείνη τη στιγμή. Στο βίντεο φαίνεται ο Τραμπ να κρατάει το αυτί του και να πέφτει στο έδαφος, πριν πράκτορες των Μυστικών Υπηρεσιών σχηματίσουν ένα τείχος γύρω του.
Όταν σηκώθηκε, το πρόσωπό του είχε αίματα, όμως εκείνος σήκωσε τη γροθιά του προς το κοινό που στην αρχή φάνηκε σοκαρισμένο και στη συνέχεια ενθουσιασμένο για το ότι ο υποψήφιός του είναι - τηρουμένων των αναλογιών - καλά. Στη συνέχεια, οι άνδρες της ασφάλειάς του συνόδευσαν τον Τραμπ στην οχηματοπομπή του και τον μετέφεραν στο νοσοκομείο.
Η σοβαρότερη απόπειρα δολοφονίας προέδρου ή προεδρικού υποψηφίου μετά από εκείνη κατά του Ρόναλντ Ρέιγκαν το 1981 αναζωπύρωσε τις ανησυχίες για την πολιτική βία σε ένα κλίμα βαθιάς πόλωσης στις ΗΠΑ λιγότερο από τέσσερις μήνες πριν τις προεδρικές εκλογές.
Σε κάθε περίπτωση, θεωρείται σίγουρο ότι θα αλλάξει επί το αυστηρότερο τα μέτρα ασφαλείας στο συνέδριο των Ρεπουμπλικανών, το οποίο ανοίγει τις εργασίες του την Δευτέρα στο Μιλγουόκι και αναμένεται - εκτός συγκλονιστικού απροόπτου - να ανακηρύξει τον Τραμπ υποψήφιο πρόεδρο. Οι διοργανωτές τονίζουν ότι, παρά την επίθεση, το συνέδριο θα διεξαχθεί κατά το πρόγραμμα, ενώ και η πλευρά του Τραμπ διαβεβαιώνει ότι ο πρώην πρόεδρος θα δώσει κανονικά το παρών.
«Αγαπώ πραγματικά τη Χώρα μας και αγαπώ όλους εσάς και ανυπομονώ να μιλήσω στο Σπουδαίο μας Έθνος αυτήν την εβδομάδα από το Ουισκόνσιν», έγραψε ο Τραμπ το πρωί της Κυριακής στα social media.
Η ομάδα της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ δήλωσε ότι ο 78χρονος υποψήφιος είναι «καλά» μετά την εις βάρος του απόπειρα, από την οποία ο ίδιος τραυματίστηκε ελαφρά, καθώς η σφαίρα διαπέρασε το πάνω μέρος του δεξιού του αυτιού.
«Κατάλαβα αμέσως ότι κάτι δεν πήγαινε καλά, διότι άκουσα τον διαπεραστικό θόρυβο, πυροβολισμούς και αμέσως ένιωσα τη σφαίρα να περνά από το δέρμα μου», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social. «Υπήρξε πολλή αιμορραγία και τότε κατάλαβα τι είχε συμβεί. Ο ΘΕΟΣ ΝΑ ΕΥΛΟΓΕΙ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ».
Επιπλέον, ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος απηύθυνε τα συλλυπητήριά του στους οικείους του ανθρώπου που έπεσε νεκρός από τα πυρά του δράστη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ διακομίστηκε αρχικά σε νοσοκομείο της Πενσιλβάνια, από όπου πήρε εξιτήριο και στην συνέχεια μετέβη στο σπίτι του στο Νιου Τζέρζι. Σε βίντεο που ανήρτησε μέλος της ομάδας του φαίνεται ο πρώην πρόεδρος να αποβιβάζεται από το ιδιωτικό του αεροπλάνο - το οποίο ήταν κυριολεκτικά ζωσμένο από ομάδες ασφάλειας - περίπου τα μεσάνυχτα του Σαββάτου στο αεροδρόμιο Νιούαρκ.
Επικεφαλής της έρευνας τέθηκε το FBI, το οποίο ταυτοποίησε τον δράση ως τον 20χρονο κάτοικο του Μπέθελ Παρκ της Πενσιλβάνια Τόμας Μάθιου Κρουκς, έναν εγγεγραμμένο ψηφοφόρο των Ρεπουμπλικανών, ο οποίος όμως πριν χρόνια είχε κάνει δωρεά 15 δολαρίων σε μια αριστερή πολιτική οργάνωση που κινητοποιεί ψηφοφόρους των Δημοκρατικών.
Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Αλεχάντρο Μαγιόρκας δήλωσε μέσω Χ ότι ο ίδιος και η διευθύντρια των Μυστικών Υπηρεσιών Κίμπερλι Τσιτλ ενημέρωσαν τον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν και συνεργάζονται με τους εταίρους τους στις δυνάμεις επιβολής του νόμου, ώστε να ανταποκριθούν στο περιστατικό και να το ερευνήσουν.
«Συνεργαζόμαστε με τον πρόεδρο Μπάιντεν, τον πρώην πρόεδρο Τραμπ και τα προεκλογικά τους στρατόπεδα και λαμβάνουμε κάθε δυνατό μέτρο για να διασφαλίσουμε την ασφάλειά τους», έγραψε.
Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Μάικ Τζόνσον δήλωσε επίσης ότι η Βουλή θα διεξάγει πλήρη έρευνα για την επίθεση. «Ο αμερικανικός λαός αξίζει να γνωρίζει την αλήθεια», είπε ο Τζόνσον, προσθέτοντας ότι «η διευθύντρια των Μυστικών Υπηρεσιών Κίμπερλι Τσιτλ και άλλοι αρμόδιοι αξιωματούχοι του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας και του FBI θα εμφανιστούν για μια ακρόαση ενώπιον των επιτροπών μας το συντομότερο δυνατό».
Μιλώντας αργότερα στο MSNBC, ο Τζόνσον ζήτησε να πέσουν οι τόνοι της προεκλογικής αντιπαράθεσης, διότι, όπως είπε, η πολιτική ρητορική «έχει φουντώσει πολύ».
Αξιωματούχοι που μίλησαν στο πρακτορείο Associated Press υπό τον όρο της ανωνυμίας για να σχολιάσουν την εν εξελίξει έρευνα δήλωσαν ότι ο δράστης αντιμετωπίστηκε από την Ομάδα Αντεπίθεσης των Μυστικών Υπηρεσιών. Πρόκειται για ομάδα που φέρει βαρύ οπλισμό και συνοδεύει παντού τον πρόεδρο και τους υποψηφίους των κομμάτων, έχοντας ως καθήκον να αντιμετωπίζει κάθε ενεργή απειλή, ενώ οι υπόλοιποι πράκτορες εστιάζουν στο να προφυλάσσουν και να απομακρύνουν το πρόσωπο που έχουν αναλάβει να προστατεύουν.
Σε εσωτερικό έγγραφο, το οποίο περιήλθε στην κατοχή του Associated Press, οι ανώτεροι σύμβουλοι του Τραμπ επισημαίνουν στο προσωπικό της προεκλογικής εκστρατείας στην Ουάσινγκτον και το Δυτικό Παλμ Μπιτς στη Φλόριντα να παραμείνει μακριά από τα γραφεία της εκστρατείας όσο είναι σε εξέλιξη η εκτίμηση κινδύνου στις περιοχές τους, ενώ τονίζουν πως και τα μέτρα ασφαλείας θα ενταθούν.
«Ύψιστη προτεραιότητά μας είναι να μείνετε όλοι ασφαλείς», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Το έγγραφο ζητεί επίσης από το προσωπικό να μην προβεί σε δημόσιο σχολιασμό της απόπειρας κατά του Τραμπ και ότι η επικίνδυνη ρητορική στα social media δεν θα γίνει ανεκτή.
Τα ούτως ή άλλως αυστηρά μέτρα ασφαλείας στις δημόσιες εμφανίσεις υποψηφίων εντάθηκαν κατακόρυφα από το 1968 και την δολοφονία του Ρόμπερτ Κένεντι, αλλά και το 1972, όταν ο Άρθρουρ Μπρέμερ πυροβόλησε και τραυμάτισε σοβαρά τον ανεξάρτητο υποψήφιο Τζορτζ Ουάλας. Τα δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, ωστόσο, δεν απέτρεψαν τις απειλές, όπως αποδείχθηκε στις περιπτώσεις τόσο του Τζέσε Τζάκσον το 1988 και του Μπαράκ Ομπάμα 20 χρόνια μετά.
Αυτά όμως έχουν να κάνουν με υποψηφίους. Στις περιπτώσεις των προέδρων τα μέτρα είναι ακόμη αυστηρότερα, ειδικά μετά την δολοφονία του Τζον Κένεντι το 1963. Ωστόσο, η περίπτωση του Τραμπ είναι μια ειδική και πολύ σπάνια περίπτωση, αφού ο συγκεκριμένος είναι και υποψήφιος και πρώην πρόεδρος.
Μέσω ανάλυσης από το πρακτορείο Associated Press βίντεο, φωτογραφιών και δορυφορικών απεικονίσεων από την τοποθεσία της προεκλογικής ομιλίας προέκυψε ότι ο δράστης κατάφερε να βρεθεί ανεξήγητα κοντά στην εξέδρα. Βίντεο που δημοσιεύθηκε στα social media και το γεωγραφικό του σημείο ταυτοποιήθηκε από το ΑΡ δείχνει το σώμα ενός ανθρώπου με γκρι στολή να βρίσκεται ξαπλωμένο και ακίνητο στην οροφή ενός κτιρίου στα βόρεια του μέρους όπου πραγματοποιούνταν η ομιλία του Τραμπ.
Η οροφή απείχε λιγότερο από 150 μέτρα από το σημείο όπου μιλούσε ο Τραμπ - πρόκειται για απόσταση από την οποία ένας αξιοπρεπής ελεύθερος σκοπευτής μπορεί να πετύχει έναν στόχο στο μέγεθος ανθρώπου. Σημειώνεται πως η απόσταση των 150 μέτρων είναι η απόσταση με την οποία εκπαιδεύονται οι Αμερικανοί στρατιώτες για να πετύχουν στόχους ανθρώπινου μεγέθους, προκειμένου να πάρουν την πιστοποίηση του τυφεκίου Μ-16. Η πολιτική εκδοχή του συγκεκριμένου όπλου είναι το ημιαυτόματο AR-15, το οποίο βρέθηκε δίπλα στον δράστη.
Ερωτηθείς για το αν όντως οι δυνάμεις επιβολής του νόμου δεν γνώριζαν ότι ο δράστης βρισκόταν στην οροφή μέχρι να αρχίσει να πυροβολεί, ο ειδικός επικεφαλής πράκτορας του FBI στο Πίτσμπεργκ Κέβιν Ρότζεκ δήλωσε πως «αυτή είναι η εκτίμησή μας επί του παρόντος», χαρακτηρίζοντας «αιφνιδιαστικό» το ότι ο δράστης κατάφερε να ανοίξει πυρ κατά της εξέδρας πριν οι Μυστικές Υπηρεσίες τον σκοτώσουν.
Γιατί ο Τραμπ βρισκόταν στο Μπάτλερ
Ο Ντόναλντ Τραμπ πραγματοποιούσε στο Μπάτλερ την τελευταία του προεκλογική συγκέντρωση πριν την έναρξη του συνεδρίου του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος την Δευτέρα στο Μιλγουόκι.
Η Πενσιλβάνια είναι μια από τις σημαντικότερες πολιτείες στις προεδρικές εκλογές και ο Τραμπ έχει πραγματοποιήσει εκεί τουλάχιστον δύο εκδηλώσεις φέτος μέχρι στιγμής.
Αντιδράσεις στην επίθεση
Η συνολική εικόνα της αντίδρασης από αμφότερους τους πολιτικούς χώρους στις ΗΠΑ ήταν το αίσθημα ανακούφισης για το ότι ο Τραμπ δεν τραυματίστηκε σοβαρά, υπογραμμίζοντας ωστόσο το ζήτημα της ένοπλης βίας στις ΗΠΑ. Πρώην βουλευτές και πρόεδροι, περιλαμβανομένων των Τζορτζ Μπους, Μπαράκ Ομπάμα και Τζίμι Κάρτερ, εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για το ότι τα χειρότερα αποφεύχθηκαν.
Ομοϊδεάτες του Τραμπ εξέφρασαν τις ευχές τους στον πρώην και υποψήφιο πρόεδρο, ενώ δηλώσεις συμπαράστασης έκαναν ο κυβερνήτης της Βόρειας Ντακότα Νταγκ Μπέργκαμ και οι γερουσιαστές Μάρκο Ρούμπιο και Τζέι Ντι Βανς - και οι τρεις μεταξύ των φαβορί για το χρίσμα του υποψήφιου αντιπροέδρου.
Ακόμη κι αν το κίνητρο πίσω από την επίθεση δεν έχει καταστεί σαφές έως τώρα, ο Βανς και άλλοι Ρεπουμπλικανοί έσπευσαν να κατηγορήσουν την ρητορική της προεκλογικής εκστρατείας του Τζο Μπάιντεν εναντίον του Ντόναλντ Τραμπ.
«Το σημερινό δεν είναι απλά κάποιο μεμονωμένο περιστατικό», έγραψε ο Βανς στο Χ. «Η κεντρική ιδέα του στρατοπέδου Μπάιντεν είναι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είναι ένας απολυταρχικός φασίστας που πρέπει να σταματηθεί με κάθε κόστος. Αυτή η ρητορική οδήγησε κατευθείαν στην απόπειρα δολοφονίας κατά του προέδρου Τραμπ».
Ο Μπάιντεν, ο οποίος επέστρεψε εσπευσμένα στον Λευκό Οίκο, μίλησε στα ΜΜΕ περίπου τρεις ώρες μετά την επίθεση. Όπως είπε, «όλοι οφείλουν να καταδικάσουν» την απόπειρα δολοφονίας. Ο Τζο Μπάιντεν τόνισε ότι πριν την δήλωσή του δεν είχε καταφέρει να μιλήσει με τον Τραμπ, όμως αργότερα ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι οι δύο τους συνομίλησαν τηλεφωνικά.