Αρχικά η Μόσχα αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη και υποστήριξε πως η συντριβή μπορεί να οφείλεται σε κάποιο πουλί που μπήκε στον κινητήρα
Ένα χρόνο μετά τη συντριβή του αεροσκάφους της Azerbaijan Airlines κοντά στην πόλη Ακτάου του Καζακστάν, οι κάτοικοι εξακολουθούν να σκέφτονται την ημέρα που 38 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.
Στις 25 Δεκεμβρίου 2024, στις 11 π.μ. ώρα Αστάνα (7 π.μ. CET), ο έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας του αεροδρομίου του Ακτάου ανέφερε ότι ένα επιβατικό αεροσκάφος της Azerbaijan Airlines που εκτελούσε πτήση από το Μπακού προς το Γκρόζνι δήλωσε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και ζήτησε να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο.
Το αεροσκάφος, που ήταν προγραμματισμένο να προσγειωθεί στις 11:25 π.μ., συνετρίβη μόλις πέντε λεπτά αργότερα μεταξύ του αεροδρομίου και του χωριού Akshukyr, περίπου 3 χιλιόμετρα πριν από τον διάδρομο προσγείωσης.
Στο αεροσκάφος επέβαιναν 67 άτομα, μεταξύ των οποίων και πέντε μέλη του πληρώματος. Από τη συντριβή έχασαν τη ζωή τους 38 άτομα, ενώ 29 επέζησαν τραυματισμένοι.
Οι γιατροί από το Περιφερειακό Ιατρικό Κέντρο Έκτακτης Ανάγκης του Μανγκιστάου ήταν οι πρώτοι που έφτασαν στο σημείο της συντριβής. Ο Οσπάν Οραζμπέκοβ δήλωσε στο Euronews ότι τα είδε όλα να συμβαίνουν μπροστά στα μάτια του.
«Μαζί με έναν νοσηλευτή και έναν οδηγό ασθενοφόρου, πήγα αμέσως στο αεροδρόμιο. Καθ' οδόν, είδα το αεροπλάνο στον ουρανό να κινείται εξαιρετικά γρήγορα με τη μύτη του να βυθίζεται προς το έδαφος», θυμήθηκε ο Οραζμπέκοβ.
«Ήλπιζα ότι οι πιλότοι θα μπορούσαν να προσγειωθούν στον διάδρομο προσγείωσης, αλλά το αεροπλάνο πέταξε πέρα από το αεροδρόμιο προς το χωριό Akshukyr. Είπα στον οδηγό ότι έπρεπε να το κυνηγήσουμε», θυμάται.
«Οδηγούσαμε, έχοντας τα μάτια μας στραμμένα στο αεροπλάνο, αλλά τότε εμφανίστηκε μαύρος καπνός. Επιταχύναμε ταχύτητα και προσπαθήσαμε να φτάσουμε εκεί όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Όταν φτάσαμε, είδαμε ότι το αεροσκάφος είχε σπάσει σε δύο κομμάτια», λέει ο Οραζμπέκοβ.
«Το μπροστινό τμήμα είχε πάρει φωτιά, οπότε πήγαμε αμέσως στο πίσω τμήμα, επειδή εκεί υπήρχαν άνθρωποι. Κάναμε ό,τι μπορούσαμε. Απεγκλωβίσαμε οκτώ τραυματισμένους επιβάτες. Στη συνέχεια πήγα βαθύτερα στα συντρίμμια για να δω αν υπήρχαν παιδιά ή έγκυες γυναίκες».
«Θυμάμαι κάθε πρόσωπο κάθε ατόμου που διέσωσα από το αεροπλάνο και το βλέπω ακόμα», δήλωσε ο Οραζμπέκοβ.
Τις πρώτες στιγμές μετά τη συντριβή, ντόπιοι έσπευσαν στο σημείο. Οι περαστικοί σταμάτησαν για να βοηθήσουν τους επιβάτες να βγουν από το αεροπλάνο. Οι τραυματίες μεταφέρθηκαν στο Περιφερειακό Πολυδύναμο Νοσοκομείο Mangystau.
Για τον γιατρό ανάνηψης Bakytzhan Koybekov, η 25η Δεκεμβρίου 2024 ξεκίνησε όπως κάθε άλλη μέρα. Μετά τη συντριβή του αεροπλάνου, το νοσοκομείο ενημερώθηκε ότι οι τραυματίες της συντριβής βρίσκονταν καθ' οδόν.
Οι γιατροί πραγματοποίησαν γρήγορα έκτακτη σύσκεψη και προετοίμασαν κρεβάτια και χώρους θεραπείας. Συνολικά, 29 άτομα μεταφέρθηκαν στα νοσοκομεία του Ακτάου, εκ των οποίων έντεκα σε κρίσιμη κατάσταση στη μονάδα εντατικής θεραπείας.
«Οι ασθενείς ήταν σε κρίσιμη κατάσταση. Πολλοί υπέστησαν κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, είχαν σπασμένες κλείδες, χέρια και ώμους. Σε ορισμένους ασθενείς είχαν σπάσει όλα τα πλευρά», λέει ο Bakytzhan Koybekov, επικεφαλής της ΜΕΘ του Περιφερειακού Πολυδύναμου Νοσοκομείου Mangystau.
Οι κάτοικοι του Ακτάου ανταποκρίθηκαν γρήγορα σε μια επείγουσα έκκληση. Στο κέντρο αίματος της πόλης, οι άνθρωποι έκαναν ουρά για να δώσουν αίμα και να βοηθήσουν τους τραυματίες του δυστυχήματος.
«Ως γιατροί, αντιμετωπίζουμε καθημερινά πολλά επείγοντα περιστατικά, αλλά δεν περιμέναμε τόσους πολλούς ανθρώπους ταυτόχρονα. Την ίδια ημέρα, Ρώσοι πολίτες απομακρύνθηκαν από τη ΜΕΘ με ελικόπτερο. Αργότερα, ασθενείς από το Κιργιστάν και το Αζερμπαϊτζάν απομακρύνθηκαν σταδιακά καθώς σταθεροποιήθηκε η κατάστασή τους», πρόσθεσε.
«Όλοι οι ασθενείς έλαβαν θεραπεία και επέστρεψαν με ασφάλεια στις χώρες τους. Κάναμε ό,τι μπορούσαμε. Είμαι ευγνώμων στην ομάδα μου, η οποία εργάστηκε μέρα και νύχτα για να φροντίσει τους ασθενείς».
Το Υπουργείο Εκτάκτων Καταστάσεων του Καζακστάν ανέφερε ότι η φωτιά στο φλεγόμενο τμήμα του αεροπλάνου έσβησε μέσα σε 30 λεπτά από τη συντριβή.
Το χρονικό της τραγωδίας
Τον Φεβρουάριο, το Υπουργείο Μεταφορών του Καζακστάν δημοσίευσε μια προκαταρκτική έκθεση για τη συντριβή της πτήσης 8243, στην οποία αναφέρεται ότι το αεροπλάνο χτυπήθηκε δύο φορές μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα από "εξωτερικά αντικείμενα" -που αργότερα διαπιστώθηκε ότι ήταν θραύσματα από εκρηγνυόμενους ρωσικούς αντιαεροπορικούς πυραύλους- καθώς πλησίαζε το Γκρόζνι από το Μπακού.
Οι πιλότοι ζήτησαν αρχικά να εκτραπούν προς το αεροδρόμιο Mineralnye Vody και το αεροδρόμιο Uytash στη Μαχατσκάλα, αλλά αφού ο ρωσικός έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας αρνήθηκε τις προσγειώσεις, το πλήρωμα δήλωσε squawk 7700 και ζήτησε αναγκαστική προσγείωση στο διεθνές αεροδρόμιο Aktau στο Καζακστάν.
Το αεροσκάφος είχε λάβει άδεια προσγείωσης από τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας του Ακτάου, αλλά αφού εισήλθε στον εναέριο χώρο του Καζακστάν, έκανε δύο φορές κύκλο στον διάδρομο προσγείωσης πριν συντριβεί με τραγικό τρόπο κατά την τρίτη προσέγγισή του.
Στις 28 Δεκεμβρίου 2024, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν ζήτησε συγγνώμη από τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ για το "τραγικό περιστατικό" με το αεροσκάφος στον ρωσικό εναέριο χώρο, λέγοντας ότι ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη είχαν στοχεύσει το Γκρόζνι χωρίς να αναλάβουν την ευθύνη για τη συντριβή.
Ωστόσο, στις 9 Οκτωβρίου του τρέχοντος έτους, κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον Αλίγιεφ σε περιφερειακή σύνοδο κορυφής στο Ντουσανμπέ, ο Πούτιν παραδέχθηκε ότι η ρωσική αεράμυνα ήταν υπεύθυνη για την κατάρριψη του επιβατικού αεροσκάφους του Αζερμπαϊτζάν.
Πέρυσι, ενώ πετούσε στην Αγία Πετρούπολη για την άτυπη σύνοδο κορυφής της ΚΑΚ, ο Αλίγεφ ενημερώθηκε για τη συντριβή του αεροσκάφους ενώ βρισκόταν πάνω από τον ρωσικό εναέριο χώρο και διέταξε αμέσως το αεροσκάφος να επιστρέψει στο Μπακού.
Ενόψει της πρώτης επετείου της τραγωδίας, ο Αλίγιεφ αρνήθηκε να συμμετάσχει στη φετινή άτυπη σύνοδο κορυφής της ΚΑΚ, που πραγματοποιήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου στην Αγία Πετρούπολη.
Ακόμη και ένα χρόνο μετά, ο τόπος της συντριβής φέρει τα σημάδια της τραγωδίας. Διάσπαρτα υπάρχουν προσωπικά αντικείμενα των επιβατών, μάσκες οξυγόνου, οδηγίες ασφαλείας, θραύσματα αποσκευών και λιωμένα κομμάτια της ατράκτου.
Οι κάτοικοι της περιοχής Mangystau δημιούργησαν ένα μνημείο στο σημείο για να τιμήσουν το πλήρωμα και τα θύματα της συντριβής.