Τουλάχιστον 47 άνθρωποι είναι νεκροί και περίπου 80 σοβαρά τραυματίες δίνουν μάχη για τη ζωή τους - Πώς μπόρεσε η φωτιά στο μπαρ του ελβετικού χιονοδρομικού κέντρου να εξαπλωθεί τόσο γρήγορα;
Πώς προκλήθηκε η καταστροφική πυρκαγιά στο μπαρ "Le Constellation" στο Κραν-Μοντανά λίγο μετά την έλευση του 2026; Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, αλλά δεν υπάρχουν ακόμη οριστικά αποτελέσματα.
Σύμφωνα με τις ελβετικές αρχές, περίπου 40 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 115 τραυματίστηκαν από την κόλαση της φωτιάς, πολλοί από τους οποίους υπέστησαν σοβαρά εγκαύματα. Μάλιστα, για 47 επιβεβαιωμένους νεκρούς στη φωτιά σε μπαρ στο ελβετικό θέρετρο σκι έκανε λόγο ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας Αντόνιο Ταγιάνι σε δηλώσεις του στο ιταλικό τηλεοπτικό δίκτυο Sky TG24 TV, επικαλούμενος τις ελβετικές αρχές με τις οποίες βρίσκεται σε συνεχή επαφή.
Κάτοικοι ανέφεραν ότι άνθρωποι ούρλιαζαν καθώς προσπαθούσαν να ξεφύγουν από τη φωτιά στο μπαρ, ενώ υπήρξαν επανειλημμένες αναφορές για εκρήξεις. Η πυρκαγιά προκλήθηκε από εκπυρσοκρότηση, εξήγησε ο Στεφάν Γκανζέρ, ο κρατικός σύμβουλος αρμόδιος για την ασφάλεια στο καντόνι του Βαλέ.
Μαρτυρίες που μεταδόθηκαν από ΜΜΕ συγκλίνουν στην ενδεχόμενη αιτία της τραγωδίας. Κατ’ αυτές, είχαν τοποθετηθεί σπινθηριστές (sprinklers) πάνω σε μπουκάλια, που προκάλεσαν φωτιά όταν άγγιξαν την οροφή. Σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, επρόκειτο για «σόου» συνηθισμένο στο συγκεκριμένο μπαρ.
Σε ανακοίνωσή του, το καντόνι ανέφερε: "Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, από τις 31 Δεκεμβρίου έως την 1η Ιανουαρίου 2026, σημειώθηκε ανάφλεξη στο μπαρ "Le Constellation" στο Crans-Montana ως αποτέλεσμα πυρκαγιάς, η οποία οδήγησε σε μία ή περισσότερες εκρήξεις και προκάλεσε πολυάριθμους θανάτους και τραυματισμούς".
Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια μιας ανάφλεξης;
Η ανάφλεξη (flashover) είναι ένα φαινόμενο που η ειδικός σε θέματα πυρασφάλειας Σάντρα Μπαρζ παρομοίασε στην τηλεόραση του ARD με πυροσβεστικό κύλινδρο. Ξεκινά με μια μικρή φωτιά, στη συνέχεια η θερμότητα συσσωρεύεται κάτω από την οροφή. Στη συνέχεια, όλα τα εύφλεκτα υλικά στο δωμάτιο αποσυντίθενται χημικά και σχηματίζουν ορισμένα αέρια. «Και με τη σωστή αναλογία ανάμιξης και μια συνεχώς αυξανόμενη θερμοκρασία, αυτό είναι ένα flashover, ένας πύρινος κύλινδρος που βάζει φωτιά στα πάντα ταυτόχρονα, χωρίς να τα αγγίζει φλόγα», λέει η Μπαρζ.
Σε ένα τέτοιο "flashover", η θερμοκρασία αυξάνεται σε περίπου 1000 έως 2000 βαθμούς μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Ταυτόχρονα, η περιεκτικότητα σε οξυγόνο πέφτει κάτω από το 4%. Οι άνθρωποι χωρίς προστατευτική ενδυμασία δεν μπορούν να επιβιώσουν σε αυτές τις συνθήκες.
Οι Γαλλίδες Αλμπίν και Έμμακατάφεραν να διαφύγουν από το μπαρ. Σε συνέντευξή τους στο BFMTV, είπαν ότι υπήρχαν βεγγαλικά σε μπουκάλια σαμπάνιας. Αυτά είχαν κρατηθεί ψηλά και το ταβάνι είχε αρχίσει να καίγεται. Ο ειδικός σε θέματα πυρασφάλειας Ραλφ Αμπραχαμ εξήγησε στο NTV ότι ένα βεγγαλικό από μόνο του δεν αρκεί για μια ανάφλεξη. Το χαμηλό ύψος της οροφής θα μπορούσε να έχει παίξει ρόλο στο φαινόμενο. Αλλά ο ειδικός υποθέτει πρωτίστως ότι κάτι εξαιρετικά εύφλεκτο βρισκόταν στο δωμάτιο, ίσως χάρτινα διακοσμητικά. «κάτι που καίγεται σαν προσάναμμα», εξήγησε ο Άμπραχαμ. «Μια αναλαμπή δεν συμβαίνει από μια σπίθα», τονίζει.
Ο τελευταίος απολογισμός και οι εθνικότηες
Σε συνέντευξη Τύπου για το δράμα στο Κραν Μοντάνα, ο Ελβετός πρόεδρος Γκι Παρμελίν μίλησε για «μία από τις χειρότερες τραγωδίες στη χώρα μας». Σύμφωνα με τις ελβετικές αρχές, τουλάχιστον 80 από τους 115 τραυματίες βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση. Ωστόσο δεν δόθηκε στη δημοσιότητα κανένας κατάλογος ονομάτων.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής ιατρό Βασίμ Ραφούλ, περίπου 13 ενήλικες και 8 ανήλικοι νοσηλεύονται αυτή τη στιγμή στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Λωζάνης (CHUV). Όλοι τους υπέστησαν σοβαρά εγκαύματα, με πάνω από το 60% της επιφάνειας του σώματός τους να έχει καεί, εξήγησε ο Ραφούλ σε συνέντευξή του στο "RTS".
Οπως μετέδωσε ο απεσταλμένος της ΕΡΤ στο Κραν Μοντανά το πρωί της Παρασκευής, τα περισσότερα από τα θύματα ήταν παιδιά.
Οπως προαναφέρθηκε, για 47 επιβεβαιωμένους νεκρούς έκανε λόγο ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας Αντόνιο Ταγιάνι. Την ίδια ώρα, 16 Ιταλοί θεωρούνται αγνοούμενοι ενώ περίπου 12 συμπατριώτες τους έχουν μεταφερθεί στο νοσοκομείο, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας.
«Ελπίζω να μην υπάρχουν (Ιταλοί) μεταξύ των θυμάτων, όμως δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τίποτα», είπε στο Sky TG24 TV, περιγράφοντας μια «χαοτική» κατάσταση. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι τραυματίες Ιταλοί έχουν υποστεί σοβαρά εγκαύματα.
Την ίδια ώρα, έξι Γάλλοι υπήκοοι τραυματίστηκαν στην πυρκαγιά στο μπαρ στο Κραν Μοντανά και οκτώ άλλοι δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί, σύμφωνα με νέο απολογισμό που έδωσε αργά το βράδυ εκπρόσωπος του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών.
Ο Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε ότι η Γαλλία δέχεται τραυματίες σε γαλλικά νοσοκομεία «και είναι διαθέσιμη να παράσχει οποιαδήποτε βοήθεια». Ο Γάλλος πρόεδρος δεν διευκρίνισε πόσοι τραυματίες νοσηλεύονται στη Γαλλία ή σε ποια νοσοκομεία.
«Οι σκέψεις μας είναι με τις οικογένειες», είπε ο Μακρόν, ο οποίος εξέφρασε την «αλληλεγγύη» της Γαλλίας στην γειτονική χώρα. «Οι διπλωματικές και προξενικές μας ομάδες παρακολουθούν την κατάσταση και παρέχουν την απαραίτητη βοήθεια στους συμπατριώτες μας που επλήγησαν από αυτή την τραγωδία», δήλωσε ο Μακρόν.
Πέντε από τους τραυματίες δεν έχουν ταυτοποιηθεί, σημείωσε μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο ο πρεσβευτής της Ιταλίας Τζαν Λορέντζο Κορνάντο, ενώ δεν έχουν ταυτοποιηθεί και τα περισσότερα θύματα.
Επισήμωςς, αν και οι αρχές προεξοφλούν πως ανάμεσα στους νεκρούς είναι πολλοί αλλοδαποί, δεν έχουν δημοσιοποιήσει τα στοιχεία τους. Οι τραυματίες διακομίστηκαν σε διάφορα νοσοκομεία -- στη Λοζάνη, στη Γενεύη, στη Ζυρίχη, αλλά και σε γειτονικές χώρες, στη Γαλλία και στην Ιταλία.
Θα αργήσει ημέρες η διαδικασία ταυτοποίησης
Έχουν κινητοποιηθεί διάφορα μέσα «για να ταυτοποιηθούν τα θύματα και να δοθούν τα πτώματα στις οικογένειες το ταχύτερο δυνατόν», ανέφερε η Μπεατρίς Πιού, η γενική εισαγγελέας του καντονιού Βαλέ, στη νοτιοδυτική Ελβετία. «Το έργο αυτό μπορεί να συνεχιστεί για αρκετές ημέρες ακόμη», σημείωσε ο επικεφαλής της αστυνομίας του καντονιού Φρεντερίκ Ζισλέρ.
«Προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε με τους φίλους μας (...) Στο Instagram, στο Facebook, σε όλα τα κοινωνικά δίκτυα», είπε ανήσυχη η Ελεονόρ, 17 ετών. «Αλλά τίποτα. Καμιά απάντηση. Τηλεφωνήσαμε στους γονείς. Τίποτα. Ούτε καν οι γονείς, δεν ξέρουν».
Το βράδυ της Πρωτοχρονιάς, εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν, σιωπηλοί, αψηφώντας το πολικό κρύο, μπροστά στο μπαρ, για να αποτίσουν φόρο τιμής στα θύματα. Οι σημαίες στο ελβετικό ομοσπονδιακό παλάτι θα κυματίζουν μεσίστιες για πέντε ημέρες, γνωστοποίησε χθες ο πρόεδρος της ελβετικής συνομοσπονδίας Γκι Παρμελέν.
Κλιμάκιο αντιμετώπισης κρίσης
Από τις ελβετικές αρχές συστήθηκε κλιμάκιο αντιμετώπισης της κρίσης στο κέντρο συνεδριάσεων στο Κραν Μοντανά, που επιφορτίστηκε μεταξύ άλλων με την υποδοχή και την παροχή οδηγιών στις οικογένειες.
Διενεργείται έρευνα για να εξακριβωθούν τα αίτια της πυρκαγιάς, σύμφωνα με τις αρχές του καντονιού, που πάντως έχουν αποκλείσει το σενάριο να επρόκειτο για επίθεση. «Το επικρατέστερο σενάριο σήμερα είναι αυτό της γενικευμένης φωτιάς που προκάλεσε έκρηξη», ανέφερε η κ. Πιού.
Συγκλίνουσες πηγές είπαν στο AFP ότι οι ιδιοκτήτες έχουν τη γαλλική υπηκοότητα, πως πρόκειται για ζευγάρι από την Κορσική. Συγγενής τους είπε ότι είναι καλά, αλλά δεν κατέστη δυνατή η επικοινωνία μαζί τους.