Η θέση της Δανίας και η αγωνία της ΕΕ για την Γροιλανδία - Η εξαίρεση της Αργεντινής και η στάση Πεκίνου και Μόσχας στο Σ.Α του ΟΗΕ για την αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη Μαδούρο.
Τόσο οι σύμμαχοι όσο και οι αντίπαλοι των ΗΠΑ χρησιμοποίησαν την έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τη Δευτέρα για να καταδικάσουν την εντυπωσιακή στρατιωτική επιχείρηση της Ουάσινγκτον στη Βενεζουέλα το Σάββατο, η οποία ανέτρεψε το καθεστώς και οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες.
Πολλοί εκπρόσωποι χωρών, ιδίως της Λατινικής Αμερικής, εξέφρασαν τις αντιρρήσεις τους, αν και οι περισσότεροι διακριτικά, για την επέμβαση που διέταξε ο Ντόναλντ Τραμπ στο Καράκας. Επίσης, καυτηρίασαν τα πρόσφατα σχόλια του Αμερικανού προέδρου που σηματοδοτούν την πιθανότητα επέκτασης της στρατιωτικής δράσης των ΗΠΑ σε άλλες χώρες της Νότιας Αμερικής, συμπεριλαμβανομένου του Μεξικού και της Κολομβίας, με πρόσχημα τη διακίνηση ναρκωτικών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ μετά τη δραματική επιχείρηση του Σαββάτου στη Βενεζουέλα, επανέλαβε επίσης την πρόθεσή του να προχωρήσει στην προσάρτηση της Γροιλανδίας, επικαλούμενος την εθνική ασφαλεία των ΗΠΑ, προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση της Δανίας.
Η Κοπενγχάγη, η οποία έχει τη δικαιοδοσία του πλούσιου σε ορυκτά νησιού της Αρκτικής, κατήγγειλε τις δηλώσεις των Αμερικανών αξιωματούχων, χωρίς να αναφέρει ονομαστικά την χώρα σύμμαχο στο ΝΑΤΟ.
"Το απαραβίαστο των συνόρων δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης", δήλωσε η Christina Markus Lassen, πρέσβειρα της Δανίας στον ΟΗΕ.
Υπερασπίστηκε επίσης την κυριαρχία της Βενεζουέλας, λέγοντας ότι "κανένα κράτος δεν θα πρέπει να προσπαθήσει να επηρεάσει την πολιτική κατάσταση στη Βενεζουέλα με τη χρήση ή απειλή χρήσης βίας ή με άλλα μέσα που δεν συνάδουν με το διεθνές δίκαιο".
Ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν υποστήριξε πρόσφατα τη σύλληψη του Μαδούρο, ο απεσταλμένος της Γαλλίας στον ΟΗΕ ήταν ελαφρώς πιο επικριτικός τη Δευτέρα, λέγοντας ότι τυχόν παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, στα οποία περιλαμβάνονται οι ΗΠΑ, διαβρώνουν "τα ίδια τα θεμέλια της διεθνούς τάξης".
"Η στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στη σύλληψη του Μαδούρο αντίκειται στην αρχή της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών και αντίκειται στην αρχή της μη χρήσης βίας", δήλωσε ο Jay Dharmadhikari, αναπληρωτής πρέσβης της Γαλλίας στον ΟΗΕ.
Ο Αμερικανός απεσταλμένος Μάικ Γουόλτς υπερασπίστηκε την επιχείρηση στη Βενεζουέλα ως δικαιολογημένη και "χειρουργική επιχείρηση επιβολής του νόμου", καλώντας το 15μελές συμβούλιο να εγκρίνει τη στοχοποίηση του Μαδούρο, που θεωρείται ευρέως δικτάτορας στο δυτικό ημισφαίριο.
"Εάν τα Ηνωμένα Έθνη απονέμουν νομιμότητα σε έναν παράνομο ναρκο-τρομοκράτη, επιφυλάσσοντάς του μεταχείριση δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου ή αρχηγού κράτους, τι είδους οργανισμός είναι αυτός;", δήλωσε ο Γουόλτς, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Τραμπ.
Τόνισε ότι ο Μαδούρο, δεν αναγνωρίζεται ως δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της Βενεζουέλας από καμία χώρα της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής και επικαλέστηκε παρατυπίες στις προεδρικές εκλογές της Βενεζουέλας το 2024, τις οποίες πολλές χώρες θεωρούν νοθευμένες.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι "ανησυχεί βαθύτατα για το γεγονός ότι οι κανόνες του διεθνούς δικαίου δεν τηρήθηκαν όσον αφορά τη στρατιωτική δράση της 3ης Ιανουαρίου".
Πρόσθεσε ότι η "σοβαρή" ενέργεια της Ουάσινγκτον θα μπορούσε να αποτελέσει προηγούμενο για τον τρόπο με τον οποίο θα εξελιχθούν οι μελλοντικές σχέσεις μεταξύ των εθνών.
Καταδίκη σε υψηλούς τόνους
Μιλώντας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ο Βενεζουελάνος Μόνιμος Αντιπρόσωπος Σάμιουελ Μονκάδα δήλωσε ότι δεν διακυβεύεται μόνο η κυριαρχία της χώρας του, αλλά και «η αξιοπιστία του διεθνούς δικαίου» καθώς και το κύρος των Ηνωμένων Εθνών.
Ανέφερε ότι η Βενεζουέλα υπέστη «παράνομη ένοπλη επίθεση» από τις Ηνωμένες Πολιτείες στις 3 Ιανουαρίου, χωρίς καμία νομική δικαιολογία, η οποία συνιστά κατάφωρη παραβίαση του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, των Συμβάσεων της Γενεύης και της αρχής της κυρίαρχης ισότητας.
Τόνισε ότι η ανοχή στην «απαγωγή αρχηγού κράτους» και στις επιθέσεις κατά αμάχων ενισχύει την ερμηνεία ότι «η έννοια του νόμου είναι προαιρετική» και υποστήριξε ότι η επίθεση υπαγορεύεται για τους φυσικούς πόρους της Βενεζουέλας και τη γεωπολιτική της θέση.
Προειδοποίησε ότι οι άλλες χώρες δεν έχουν την πολυτέλεια να κοιτάζουν αλλού: "Η αποδοχή μιας τέτοιας λογικής θα σήμαινε να ανοίξουμε την πόρτα σε έναν βαθιά ασταθή κόσμο".
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κολομβίας πρέσβης Λεονόρ Ζαλαμπάτα Τόρες καταδίκασε έντονα τα γεγονότα της 3ης Ιανουαρίου, τονίζοντας ότι ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ επιτρέπει τη χρήση βίας μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως η αυτοάμυνα, και όχι για τον πολιτικό έλεγχο επί άλλου κράτους.
Προειδοποίησε ότι η αβεβαιότητα που προκαλούν οι «επιθέσεις» θα μπορούσε να πυροδοτήσει μαζικές μεταναστευτικές ροές, απαιτώντας σημαντικούς πόρους για τη στήριξη των κοινοτήτων υποδοχής.
Ως προληπτικό μέτρο, ανέφερε ότι η Κολομβία έχει λάβει μέτρα για τη διατήρηση της σταθερότητας κατά μήκος των συνόρων και για την αντιμετώπιση πιθανών ανθρωπιστικών αναγκών, συμπεριλαμβανομένων αυτών των μεταναστών.
Ο εκπρόσωπος του Μεξικού δήλωσε ότι η ενέργεια των Ηνωμένων Πολιτειών δεν πρέπει να γίνει αποδεκτή, χαρακτηρίζοντάς την παραβίαση του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και απειλή για την πολυμέρεια.
Τόνισε ότι το Συμβούλιο έχει «υποχρέωση να ενεργήσει αποφασιστικά και χωρίς δύο μέτρα και δύο σταθμά», επισημαίνοντας ότι «οι κυρίαρχοι λαοί αποφασίζουν οι ίδιοι για το μέλλον τους», με πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ανέφερε ότι τέτοιες ενέργειες «ιστορικά» έχουν μόνο επιδεινώσει τις συγκρούσεις και αποδυναμώσει τις κοινωνίες.
Ο εκπρόσωπος της Κούβας προειδοποίησε το Συμβούλιο ότι τα «ηγεμονικά και εγκληματικά σχέδια» της Ουάσινγκτον έναντι της Βενεζουέλας έχουν προκαλέσει σοβαρές και απρόβλεπτες συνέπειες για την περιφερειακή σταθερότητα.
Κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για μονομερή καταναγκαστικά μέτρα, «οικονομική ασφυξία» και ακόμη και θαλάσσια τρομοκρατία, λέγοντας ότι οι ενέργειες αυτές καταδεικνύουν περιφρόνηση προς τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο. Χαρακτήρισε την απαγωγή του προέδρου Νικολάς Μαδούρο και της Σίλια Φλόρες ως υποκινούμενη από την επιδίωξη του «ελέγχου της γης και των φυσικών πόρων της Βενεζουέλας», κάνοντας λόγο για «ιμπεριαλιστική και φασιστική επίθεση» και ζητώντας την άμεση απελευθέρωσή τους.
Η Αργεντινή ήταν η μοναδική χώρα της Λατινικής Αμερικής που χαιρέτισε την «αποφασιστική δράση» του προέδρου Ντόναλντ Τζ. Τραμπ, λέγοντας ότι θα μπορούσε να συμβάλει στον τερματισμό της καταστολής που έχει οδηγήσει εκατομμύρια Βενεζουελάνους στη φτώχεια και έχει εξαναγκάσει περίπου 8 εκατομμύρια ανθρώπους να εγκαταλείψουν τη χώρα.
Ο Αργεντίνος πρέσβης Φρανσίσκο Φαμπιάν Τροπέπι τόνισε ότι η διακίνηση ναρκωτικών από τη Βενεζουέλα έχει πλήξει ολόκληρη την περιοχή και ότι το Μπουένος 'Αιρες έχει «καταγγείλει απερίφραστα την έλλειψη ελευθερίας» στη χώρα.
Υπενθυμίζοντας τη χορήγηση ασύλου από την Αργεντινή σε στελέχη της αντιπολίτευσης, κάλεσε σε διεθνή στήριξη μιας ειρηνικής πορείας για την «αποκατάσταση της θεσμικής κανονικότητας» και ζήτησε την απελευθέρωση Αργεντινού πολίτη που κρατείται από το 2024.
Η θέση Ρωσίας και Κίνας
Οι σφοδρότεροι επικριτές της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ- η Κίνα και η Ρωσία, που είναι επίσης μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, κάλεσαν το σώμα να ενωθεί και να απορρίψει την επιστροφή σε μια "εποχή ανομίας".
Ο Μαδούρο, όπως και ο προκάτοχός του, σφυρηλάτησε στενή σχέση με τη Μόσχα, ενώ το Πεκίνο ήταν ο κύριος προορισμός για το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου της Βενεζουέλας.
"Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες να αυτοανακηρύσσονται ως ένα είδος ανώτατου δικαστή, ο οποίος φέρει μόνος του το δικαίωμα να εισβάλλει σε οποιαδήποτε χώρα, να δημιουργεί ενόχους και να επιβάλλει ποινές αντίθετα προς κάθε έννοια του διεθνούς δικαίου, της κυριαρχίας και της μη επέμβασης", δήλωσε ο Βασίλι Νεμπένζια, πρέσβης της Ρωσίας στον ΟΗΕ.
Ο Μαδούρο και η σύζυγός του συνελήφθησαν από μέλη των αμερικανικών υπηρεσιών νωρίς το πρωί του Σαββάτου στο σπίτι τους στην πρωτεύουσα της Βενεζουέλας. Επιβιβάστηκαν σε αμερικανικό πολεμικό πλοίο και μεταφέρθηκαν σε αμερικανικό έδαφος για να αντιμετωπίσουν την ποινική δίωξη στη Νέα Υόρκη στο πλαίσιο κατηγορητηρίου του υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ.
Ο Μαδούρο και η πρώτη κυρία της Βενεζουέλας κατηγορούνται για συμμετοχή σε συνωμοσία ναρκωτικών-τρομοκρατίας. Στην πρώτη τους εμφάνιση σε δικαστήριο του Μανχάταν τη Δευτέρα, δήλωσαν αθώοι και τόνισαν ότι συνελήφθησαν παράνομα.