Στις προεδρικές εκλογές της Κυριακής «κατεβαίνει» ένας αριθμός ρεκόρ 11 υποψηφίων
Ο μεγάλος αριθμός των υποψηφίων καθιστά απίθανο κάποιος από αυτούς να συγκεντρώσει πάνω από το 50% των ψήφων για να κερδίσει στον πρώτο γύρο. Οι δύο υποψήφιοι με τις περισσότερες ψήφους αυτή την Κυριακή θα διαγωνιστούν σε δεύτερο γύρο που έχει προγραμματιστεί για τις 8 Φεβρουαρίου.
Περισσότεροι από 11 εκατομμύρια ψηφοφόροι είναι εγγεγραμμένοι και έχουν δικαίωμα να ψηφίσουν, ενώ τα περισσότερα αποτελέσματα αναμένονται μέχρι το τέλος της ημέρας. Ο νικητής θα αντικαταστήσει τον πρόεδρο Μαρσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουζα, ο οποίος έχει συμπληρώσει το όριο των δύο πενταετών θητειών.
Αριθμός ρεκόρ υποψηφίων. Ποια είναι τα κυριότερα φαβορί;
Μεταξύ των φαβορί, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, είναι ο Αντρέ Βεντούρα, ηγέτης του λαϊκιστικού κόμματος Chega. Η αυξημένη δημόσια υποστήριξη για το Chega το κατέστησε το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα στο πορτογαλικό κοινοβούλιο, μόλις έξι χρόνια μετά την ίδρυσή του.
Ένας από τους κύριους στόχους του Βεντούρα είναι αυτό που αποκαλεί «υπερβολική μετανάστευση», καθώς οι ξένοι εργαζόμενοι έχουν γίνει πιο ορατοί στην Πορτογαλία τα τελευταία χρόνια. «Η Πορτογαλία είναι δική μας», λέει ο λαϊκιστής υποψήφιος που πρόσκειται στην ευρωπαϊκή ακροδεξιά.
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ο Βεντούρα τοποθέτησε σε όλη τη χώρα διαφημιστικές πινακίδες με τις φράσεις «Εδώ δεν είναι Μπαγκλαντές» και «Οι μετανάστες δεν πρέπει να μπορούν να ζουν από την πρόνοια». Ένα διοικητικό δικαστήριο ανάγκασε τον υποψήφιο να αφαιρέσει αυτές τις πινακίδες λίγους μήνες αργότερα με την αιτιολογία ότι συνιστούσαν διακρίσεις.
Τέτοια απροκάλυπτα αντιμεταναστευτικά συναισθήματα, εκφρασμένα δημοσίως, ήταν αδιανόητα στην Πορτογαλία μόλις πριν από λίγα χρόνια. Ωστόσο, η χώρα χρειάζεται τους μετανάστες για να αντιμετωπίσει τις πολλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Πορτογαλία, και όχι μόνο στα εργασιακά.
Άλλοι σημαντικοί υποψήφιοι προέρχονται από τα δύο κύρια κόμματα της χώρας, τα οποία εναλλάσσονται στην εξουσία εδώ και μισό αιώνα: ο Λουίς Μάρκες Μεντες, από το κεντροδεξιό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, που βρίσκεται σήμερα στην κυβέρνηση, και ο Αντόνιο Χοσέ Σεγκούρο, από την κεντροαριστερά, ο οποίος είδε το κόμμα του να υποστηρίζει πλήρως την υποψηφιότητά του ενώ η κούρσα για την προεδρία είχε ξεκινήσει.
Ισχυρή πρόκληση αναμένεται από τον υποναύαρχο εν αποστρατεία Ενρίκε Γκουβέια ε Μέλο, ο οποίος κατεβαίνει ως ανεξάρτητος και έχει λάβει τα εύσημα του κοινού για την επίβλεψη της ταχείας διάθεσης των εμβολίων COVID-19 κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ο Γκουβέια ε Μέλο έχει την υποστήριξη πολλών δημόσιων προσώπων στην Πορτογαλία και από όλους τους πολιτικούς χώρους.
Στα φαβορί συγκαταλέγεται επίσης η υποψηφιότητα του Κοτρίμ ντε Φιγκερέιδο, που υποστηρίζεται από τη Φιλελεύθερη Πρωτοβουλία. Οι δημοσκοπήσεις τον τοποθετούν σε καλή θέση για να περάσει στον δεύτερο γύρο, διευρύνοντας το φάσμα των επιλογών των ψηφοφόρων.
Μεταξύ των 11 υποψηφίων υπάρχει μόνο μία γυναίκα. Η Καταρίνα Μάρτινς, του Αριστερού Μπλοκ, είναι υποψήφια, αλλά με λίγες πιθανότητες, λένε οι δημοσκοπήσεις. Η Πορτογαλία δεν είχε ποτέ γυναίκα επικεφαλής του κράτους.
Προκλήσεις για τον επόμενο πρόεδρο
Τον Μάιο του 2025, η Πορτογαλία διεξήγαγε τις τρίτες γενικές εκλογές μέσα σε τρία χρόνια, κατά τη διάρκεια της χειρότερης περιόδου πολιτικής αστάθειας των τελευταίων δεκαετιών. Η σταθεροποίηση της χώρας είναι μία από τις κύριες προκλήσεις για τον επόμενο Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Ο Βεντούρα, ο λαϊκιστής ηγέτης, προσπάθησε να κάνει τη μετανάστευση θέμα της προεκλογικής εκστρατείας, αλλά οι ψηφοφόροι φαίνεται να ανησυχούν περισσότερο για την κρίση των ακινήτων, το μέλλον των νέων και το υψηλό κόστος ζωής.
Τι διακυβεύεται
Στην Πορτογαλία, ο πρόεδρος είναι σε μεγάλο βαθμό μια συμβολική φιγούρα, χωρίς εκτελεστική εξουσία. Τις περισσότερες φορές, ο επικεφαλής του κράτους προσπαθεί να παραμείνει υπεράνω της πολιτικής αντιπαράθεσης, μεσολαβώντας σε συγκρούσεις και αμβλύνοντας τις εντάσεις.
Ωστόσο, ο πρόεδρος έχει μεγάλη επιρροή και διαθέτει ορισμένα ισχυρά εργαλεία, καθώς μπορεί να ασκήσει βέτο στη νομοθεσία του κοινοβουλίου, αν και το βέτο μπορεί να ανατραπεί. Ο αρχηγός του κράτους διαθέτει επίσης αυτό που, στην πορτογαλική πολιτική ορολογία, αποκαλείται «ατομική βόμβα», δηλαδή την εξουσία να διαλύει το κοινοβούλιο και να προκηρύσσει πρόωρες εκλογές.