Η ετήσια συνάντηση στο θέρετρο των ελβετικών Άλπεων κυριαρχείται από την κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ των ΗΠΑ και των Ευρωπαίων συμμάχων τους, με τους ηγέτες να προειδοποιούν για μια καταρρέουσα παγκόσμια τάξη
Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός πλησιάζει στην κορύφωσή του.
Η συζήτηση στο θέρετρο των ελβετικών Άλπεων μέχρι στιγμής περιστρέφεται γύρω από την κλιμάκωση των εντάσεων σχετικά με τις απειλές των ΗΠΑ να επιβάλουν δασμούς στους Ευρωπαίους συμμάχους για τη Γροιλανδία, με τους ηγέτες να προειδοποιούν για ρήξη των συμμαχιών και διάβρωση της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες.
Η παρουσία του Τραμπ διαφαινόταν πως θα πάει από τις πρώτες ημέρες των διαδικασιών μέσω των αναρτήσεων του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και των ιδιωτικών μηνυμάτων που διέρρευσαν, συμπεριλαμβανομένης μιας επιστολής προς τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στρόρε, η οποία συνέδεε τις απαιτήσεις του για τη Γροιλανδία με την αποτυχία του να κερδίσει το Νόμπελ Ειρήνης.
Ακολουθούν οι πιο πολυσυζητημένες δηλώσεις από την ετήσια συνάντηση των κορυφαίων πολιτικών και επιχειρηματικών ελίτ του κόσμου μέχρι στιγμής:
Για την καταρρέουσα παγκόσμια τάξη
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν απηύθυνε την Τρίτη στην ομιλία του την πιο πολυδιαφημισμένη προειδοποίηση του φόρουμ σχετικά με την απομάκρυνση από την πολυμέρεια.
«Πρόκειται για μια μετατόπιση προς έναν κόσμο χωρίς κανόνες, όπου το διεθνές δίκαιο καταπατείται και όπου το μόνο δίκαιο που φαίνεται να έχει σημασία είναι αυτό του ισχυρότερου», δήλωσε ο Μακρόν, συνοψίζοντας τις ευρωπαϊκές ανησυχίες για την αυξανόμενη μονομέρεια.
Ο Γάλλος ηγέτης, ο οποίος έχει πρωτοστατήσει στις εκκλήσεις προς την Ευρώπη να ενεργοποιήσει μηχανισμούς εμπορικής άμυνας, διατύπωσε με σκληρούς όρους την επιλογή που αντιμετωπίζουν οι δημοκρατίες.
«Προτιμούμε τον σεβασμό από τους νταήδες ... και προτιμούμε το κράτος δικαίου από τη βαρβαρότητα«, δήλωσε ο Μακρόν φορώντας γυαλιά ηλίου και θυμίζοντας παλαιότερες εμφανίσεις του Τζο Μπάιντεν όταν ήταν αντιπρόεδρος των ΗΠΑ επί θητείας Μπαράκ Ομπάμα.
Σε μια ομιλία του με μεγάλη αναφορά το απόγευμα της Τρίτης, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ μίλησε επίσης για μη αναστρέψιμη αλλαγή.
Ο κόσμος βρίσκεται «στη μέση μιας ρήξης, όχι μιας μετάβασης και η παλιά τάξη πραγμάτων δεν θα επιστρέψει», είπε ο Κάρνεϊ.
«Σε έναν κόσμο αντιπαλότητας μεγάλων δυνάμεων, οι ενδιάμεσες χώρες έχουν μια επιλογή: Να ανταγωνιστούν μεταξύ τους για την εύνοια ή να συνδυαστούν για να δημιουργήσουν έναν τρίτο δρόμο με αντίκτυπο», συμπλήρωσε και υπογράμμισε: «(Εμείς) υποστηρίζουμε ότι οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να δράσουν από κοινού, διότι αν δεν είμαστε στο τραπέζι, είμαστε στο μενού».
Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ διατύπωσε κάποια από τα πιο μαχητικά λόγια του φόρουμ την Τρίτη, προτρέποντας τους Ευρωπαίους ηγέτες να «σταματήσουν να είναι συνένοχοι και να έχουν σπονδυλική στήλη (σ.σ. θάρρος)» για να αντισταθούν στις απαιτήσεις του Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία.
«Δεν αντέχω αυτή τη συνενοχή. Ο κόσμος κάνει πίσω», δήλωσε ο Νιούσομ. «Θα έπρεπε να είχα φέρει ένα μάτσο επιγονατίδες για όλους τους παγκόσμιους ηγέτες. Ελπίζω οι άνθρωποι να καταλάβουν πόσο αξιολύπητοι φαίνονται στην παγκόσμια σκηνή».
Ο Νιούσομ θεωρείται ευρέως ότι τοποθετείται ως μια εναλλακτική φωνή των Δημοκρατικών απέναντι στην κυβέρνηση Τραμπ ενόψει μιας πιθανής προεδρικής υποψηφιότητας το 2028.
Σχετικά με τους διατλαντικούς κινδύνους για την ασφάλεια και το εμπόριο
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, προέτρεψε και τις δύο πλευρές να αποφύγουν την κλιμάκωση, ενώ προειδοποίησε για τους κινδύνους για τη δυτική συνοχή.
«Η βύθισή μας σε ένα καθοδικό σπιράλ θα βοηθούσε μόνο τους ίδιους τους αντιπάλους που είμαστε και οι δύο τόσο δεσμευμένοι να κρατήσουμε εκτός του στρατηγικού τοπίου», δήλωσε η Φον Ντερ Λάιεν, επαναλαμβάνοντας τις ανησυχίες ότι η εμπορική σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης ωφελεί χώρες όπως η Ρωσία.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε δήλωσε ότι η τρέχουσα αναταραχή έχει αποσπάσει την προσοχή του κόσμου από τον συνεχιζόμενο ολοκληρωτικό πόλεμο της Μόσχας στην Ουκρανία.
«Το κύριο ζήτημα δεν είναι η Γροιλανδία τώρα, το κύριο ζήτημα είναι η Ουκρανία», δήλωσε ο Ρούτε, προσθέτοντας ότι «ανησυχώ λίγο μήπως χάσουμε τη μπάλα εστιάζοντας τόσο πολύ σε αυτά τα άλλα ζητήματα. Χρειάζονται την υποστήριξή μας τώρα, αύριο και μεθαύριο».
Ο πρόεδρος του WEF, Μπρέργκε Μπρέντε, εξέφρασε την οικονομική ανησυχία που διακατέχει το φόρουμ, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις επισκίασαν τις συζητήσεις για την καινοτομία και την ανάπτυξη.
«Ανησυχούμε περισσότερο για τις μεγάλες κλιμακώσεις των πολέμων. Αυτό μπορεί να σκοτώσει την παγκόσμια ανάπτυξη», δήλωσε ο Μπρέντε.
Ο εμπορικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ Τζέιμισον Γκριρ υπερασπίστηκε την προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ σε ενημέρωση του Τύπου την Τρίτη, πλαισιώνοντας τους δασμούς ως νόμιμο γεωπολιτικό μέσο.
«Η άποψη του προέδρου ήταν πάντα ότι θα προτιμούσε πολύ περισσότερο να τα βρει με τους λαούς, και έτσι ένας δασμός είναι ένα μικρότερο μέτρο», δήλωσε ο Γκριρ στο Euronews, τοποθετώντας τις εμπορικές εισφορές μαζί με τις κυρώσεις και τους ελέγχους των εξαγωγών στην εργαλειοθήκη εθνικής ασφάλειας.
Ο Γκριρ προειδοποίησε τους Ευρωπαίους συμμάχους κατά των αντιποίνων, δηλώνοντας ότι θα ήταν απερίσκεπτο. «Όταν οι ξένες χώρες ακολουθούν τις συμβουλές μου, τείνουν να τα πάνε καλά», είπε.
Σηματοδότησε επίσης μια θεμελιώδη αλλαγή στην πολιτική των ΗΠΑ όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά: «Η αμερικανική αγορά δεν πρόκειται ποτέ να είναι μόνιμα διαθέσιμη σε όλους και πάντα για πάντα, όπως ήταν τα τελευταία 25 χρόνια. Διαπιστώσαμε ότι αυτό ήταν λάθος».
Για την τεχνητή νοημοσύνη, τις απειλές για το εργατικό δυναμικό και το μέλλον του
Ο διευθύνων σύμβουλος της BlackRock, Λάρι Φινκ, ο οποίος ανέλαβε τη συμπροεδρία του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, άνοιξε τη συνάντηση σε αυτοκριτικό τόνο.
«Για πολλούς ανθρώπους, αυτή η συνάντηση μοιάζει να μην συμβαδίζει με τη στιγμή: ελίτ σε μια εποχή λαϊκισμού, ένας καθιερωμένος θεσμός σε μια εποχή βαθιάς θεσμικής δυσπιστίας. Και υπάρχει αλήθεια σε αυτή την κριτική», είπε ο Φινκ.
Προειδοποίησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη απειλεί να επαναλάβει τις αποτυχίες του καπιταλισμού των τελευταίων τριών δεκαετιών, με τα πρώτα κέρδη «να καταλήγουν στους ιδιοκτήτες των μοντέλων, στους ιδιοκτήτες των δεδομένων και στους ιδιοκτήτες των υποδομών», ενώ δυνητικά θα προκαλέσει καταστροφή στους υπαλλήλους, όπως έκανε η παγκοσμιοποίηση στις θέσεις εργασίας στη μεταποίηση.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Palantir, Άλεξ Καρπ, μιλώντας σε συζήτηση με τον Φινκ, έκανε μια σκληρή πρόβλεψη για τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση. «Θα καταστρέψει τις θέσεις εργασίας στις ανθρωπιστικές επιστήμες», δήλωσε ο Καρπ και συμπλήρωσε: «Πήγατε σε ένα σχολείο της ελίτ και σπουδάσατε φιλοσοφία - θα χρησιμοποιήσω τον εαυτό μου ως παράδειγμα - ελπίζω να έχετε κάποια άλλη δεξιότητα, αυτή θα είναι δύσκολο να διατεθεί στην αγορά«.
Πρόσθεσε ότι «θα υπάρξουν υπεραρκετές θέσεις εργασίας για τους πολίτες του έθνους σας, ειδικά για όσους έχουν επαγγελματική κατάρτιση», ενώ προειδοποίησε ότι η Ευρώπη υπολείπεται των ΗΠΑ και της Κίνας στην υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης.