Αξιωματικός της πυροσβεστικής δήλωσε στο AFP ότι ενδεχόμενη διαρροή αερίου μπορεί να προκάλεσε την πυρκαγιά. Πραγματογνώμονες αναζητούν απαντήσεις που θα ρίξουν φως στις συνθήκες της τραγωδίας.
Θρήνος και οργή απλώνονται σε ολόκληρη τη χώρα μετά τη φονική έκρηξη και την πυρκαγιά που σημειώθηκαν τα ξημερώματα της Δευτέρας στις εγκαταστάσεις της μπισκοτοβιομηχανίας «Βιολάντα» στα Τρίκαλα.
Πέντε γυναίκες εργαζόμενες έχασαν τη ζωή τους, οικογένειες βυθίστηκαν στο πένθος και μια ολόκληρη κοινωνία ζητά απαντήσεις για τα αίτια και τις συνθήκες ενός από τα πλέον πολύνεκρα εργατικά δυστυχήματα των τελευταίων ετών.
Την ώρα που η διαδικασία ταυτοποίησης ολοκληρώνεται και οι συγγενείς ετοιμάζονται να αποχαιρετήσουν τους ανθρώπους τους, οι έρευνες των αρχών βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη. Διαρροή αερίου, τεχνική αστοχία, ανθρώπινο λάθος ή συνδυασμός παραγόντων; Τα κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά.
Αξιωματικός της Πυροσβεστικής δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ότι ενδεχόμενη διαρροή αερίου μπορεί να προκάλεσε την πυρκαγιά, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται άλλο ενδεχόμενο.
«Είναι ακόμη νωρίς για να υπάρξει αναλυτικό πόρισμα», ανέφερε ο ίδιος, υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς δεν είχε εξουσιοδότηση να σχολιάσει την εν εξελίξει έρευνα.
Πηγή από την Εισαγγελία Τρικάλων ανέφερε ότι η υπηρεσία εποπτεύει τη διερεύνηση της υπόθεσης.
«Η δικογραφία θα περιλαμβάνει και ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες που σχετίζονται με ελλείψεις στα μέτρα ασφαλείας του εργοστασίου», δήλωσε η ίδια πηγή.
Τα θύματα της τραγωδίας
Σύμφωνα με πληροφορίες από τοπικά μέσα και επιβεβαιωμένα στοιχεία των αρχών, τα θύματα της έκρηξης είναι:
- Βασιλική Σκαμπαρδώνη, από χωριό του Δήμου Πύλης, μητέρα δύο παιδιών. Ιδιαίτερα γνωστή στην περιοχή, στο παρελθόν διατηρούσε δικό της κομμωτήριο πριν εργαστεί στη βιομηχανία.
- Έλενα Κατσαρού, από τον Γλίνο Τρικάλων, μητέρα ενός ανήλικου παιδιού.
- Σταυρούλα Μπουκοβάλα, από την Καρδίτσα, ήταν μητέρα τριών παιδιών.
- Αναστασία Νάσιου, η οποία πό την Καρδίτσα, ήταν μητέρα τριών παιδιών..
- Αγάπη Μπουνόβα, η οποία εντοπίστηκε το πρωί της Τρίτης μέσα στα αποκαΐδια. Σύμφωνα με πληροφορίες, ήταν σύζυγος, μητέρα και γιαγιά.
Όπως μεταδίδουν τοπικά μέσα, μεταξύ των οποίων το trikalaola.gr, οι σοροί των πέντε γυναικών βρέθηκαν σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους, στο σημείο όπου εκδηλώθηκε η έκρηξη, γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση ότι δεν πρόλαβαν να διαφύγουν.
Το χρονικό της έκρηξης
Η τραγωδία εκτυλίχθηκε λίγο πριν από τις 4:00 τα ξημερώματα της Δευτέρας.
Σύμφωνα με επίσημες πληροφορίες, στις 03:56 σημειώθηκε ισχυρή έκρηξη ή «ακαριαία ανάφλεξη», σύμφωνα με την ορολογία στελεχών της Πυροσβεστικής, σε πτέρυγα του εργοστασίου όπου βρίσκεται η γραμμή παραγωγής και λειτουργούν οι φούρνοι.
Ακολούθησε μεγάλη φωτιά, ενώ το ωστικό κύμα και η θερμική καταπόνηση προκάλεσαν την κατάρρευση μεγάλου μέρους της εγκατάστασης. Εκείνη την ώρα στο εργοστάσιο εργάζονταν 13 άτομα στη νυχτερινή βάρδια. Οι οκτώ κατάφεραν να βγουν έξω, ενώ πέντε γυναίκες εγκλωβίστηκαν.
Στην επιχείρηση κατάσβεσης και έρευνας συμμετείχαν 53 πυροσβέστες με 16 οχήματα, ειδικό βραχιονοφόρο όχημα, ομάδες της 7ης και 8ης ΕΜΑΚ, ομάδες με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), καθώς και βοηθητικά οχήματα και υδροφόρες της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων.
Τέσσερις σοροί εντοπίστηκαν τη Δευτέρα, ενώ η πέμπτη ανασύρθηκε το πρωί της Τρίτης, καθώς υπήρχαν ενεργές εστίες και θύλακες φωτιάς που δυσκόλευαν την πρόσβαση.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Πυροσβεστικής, οι θερμοκρασίες στο εσωτερικό του εργοστασίου ξεπέρασαν τους 1.000 βαθμούς Κελσίου, με αποτέλεσμα να λιώσει χάλυβας και να καταρρεύσουν δομικά στοιχεία.
Μαρτυρίες κατοίκων αναφέρουν ότι ο θόρυβος από την έκρηξη ακούστηκε ακόμη και σε γειτονικά χωριά.
Οι έρευνες και τα βασικά σενάρια
Την προανάκριση έχει αναλάβει η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ). Κλιμάκιό της βρίσκεται από τις πρώτες ώρες στο σημείο, λαμβάνοντας καταθέσεις από εργαζόμενους που σώθηκαν και εξετάζοντας κάθε διαθέσιμο στοιχείο.
Σύμφωνα με πληροφορίες της Καθημερινής, οι πρώτες ενδείξεις συγκλίνουν στο σενάριο διαρροής αερίου, πιθανότατα προπανίου, το οποίο χρησιμοποιείται για τη λειτουργία των φούρνων.
Ένας σπινθήρας, από άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία, ενδέχεται να προκάλεσε την ακαριαία ανάφλεξη και το ισχυρό ωστικό κύμα. Η πιθανότητα δολιοφθοράς έχει αποκλειστεί σε αυτή τη φάση.
Στον εξωτερικό χώρο του εργοστασίου υπάρχουν τέσσερις δεξαμενές προπανίου, οι οποίες εντοπίστηκαν άθικτες.
Ωστόσο, ελέγχονται διεξοδικά οι σωληνώσεις και τα συστήματα παροχής προς τους φούρνους. Παράλληλα, εξετάζεται –με μικρότερες πιθανότητες– και το ενδεχόμενο δημιουργίας εκρηκτικού νέφους από πρώτες ύλες, όπως αλεύρι ή λεπτόκοκκη ζάχαρη, που υπό συγκεκριμένες συνθήκες μπορούν να αναφλεγούν.
Κρίσιμα ερωτήματα που διερευνώνται είναι αν υπήρχαν ανιχνευτές αερίου στον χώρο, αν λειτουργούσαν κανονικά και πότε ελέγχθηκαν τελευταία φορά τα συστήματα ασφαλείας.
Για τη διερεύνηση έχουν οριστεί πραγματογνώμονες από την Αθήνα: ένας ηλεκτρολόγος μηχανικός, ένας χημικός μηχανικός και ένας πυροτεχνουργός, οι οποίοι θα συντάξουν πορίσματα μετά την αυτοψία.
Τι μένει ανοιχτό
Υπάρχουν τρεις κατηγορίες ερωτημάτων που θα κρίνουν την υπόθεση:
- Τεχνική αιτία: διαρροή αερίου; από πού; πότε; πώς; υπήρχε ανάφλεξη από σπινθήρα; υπήρχαν εναλλακτικές πηγές ανάφλεξης (σκόνη/υλικά);
- Συστήματα ασφαλείας: ανιχνευτές, συναγερμοί, εξαερισμός, διαδικασίες αντιμετώπισης διαρροής, συντήρηση, ημερομηνίες ελέγχων·
- Οργανωτικός παράγοντας: εκπαίδευση προσωπικού, σχέδια εκκένωσης, τήρηση πρωτοκόλλων στην πράξη, ιστορικό επιθεωρήσεων/ελέγχων.
Κινητοποιήσεις και κοινωνικές αντιδράσεις
Στα Τρίκαλα πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση διαμαρτυρίας στην πλατεία Ρήγα Φεραίου, με αίτημα την πλήρη διερεύνηση των αιτίων και την απόδοση ευθυνών.
Όπως κατέγραψε το trikalaola.gr, στη συγκέντρωση συμμετείχαν εργαζόμενοι, συλλογικότητες και συνδικαλιστικοί φορείς.
Το Εργατικό Κέντρο Τρικάλων κήρυξε 24ωρη απεργία, ζητώντας αυστηρά μέτρα υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους εργασίας και καταθέτοντας αίτημα για συμμετοχή ανεξάρτητου πραγματογνώμονα στην έρευνα.
Ο δήμαρχος Τρικκαίων, Νίκος Σακκάς, εισηγήθηκε την κήρυξη τριήμερου δημοτικού πένθους, ενώ πολιτικά κόμματα ανέβαλαν προγραμματισμένες εκδηλώσεις, εκφράζοντας τη θλίψη τους για τα θύματα.
Η θέση της εταιρείας και τα μέτρα στήριξης
Το εργοστάσιο, σε διαδοχικές ανακοινώσεις, εξέφρασε βαθιά οδύνη για τον θάνατο των πέντε εργαζομένων, δηλώνοντας ότι η εταιρεία «θρηνεί πέντε δικούς της ανθρώπους» και ότι συνεργάζεται πλήρως με τις αρμόδιες αρχές.
Παράλληλα, ανακοίνωσε δέσμη μέτρων στήριξης των οικογενειών, πέραν των νόμιμων αποζημιώσεων:
– σταθερή μηνιαία οικονομική ενίσχυση ίση με τον μισθό που λάμβαναν οι εργαζόμενες έως τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης,
– μηνιαία ενίσχυση για τα ανήλικα παιδιά έως την ενηλικίωσή τους,
– άμεση καταβολή ποσού ίσου με έξι μηνιαίους μισθούς για την κάλυψη άμεσων εξόδων,
– λειτουργία γραμμής ψυχολογικής υποστήριξης για οικογένειες και εργαζόμενους.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι εφαρμόζει αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας, θέση που θα αξιολογηθεί στο πλαίσιο της έρευνας.
AFP: Ένα από τα πιο θανατηφόρα βιομηχανικά δυστυχήματα
Σε ρεπορτάζ του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP) σημειώνεται ότι συνάδελφοι και συγγενείς των εργαζομένων ανέφεραν πως αρκετές από τις γυναίκες είχαν επιλέξει τη νυχτερινή βάρδια για να μπορούν να βρίσκονται με τα παιδιά τους κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Το AFP μεταδίδει επίσης δήλωση του υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννη Κεφαλογιάννη, στην ΕΡΤ, σύμφωνα με την οποία η υπόθεση «θα διερευνηθεί μέχρι τέλους», με τις αρχές να επιδιώκουν όσο το δυνατόν ταχύτερα μια πρώτη σαφή εικόνα για τα αίτια.
Παράλληλα, το πρακτορείο αναφέρει ότι τοπικό συνδικάτο καταγγέλλει πως δεν του είχε επιτραπεί ποτέ να επιθεωρήσει τη συγκεκριμένη μονάδα, στοιχείο που προσθέτει μια ακόμη διάσταση στη δημόσια συζήτηση για τους ελέγχους ασφάλειας.
Το AFP εντάσσει το δυστύχημα σε ευρύτερο πλαίσιο εργατικών απωλειών, σημειώνοντας ότι πρόκειται για ένα από τα πιο θανατηφόρα βιομηχανικά ατυχήματα στην Ελλάδα εδώ και πολλά χρόνια.
Σημειώνει μάλιστα ότι περισσότεροι από 200 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε εργατικά δυστυχήματα το 2025, σύμφωνα με την ομοσπονδία εργαζομένων σε τεχνικές επιχειρήσεις.
Κάνει αναφορά στην έκρηξη διυλιστηρίου που έγινε το 1992 στη βιομηχανική ζώνη της Ελευσίνας, κοντά στο λιμάνι του Πειραιά, όπου 15 άνθρωποι είχαν χάσει τη ζωή τους.
Επίσης επισημαίνεται και η έκρηξη εργοστασίου δυναμίτη στην Ιτέα το 2002, όπου σκοτώθηκαν τρεις άνθρωποι.