Έκθεση της υπηρεσίας καταγράφει αύξηση ρεκόρ στη διακίνηση κοκαΐνης, με χρήση ημιβυθιζόμενων, μεταφορτώσεις στον Ατλαντικό και στροφή σε μικρά λιμάνια. Οι νέες μέθοδοι δυσκολεύουν τον εντοπισμό και ενισχύουν τη βία.
Ένα ημιβυθιζόμενο σκάφος με 6,5 τόνους κοκαΐνης να πλέει αθόρυβα στον Ατλαντικό, ανοιχτά των Αζορών, δεν είναι απλώς ένα εντυπωσιακό χτύπημα των αρχών.
Είναι το σύμπτωμα μιας βαθιάς μεταμόρφωσης στο θαλάσσιο εμπόριο ναρκωτικών προς την Ευρώπη.
Η νέα έκθεση της Europol καταγράφει πώς οι εγκληματικές οργανώσεις αλλάζουν διαδρομές, μέσα και τεχνικές, μετατρέποντας τη θάλασσα σε πεδίο υψηλής τεχνολογίας και αυξημένου ρίσκου.
Στο έγγραφο με τίτλο «Diversification in Maritime Cocaine Trafficking Modi Operandi», η ευρωπαϊκή αστυνομική υπηρεσία περιγράφει πώς η διακίνηση κοκαΐνης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να αυξάνεται σε πρωτοφανή επίπεδα.
Η τάση αυτή τροφοδοτείται από την υψηλή παραγωγή στη Λατινική Αμερική και την αύξηση των καταναλωτών σε αρκετά κράτη μέλη.
Σύμφωνα με την Europol, τόσο η προσφορά όσο και η ζήτηση αναμένεται να παραμείνουν υψηλές, καθιστώντας την αγορά κοκαΐνης μία από τις πιο κερδοφόρες και δυναμικές για το οργανωμένο έγκλημα.
Κοκαΐνη και αλλαγή διαδρομών
Η αυξανόμενη πίεση των διωκτικών αρχών στα μεγάλα ευρωπαϊκά εμπορικά λιμάνια, ιδίως στην Αμβέρσα, το Ρότερνταμ και το Αμβούργο, έχει προκαλέσει μετατόπιση των εγκληματικών δραστηριοτήτων.
Οι κατασχέσεις σε αυτούς τους κόμβους έχουν μειωθεί, ενώ αυξάνονται σε μικρότερα και λιγότερο ελεγχόμενα λιμάνια, επιβεβαιώνοντας μια στρατηγική μείωσης της έκθεσης σε τελωνειακούς και λογιστικούς ελέγχους.
Μεταφορτώσεις στη θάλασσα
Μία από τις πιο διαδεδομένες μεθόδους είναι οι μεταφορτώσεις στη θάλασσα.
Σε αυτό το σχήμα, ένα πλοίο που αποτελεί μητρική μονάδα και συνήθως προέρχεται από τη Λατινική Αμερική μεταφέρει το φορτίο κοκαΐνης σε μικρότερα σκάφη ανοιχτά των ακτών της Δυτικής Αφρικής.
Στη συνέχεια, τα ναρκωτικά μεταφέρονται προς την ηπειρωτική Ευρώπη ή διέρχονται μέσω των Καναρίων Νήσων.
Η Europol επισημαίνει ότι οι μεταφορές αυτές πραγματοποιούνται ακόμη και σε αποστάσεις άνω των 100 ναυτικών μιλίων από τις ακτές, με τη χρήση ταχύπλοων σκαφών ειδικά σχεδιασμένων για παρατεταμένη πλεύση σε ανοιχτή θάλασσα.
Αφού φθάσουν στην Ανδαλουσία, τα δίκτυα συχνά χρησιμοποιούν τον ποταμό Γουαδαλκιβίρ ως εσωτερική διαδρομή, γεγονός που προσελκύει νέους εγκληματικούς παράγοντες και αυξάνει τον κίνδυνο βίας.
Τα ημιβυθιζόμενα των ναρκωτικών
Η έκθεση υπογραμμίζει επίσης την αυξανόμενη χρήση ημιβυθιζόμενων σκαφών, κατασκευασμένων ειδικά για τη διακίνηση ναρκωτικών και ολοένα πιο προηγμένων τεχνολογικά.
Τον Μάρτιο του 2025, η αναχαίτιση ημιβυθιζόμενου με περίπου 6,5 τόνους κοκαΐνης κοντά στις Αζόρες αποτέλεσε τη μεγαλύτερη κατάσχεση αυτού του τύπου που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Λίγους μήνες αργότερα, παρόμοιο σκάφος επιχείρησε να παραδώσει πάνω από 3 τόνους κοκαΐνης στις ακτές της Γαλικίας στην Ισπανία, επιβεβαιώνοντας τη γεωγραφική επέκταση αυτής της μεθόδου.
Πού κρύβεται η κοκαΐνη
Παράλληλα, οι εγκληματικές οργανώσεις επενδύουν σε ολοένα πιο εξελιγμένες τεχνικές απόκρυψης.
Η κοκαΐνη ενσωματώνεται χημικά σε νόμιμα υλικά, όπως τρόφιμα, υφάσματα, πλαστικά, άνθρακας ή χαρτόνι, καθιστώντας τον εντοπισμό της δύσκολο ακόμη και με προηγμένα εγκληματολογικά μέσα.
Σε μία υπόθεση που αναφέρει η Europol, 900 κιλά κοκαΐνης είχαν κρυφτεί στο εσωτερικό βιομηχανικού μηχανήματος, συγκεκριμένα ενός θραυστήρα λίθων, ο οποίος χρειάστηκε να αποσυναρμολογηθεί πλήρως για την ανάκτηση των ναρκωτικών.
Μια ακόμη μέθοδος που κερδίζει έδαφος είναι η απόκρυψη φορτίων κάτω από τη γραμμή πλεύσης των πλοίων. Τα πακέτα στερεώνονται στο κύτος ή τοποθετούνται σε ειδικούς θαλάμους, γνωστούς ως sea chests, και ανασύρονται από επαγγελματίες δύτες μόλις τα πλοία φτάσουν σε ευρωπαϊκά λιμάνια.
Η επιχείρηση «Sombra Negra»
Οι τάσεις αυτές επιβεβαιώνονται επιχειρησιακά από την επιχείρηση Sombra Negra, την οποία η Europol παρουσιάζει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της αλλαγής που συντελείται.
Υπό την ηγεσία των ισπανικών αρχών και με τη στήριξη της Europol, η επιχείρηση οδήγησε στη σύλληψη 101 υπόπτων και στην κατάσχεση άνω των 10 τόνων κοκαΐνης στην Ιβηρική Χερσόνησο.
Η έρευνα διεξήχθη σε δύο φάσεις, τον Ιούνιο και τον Νοέμβριο του 2025, και έπληξε μία από τις μεγαλύτερες οργανώσεις διακίνησης κοκαΐνης στην Ευρώπη.
Το δίκτυο χρησιμοποιούσε ταχύπλοα σκάφη με δυνατότητα ταχύτητας άνω των 70 χιλιομέτρων την ώρα και κρυπτογραφημένα συστήματα επικοινωνίας για τη μεταφορά ναρκωτικών από τη Νότια Αμερική στην Ευρώπη.
Από την κάνναβη στην κοκαΐνη
Σύμφωνα με την Europol, η επιχείρηση ανέδειξε και μια περιφερειακή μετατόπιση, με σταδιακή εγκατάλειψη της διακίνησης κάνναβης υπέρ της κοκαΐνης, η οποία θεωρείται πιο κερδοφόρα αλλά και πιο βίαιη.
Η εξέλιξη των μεθόδων μεταφοράς επηρεάζει άμεσα και τις χρηματοοικονομικές έρευνες.
Αποφεύγοντας τα εμπορευματοκιβώτια και την παραδοσιακή εμπορική τεκμηρίωση, τα εγκληματικά δίκτυα μειώνουν τα διοικητικά ίχνη και κατακερματίζουν τις χρηματικές ροές σε πολλές συναλλαγές μικρής αξίας, καθιστώντας δυσκολότερο τον εντοπισμό των κερδών και των κυκλωμάτων ξεπλύματος χρήματος.
Η Europol προειδοποιεί ότι η υψηλή κερδοφορία της αγοράς κοκαΐνης θα συνεχίσει να ενθαρρύνει την εγκληματική καινοτομία.
Η έκθεση καταγράφει αυξανόμενη χρήση κρυπτογραφημένων επικοινωνιών, drones και πιθανών αυτόνομων ημιβυθιζόμενων, τα οποία είναι ήδη τεχνικά ικανά να διασχίζουν τον Ατλαντικό χωρίς πλήρωμα.
Για την αντιμετώπιση μιας απειλής που εξελίσσεται διαρκώς, η υπηρεσία υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της θαλάσσιας επιτήρησης πέρα από τα μεγάλα λιμάνια, αναβάθμισης των εγκληματολογικών δυνατοτήτων και εντατικοποίησης της συνεργασίας μεταξύ διωκτικών αρχών, λιμενικών αρχών, τελωνείων και ιδιωτικού τομέα.
Η μετατροπή των σημερινών «τυφλών σημείων» σε επιχειρησιακή πληροφόρηση θα είναι καθοριστική για να ανακτηθεί έδαφος απέναντι σε εγκληματικά δίκτυα που γίνονται ολοένα πιο ευέλικτα και παγκόσμια.