Η Λευκορωσία προσχώρησε στην πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ για την επίλυση των συγκρούσεων, παρά τις ανησυχίες σχετικά με τη συνεχή καταστολή των διαφωνιών από τον πρόεδρό της και την υποστήριξη της Ρωσίας στον πόλεμό της κατά της Ουκρανίας.
Η Λευκορωσία έγινε η τελευταία χρονικά χώρα που προσχώρησε στην πρωτοβουλία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για το "Συμβούλιο Ειρήνης", παρά τις ανησυχίες για την πολυετή καταστολή των αντιφρονούντων από τον ισχυρό πρόεδρό της Αλεξάντρ Λουκασένκο και τη συνεχιζόμενη υποστήριξη της Μόσχας στον ολοκληρωτικό πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας, γεγονός που θέτει την ανατολικοευρωπαϊκή χώρα υπό αυστηρές κυρώσεις από τις Βρυξέλλες.
Σε ανακοίνωσή του στο X, το Συμβούλιο Ειρήνης ανέφερε ότι "καλωσορίζει τη Λευκορωσία ως ιδρυτικό μέλος του αναπτυσσόμενου διεθνούς οργανισμού μας". Δεν είναι σαφές εάν το Μινσκ κατέβαλε το ποσό του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων για να εξασφαλίσει τη μόνιμη ένταξη της Λευκορωσίας.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Λευκορωσίας ανέφερε σε ανακοίνωσή του την περασμένη εβδομάδα ότι το Μινσκ είναι "έτοιμο να αναλάβει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση μιας νέας αρχιτεκτονικής της παγκόσμιας και περιφερειακής ασφάλειας που θα βασίζεται στις αρχές του αμοιβαίου σεβασμού και της άνευ όρων συνεκτίμησης των εθνικών συμφερόντων των κρατών μελών".
Η κυβέρνηση του Λουκασένκο βρίσκεται υπό σημαντικές κυρώσεις της ΕΕ που επιβλήθηκαν μετά τις αμφισβητούμενες προεδρικές εκλογές του 2020 και τη βίαιη καταστολή των διαδηλωτών και άλλων αντιτιθέμενων φωνών, με περαιτέρω μέτρα αφότου η χώρα επέτρεψε στη Ρωσία να χρησιμοποιήσει το έδαφός της για να εξαπολύσει την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία στις αρχές του 2022.
Ενώ η Ουάσινγκτον έχει χαλαρώσει τις κυρώσεις της προς το Μινσκ με αντάλλαγμα την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων της Λευκορωσίας, εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με τη σταθερή κυριαρχία του Λουκασένκα στη χώρα από το 1994 και τον ρόλο του στον πόλεμο της Ρωσίας.
Ο Λουκασένκο παραμένει ο βασικός σύμμαχος της Μόσχας και του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, με τη Ρωσία να αναπτύσσει τον περασμένο μήνα στη γειτονική Λευκορωσία τον υπερηχητικό πύραυλο Oreshnik με πυρηνικές δυνατότητες.
Ενώ το Κρεμλίνο δεν διευκρίνισε πόσοι πύραυλοι στάλθηκαν και αν ήταν εξοπλισμένοι με πυρηνικές κεφαλές, ο Λουκασένκο δήλωσε ότι έως και 10 συστήματα Oreshnik θα σταθμεύουν εκεί.
Ο ισχυρός ηγέτης της Λευκορωσίας είχε επίσης επιλεγμένες λέξεις για την Ευρώπη όλα αυτά τα χρόνια, δηλώνοντας πέρυσι: "Δεν δίνω δεκάρα για τη Δύση", αφότου οι Βρυξέλλες σκέφτονταν μια νέα σειρά κυρώσεων, καθώς κέρδισε τις έβδομες συνεχόμενες εκλογές του από το 1994.
Η ψηφοφορία θεωρήθηκε ευρέως ότι ήταν στημένη υπέρ του, δεδομένης της σιδηράς του κυριαρχίας στη χώρα και του πλήρους ελέγχου των θεσμών της, και μια ακόμη επανάληψη των εκλογών του 2020 που προκάλεσαν αναταραχή.
Ενώ όλα αυτά τα χρόνια υπήρχαν φόβοι ότι η Λευκορωσία θα μπορούσε επίσης να συμμετάσχει στον πόλεμο στην Ουκρανία στο πλευρό της Ρωσίας, ο Λουκασένκο παρουσίασε τον εαυτό του ως ειρηνοποιό και τη Λευκορωσία ως πιθανό τόπο συνομιλιών μεταξύ της Μόσχας και του Κιέβου, δηλώνοντας πέρυσι ότι "κάποιο είδος λύσης" θα εκδηλωνόταν κάποια στιγμή.
"Πιθανότατα θα συνεχίσουμε να συγκρουόμαστε για μεγάλο χρονικό διάστημα. Είμαστε Σλάβοι, αν αρχίσουμε να συγκρουόμαστε, αυτό θα διαρκέσει για πολύ καιρό. Αλλά θα υπάρξει μια λύση. Το φως στην άκρη του τούνελ θα εμφανιστεί φέτος", δήλωσε.
Έκτοτε, οι ειρηνευτικές συνομιλίες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ έχουν προχωρήσει με ρυθμούς σαλιγκαριού, κυρίως λόγω των μαξιμαλιστικών απαιτήσεων της Μόσχας, συμπεριλαμβανομένης της ανάληψης του πλήρους ελέγχου των περιοχών που εν μέρει κατέλαβε στα ανατολικά της Ουκρανίας.
Τι συνέβη στο Νταβός;
Η Λευκορωσία συγκαταλέγεται μεταξύ περισσότερων από 20 χωρών που συμφώνησαν να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, μια πρωτοβουλία που έχει επεκταθεί πέρα από την αρχική της αρμοδιότητα να επιβλέπει την κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, σε αυτό που ο Τραμπ περιγράφει ως ευρύτερη διαμεσολάβηση σε συγκρούσεις.
Ο Τραμπ υπέγραψε τον καταστατικό χάρτη που εγκαινιάζει επίσημα το συμβούλιο στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός την περασμένη Πέμπτη, πλαισιωμένος από ηγέτες ιδρυτικών μελών, μεταξύ των οποίων ο Αργεντινός Χαβιέρ Μιλέι και ο Ούγγρος Βίκτορ Όρμπαν. "Θα έχουμε ειρήνη στον κόσμο", ανακοίνωσε ο Τραμπ.
Το συμβούλιο, με μόνιμο πρόεδρο τον Τραμπ ακόμη και μετά την αποχώρησή του από το αξίωμα, σχεδιάστηκε αρχικά ως μια μικρή ομάδα που παρακολουθούσε την εκεχειρία στη Γάζα, αλλά τώρα περιλαμβάνει προσκλήσεις που επεκτάθηκαν σε δεκάδες έθνη.
Ο Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι αναμένει να συμμετάσχουν περισσότερες από 50 χώρες, σε κάτι που φαίνεται να αμφισβητεί τον παραδοσιακό ρόλο του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών στην επίλυση διεθνών συγκρούσεων.
Οι χώρες που επιδιώκουν μόνιμο μέλος αντιμετωπίζουν ένα τέλος εισφοράς ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων. Τα μέλη που δεν πληρώνουν, θα έχουν τριετή θητεία, σύμφωνα με αντίγραφο του καταστατικού χάρτη που περιήλθε στην κατοχή των μέσων ενημέρωσης.
Ο Τραμπ υπερασπίστηκε προηγουμένως την πρόσκληση του Λουκασένκο και του Ρώσου Βλαντίμιρ Πούτιν, λέγοντας ότι ήθελε "όλους" που είναι ισχυροί και μπορούν "να κάνουν τη δουλειά τους". Ο Πούτιν δήλωσε ότι συμβουλεύεται "στρατηγικούς εταίρους" σχετικά με τη συμμετοχή της Μόσχας.
Αρκετά ευρωπαϊκά έθνη, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Νορβηγίας και της Σουηδίας, έχουν αρνηθεί τις προσκλήσεις, ενώ η Κίνα, η Ρωσία και η Ινδία παραμένουν αδέσμευτες. Ο Τραμπ ανακάλεσε την πρόσκληση του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ αμέσως μετά την ομιλία του Κάρνεϊ στο Νταβός, όπου προειδοποίησε για "ρήξη" στην παγκόσμια τάξη.
Οι επικριτές του σχεδίου έσπευσαν να το κατακεραυνώσουν αμέσως μετά την τελετή υπογραφής στο Νταβός, στην οποία συμμετείχαν ηγέτες τόσο διαφορετικοί όσο το Κοσσυφοπέδιο και η Ινδονησία, με τους δυτικούς συμμάχους της Ουάσινγκτον να απουσιάζουν ιδιαίτερα.
"Νομίζω ότι προσπαθούσαν να αντιγράψουν - να επαναλάβουν - αυτό που συνέβη όταν δημιουργήθηκαν τα Ηνωμένα Έθνη", δήλωσε η γενική γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας Agnes Callamard. "Αλλά ειλικρινά ήταν μια πολύ φτωχή και θλιβερή προσπάθεια να επαναλάβουν αυτό που συνέβη τη δεκαετία του 1940".
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο περιέγραψε το συμβούλιο ως "μια ομάδα ηγετών που έχει ως στόχο τη δράση", λέγοντας ότι η δουλειά του "πρώτα και κύρια" είναι να διασφαλίσει ότι η ειρηνευτική συμφωνία για τη Γάζα θα γίνει διαρκής, προτού κοιτάξει αλλού. Αναγνώρισε ότι οι λεπτομέρειες των επιχειρήσεων παραμένουν ασαφείς, κάνοντας λόγο για έργο σε εξέλιξη.