Το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι επιτρέπεται ξανά η ελεγχόμενη διέλευση μόνο ατόμων από το μοναδικό συνοριακό πέρασμα που συνδέει τον παλαιστινιακό θύλακα με την Αίγυπτο
Ανοίγει εκ νέου την Κυριακή το συνοριακό πέρασμα της Ράφα, σηματοδοτώντας ένα ακόμα βήμα προς την κατεύθυνση της εφαρμογής του σχεδίου Τραμπ για την ειρήνευση στη Γάζα.
Σύμφωνα με τις ισραλινές αρχές θα επιτρέπεται μόνο περιορισμένη και ελεγχόμενη διέλευση ανθρώπων από τον παλαιστινιακό θύλακα προς την Αίγυπτο.
«Βάσει της συμφωνίας εκεχειρίας (...) το πέρασμα της Ράφα θα ανοίξει αυτήν την Κυριακή (1η Φεβρουαρίου) στις δύο κατευθύνσεις, για περιορισμένη κίνηση μόνον ανθρώπων», αναφέρεται σε ανακοίνωση της COGAT, οργανισμού του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας που επιβλέπει τις πολιτικές υποθέσεις στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.
«Η έξοδος από τη Λωρίδα της Γάζας και η είσοδος σε αυτήν μέσω του περάσματος της Ράφα θα λαμβάνουν έγκριση σε συντονισμό με την Αίγυπτο, ύστερα από προηγούμενη έγκριση ασφαλείας των ατόμων από το Ισραήλ και υπό την επίβλεψη της αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης», πρόσθεσε η COGAT.
Εκτός από τους ελέγχους στο πέρασμα της Ράφα, οι Παλαιστίνιοι που φεύγουν και επιστρέφουν θα ελέγχονται από ισραηλινές δυνάμεις σε παρακείμενο διάδρομο, ο οποίος παραμένει υπό ισραηλινό στρατιωτικό έλεγχο.
Το μεθοριακό πέρασμα της Ράφα το μοναδικό σημείο εισόδου και εξόδου που βρίσκεται ανάμεσα στη Λωρίδα της Γάζας και τον έξω κόσμο και δεν περνά από το Ισραήλ, βρίσκεται υπό σχεδόν πλήρη αποκλεισμό μετά την κατάληψή του από τις ισραηλινές δυνάμεις τον Μάιο του 2024, στο πλαίσιο στρατηγικής για να σταματήσει, όπως διακηρύττει το Τελ Αβίβ, το διασυνοριακό λαθρεμπόριο όπλων από τη Χαμάς.
Άνοιξε για σύντομο χρονικό διάστημα μόνο για την εκκένωση τραυματιών κατά τη διάρκεια μιας βραχύβιας εκεχειρίας στις αρχές του 2025.
Το Ισραήλ αντιδρούσε στην επαναλειτουργία του περάσματος, αλλά η ανάκτηση των λειψάνων του τελευταίου ομήρου στη Γάζα τη Δευτέρα άνοιξε το δρόμο για να αρθούν οι αντιρρήσεις.
Μια ημέρα αργότερα, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι το πέρασμα της Ράφα θα ανοίξει σύντομα με ελεγχόμενο τρόπο.
Η Χαμάς είχε καλέσει νωρίτερα το Ισραήλ να επιτρέψει το άνοιγμα άμεσα και προς τις δύο κατευθύνσεις της μεθοριακής διάβασης της Ράφα ανάμεσα στη Λωρίδα της Γάζας και την Αίγυπτο.
«Ζητούμε (…) μια άμεση μετάβαση προς τη δεύτερη φάση (της συμφωνίας εκεχειρίας υπό την αιγίδα των ΗΠΑ) που προβλέπει το άνοιγμα του σημείου διέλευσης της Ράφα προς τις δύο κατευθύνσεις και την έγκριση για την Εθνική Επιτροπή (για τη διοίκηση της Γάζας, που συγκροτήθηκε στο πλαίσιο του αμερικανικού σχεδίου για τον τερματισμό του πολέμου) να εργαστεί στη Λωρίδα της Γάζας», αναφέρει σε ανακοίνωσή του το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα.
«Οι συνεχιζόμενοι βομβαρδισμοί που διεξάγονται από τη σιωνιστική κατοχή (σ.σ.: Ισραήλ) σε διάφορες περιοχές της Λωρίδας της Γάζας, όπως και οι επιχειρήσεις κατεδάφισης που διαπράττονται σε ορισμένα μέρη» του θύλακα, μαρτυρούν «την κραυγαλέα περιφρόνηση της κατοχής για τη συμφωνία εκεχειρίας και το πείσμα της να αποφεύγει τις υποχρεώσεις και δεσμεύσεις της», σημείωσε η Χαμάς.
Προτεραιότητα στους τραυματίες
Ισραηλινός αξιωματούχος που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας δήλωσε στο Associated Press ότι θα δωθεί προτεραιότητα στους τραυματίες και τους Παλαιστίνιους που διέφυγαν κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Τόνισε ότι σε πρώτη φάση θα επιτραπεί η έξοδος σε 50 τραυματίες και η είσοδος σε 50 παλιννοστούντες. Παραμένει ασαφές αν θα επιτραπεί οι τραυματίες να συνοδεύονται από φροντιστές, όπως συνέβαινε άλλες φορές κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Χιλιάδες Παλαιστίνιοι στη Γάζα προσπαθούν να εγκαταλείψουν την εμπόλεμη περιοχή, ενώ πολλοί άλλοι που εγκατέλειψαν την περιοχή κατά τη διάρκεια των σφοδρών μαχών δηλώνουν ότι θέλουν να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Μόνο η Αίγυπτος φιλοξενεί δεκάδες χιλιάδες Παλαιστίνιους από τη Γάζα.
Περίπου 20.000 άρρωστοι και τραυματισμένοι Παλαιστίνιοι χρειάζονται θεραπεία εκτός Γάζας, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του θύλακα.
Στο παρελθόν, αυτοί που είχαν προτεραιότητα για εκκένωση ήταν κυρίως παιδιά, καρκινοπαθείς και άτομα που υπέφεραν από τραύματα. Οι περισσότεροι έλαβαν θεραπεία στην Αίγυπτο.
Τουλάχιστον 30.000 Παλαιστίνιοι έχουν εγγραφεί στην παλαιστινιακή πρεσβεία στο Κάιρο για επιστροφή στη Γάζα, σύμφωνα με αξιωματούχο της πρεσβείας, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας επειδή οι λεπτομέρειες της επαναλειτουργίας του περάσματος παραμένουν υπό συζήτηση.
Η επαναλειτουργία του μεθοριακού περάσματος της Ράφα είναι ένα από τα πρώτα βήματα που προβλέπει η δεύτερη φάση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός που επετεύχθη με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, η οποία περιλαμβάνει επίδικα ζητήματα, όπως η αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας και ο σχηματισμός κυβέρνησης τεχνοκρατών που θα επιβλέπει την ανοικοδόμηση.
Το σύστημα υγείας της Γάζας αποδεκατίστηκε στον πόλεμο, καθιστώντας τις προηγμένες χειρουργικές επεμβάσεις απρόσιτες. Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, περισσότεροι από 18.000 Παλαιστίνιοι ασθενείς έχουν τραυματιστεί και χρειάζονται θεραπεία στο εξωτερικό.
Πριν από τον πόλεμο, η Ράφα αντιμετώπιζε ισχυρούς περιορισμούς, ωστόσο εξακολουθούσε να είναι το κύριο πέρασμα για την κίνηση των ανθρώπων μέσα και έξω από τη Γάζα, ενώ παράλληλα βασική εμπορική πύλη μεταξύ της Αιγύπτου και του παλαιστινιακού θύλακα.
Το 2022, τα Ηνωμένα Έθνη κατέγραψαν περισσότερες από 133.000 εισόδους και 144.000 εξόδους μέσω της Ράφα.
Ο Νετανιάχου δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι το Ισραήλ επικεντρώνεται στον αφοπλισμό της Χαμάς και στην καταστροφή των εναπομεινάντων σηράγγων της. Χωρίς αυτά τα βήματα, είπε ότι δεν θα υπάρξει ανοικοδόμηση στη Γάζα, μια στάση που θα μπορούσε να καταστήσει τον έλεγχο του Ισραήλ στη Ράφα βασικό σημείο πίεσης.
"Δραματική" η κατάσταση στη Γάζα (διευθύντρια Ερυθρού Σταυρού)
Μετά τις επιχειρήσεις που επέτρεψαν την επιστροφή κρατουμένων και σορών στο πλαίσιο της κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα, η διεθνής κοινότητα θα πρέπει στο εξής να εγκύψει στη «δραματική» κατάσταση στην περιοχή, δήλωσε η διευθύντρια της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού (ΔΕΕΣ).
«Κατά τις τελευταίες 15 εβδομάδες, η ΔΕΕΣ συνεργάστηκε με το Ισραήλ, τη Χαμάς και τους μεσολαβητές προκειμένου να επαναπατρίσει τους ομήρους, τους κρατουμένους και τις σορούς των ανθρώπων που πέθαναν, [για να επιστραφούν] στις οικογένειές τους, όπως προέβλεπε η πρώτη φάση της συμφωνίας» κατάπαυσης του πυρός που τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου, υπενθύμισε σε μια ανακοίνωση η Μιριάνα Σπόλιαριτς.
Στο εξής, υπογράμμισε, «τα κράτη πρέπει να εκμεταλλευθούν τη δυναμική που δημιουργήθηκε από την πρώτη φάση της συμφωνίας ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς προκειμένου να βελτιώσουν επειγόντως τη δραματική ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα».
Η Σπόλιαριτς κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να «αδράξει κάθε ευκαιρία προκειμένου να εντείνει τις προσπάθειές της για να ανακουφίσει τα δεινά στη Γάζα».
«Αυτό περιλαμβάνει κυρίως τη χαλάρωση των περιορισμών στα αγαθά και στον εξοπλισμό διπλής χρήσης, όπως η διάθεση νερού και οι γεννήτριες, που είναι εκ των ων ουκ άνευ για την αποκατάσταση των απαραίτητων υποδομών για τον πληθυσμό», επέμεινε.
Από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα το 2023, που πυροδοτήθηκε από την επίθεση που εξαπέλυσε στις 7 Οκτωβρίου η παλαιστινιακή ισλαμιστική οργάνωση Χαμάς εναντίον του νότιου Ισραήλ, η ΔΕΕΣ βοήθησε στην επιστροφή «195 ομήρων, εκ των οποίων 35 ήταν νεκροί, και 3.472 (Παλαιστινίων) κρατουμένων».
Η επιστροφή αυτήν την εβδομάδα της σορού του τελευταίου Ισραηλινού ομήρου άνοιξε τον δρόμο ώστε να ξανανοίξει το σημείο διέλευσης της Ράφα ανάμεσα στη Γάζα και την Αίγυπτο, που είναι κρίσιμης σημασίας για τη διοχέτευση της βοήθειας στην περιοχή όπου η ανθρωπιστική κατάσταση παραμένει δραματική για τα δύο και πλέον εκατομμύρια των κατοίκων.
«Πολλοί είναι εκείνοι στη Γάζα που ζουν ακόμη μέσα στα ερείπια, στερούμενοι βασικές υπηρεσίες, και οι οποίοι προσπαθούν να προστατευθούν από το χειμωνιάτικο κρύο. Χιλιάδες οικογένειες περιμένουν ακόμη νέα από συγγενείς τους. Τα νοσοκομεία, οι κατοικίες, τα σχολεία και τα δίκτυα πόσιμου νερού θα πρέπει να επισκευαστούν και τα πυρομαχικά που δεν έχουν εκραγεί να εξουδετερωθούν», υπενθύμισε η επικεφαλής του Ερυθρού Σταυρού.