Η προειδοποίηση του Γκουτέρες έρχεται καθώς η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έχει, τους τελευταίους μήνες, μειώσει τη χρηματοδότηση ορισμένων οργανισμών του ΟΗΕ και έχει απορρίψει ή καθυστερήσει ορισμένες υποχρεωτικές συνεισφορές.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες, επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών, κάλεσε τα κράτη να πληρώσουν τις συνδρομές τους την Παρασκευή, προειδοποιώντας ότι ο οργανισμός κινδυνεύει να χρεοκοπήσει και μπορεί να ξεμείνει από χρήματα μέχρι τον Ιούλιο.
Σύμφωνα με τον Γκουτέρες, ο ΟΗΕ αντιμετωπίζει χρόνια δημοσιονομικά προβλήματα επειδή ορισμένα κράτη μέλη δεν καταβάλλουν πλήρως τις υποχρεωτικές εισφορές τους, ενώ άλλα δεν πληρώνουν εγκαίρως, αναγκάζοντάς τον να προχωρήσει σε πάγωμα προσλήψεων και περικοπές.
"Είτε όλα τα κράτη μέλη τηρούν τις υποχρεώσεις τους να πληρώνουν πλήρως και εγκαίρως - είτε τα κράτη μέλη πρέπει να αναθεωρήσουν εκ βάθρων τους δημοσιονομικούς μας κανόνες για να αποτρέψουν μια επικείμενη οικονομική κατάρρευση", έγραψε ο Γενικός Γραμματέας Γκουτέρες στην επιστολή του.
Η προειδοποίηση του επικεφαλής του ΟΗΕ έρχεται επίσης καθώς η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έχει, τους τελευταίους μήνες, μειώσει τη χρηματοδότηση ορισμένων οργανισμών του ΟΗΕ και έχει απορρίψει ή καθυστερήσει ορισμένες υποχρεωτικές συνεισφορές.
Ο Τραμπ έχει συχνά αμφισβητήσει τη σημασία του ΟΗΕ και έχει επιτεθεί στις προτεραιότητές του.
Οι εντάσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Κίνας -όλα μόνιμα μέλη με δικαίωμα βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας, το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων του οργανισμού- έχουν αφήσει το συμβούλιο παράλυτο.
Αυτόν τον μήνα, ο Τραμπ εγκαινίασε το "Συμβούλιο Ειρήνης" του, το οποίο, όπως λένε οι επικριτές του, προορίζεται να γίνει αντίπαλος του ΟΗΕ.
"Αδύνατο
Παρόλο που περισσότερα από 150 κράτη μέλη έχουν καταβάλει τις συνδρομές τους, ο ΟΗΕ έκλεισε το 2025 με 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια σε απλήρωτες εισφορές - υπερδιπλάσιο ποσό σε σχέση με το 2024.
"Η τρέχουσα πορεία είναι αφόρητη. Αφήνει τον οργανισμό εκτεθειμένο σε διαρθρωτικό οικονομικό κίνδυνο", έγραψε ο Γκουτέρες.
Την ίδια στιγμή, ο ΟΗΕ αντιμετωπίζει και ένα συναφές πρόβλημα: πρέπει να επιστρέψει στα κράτη μέλη τα χρήματα που δεν έχουν δαπανηθεί, δήλωσε ο Farhan Haq, ένας από τους εκπροσώπους του Γκουτέρες, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης του Τύπου.
Ο γενικός γραμματέας τόνισε επίσης το πρόβλημα αυτό, γράφοντας στην επιστολή: "Είμαστε παγιδευμένοι σε έναν καφκικό κύκλο, αναμένεται να επιστρέψουμε μετρητά που δεν υπάρχουν".
"Η πρακτική πραγματικότητα είναι σκληρή: αν οι εισπράξεις δεν βελτιωθούν δραστικά, δεν μπορούμε να εκτελέσουμε πλήρως τον προϋπολογισμό του προγράμματος 2026 που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο", έγραψε ο Γκουτέρες και πρόσθεσε: "Ακόμα χειρότερα, με βάση τις ιστορικές τάσεις, τα ταμειακά διαθέσιμα του τακτικού προϋπολογισμού θα μπορούσαν να εξαντληθούν μέχρι τον Ιούλιο".
Ο Γκουτέρες, ο οποίος θα παραιτηθεί στο τέλος του 2026, έδωσε αυτόν τον μήνα την τελευταία ετήσια ομιλία του, στην οποία έθεσε τις προτεραιότητές του για το επόμενο έτος και δήλωσε ότι ο κόσμος σπαράσσεται από "αυτοκαταστροφικές γεωπολιτικές διαιρέσεις (και) θρασύτατες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου".
Επίσης, κατήγγειλε τις "μαζικές περικοπές στην ανάπτυξη και την ανθρωπιστική βοήθεια" -μια προφανής αναφορά στις βαθιές περικοπές στους προϋπολογισμούς των οργανισμών του ΟΗΕ που έγιναν από τις Ηνωμένες Πολιτείες στο πλαίσιο της πολιτικής "Πρώτα η Αμερική" της κυβέρνησης Τραμπ.