Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να εδραιώσει τη συμφωνία Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν, προωθώντας έναν νέο εμπορικό διάδρομο που παρακάμπτει Ρωσία και Ιράν. Η επίσκεψη εντάσσεται στη σταδιακή απομάκρυνση του Γερεβάν από τη ρωσική σφαίρα επιρροής.
Ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς επισκέφθηκε τη Δευτέρα την Αρμενία, στο πλαίσιο συνομιλιών για την περαιτέρω εδραίωση της ειρηνευτικής διαδικασίας με το Αζερμπαϊτζάν, αποτελώντας τον πρώτο εν ενεργεία αντιπρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών που πραγματοποιεί επίσκεψη στη χώρα.
Ο Βανς είχε συνομιλίες στο Γερεβάν με τον πρωθυπουργό της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν, πριν μεταβεί την Τρίτη στο Μπακού, την πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν, καθώς η Ουάσιγκτον επιδιώκει να προωθήσει έναν εμπορικό διάδρομο που θα αναδιαμορφώσει τον Νότιο Καύκασο.
«Δεν δημιουργούμε απλώς ειρήνη για την Αρμενία. Δημιουργούμε πραγματική ευημερία για την Αρμενία και τις Ηνωμένες Πολιτείες μαζί», δήλωσε ο Βανς σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Πασινιάν.
Οι δύο ηγέτες υπέγραψαν συμφωνία για την πολιτική πυρηνική ενέργεια, την οποία ο Πασινιάν χαρακτήρισε ως συμφωνία που «θα ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στη βαθύτερη ενεργειακή συνεργασία μεταξύ Αρμενίας και Ηνωμένων Πολιτειών».
Ο Βανς ανακοίνωσε επίσης την πώληση αμερικανικής τεχνολογίας μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Αρμενία, αξίας 11 εκατ. δολαρίων (9,2 εκατ. ευρώ).
Ο Πασινιάν χαρακτήρισε την επίσκεψη «πραγματικά ιστορική» και δήλωσε ότι τρέφει «μεγάλη ελπίδα» πως ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θα λάβει «δικαίως» το Νόμπελ Ειρήνης για τον ρόλο του στη διαμεσολάβηση της ειρηνευτικής διαδικασίας μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν.
Ο Βανς προωθεί τον λεγόμενο Διεθνή Διάδρομο Ειρήνης και Ευημερίας Τραμπ (TRIPP), μια προτεινόμενη διαδρομή μήκους 43 χιλιομέτρων στη νότια Αρμενία, που θα συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακά του Ναχιτσεβάν.
Ο διάδρομος αποσκοπεί στη σύνδεση της Κεντρικής Ασίας και της λεκάνης της Κασπίας με την Ευρώπη, παρακάμπτοντας τη Ρωσία και το Ιράν, ενισχύοντας τα αμερικανικά εμπορικά συμφέροντα στην περιοχή.
Η Ουάσιγκτον παρουσιάζει το σχέδιο ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης, μετά τον ειρηνικό τερματισμό δεκαετιών σύγκρουσης μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν.
Σε σύνοδο κορυφής στον Λευκό Οίκο τον Αύγουστο του 2025, ο Τραμπ μεσολάβησε για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών, με την οποία δεσμεύτηκαν να παραιτηθούν από εδαφικές διεκδικήσεις εις βάρος η μία της άλλης και να απέχουν από τη χρήση βίας.
Την ίδια στιγμή, η Μόσχα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς το Γερεβάν απομακρύνεται σταδιακά από τη σφαίρα επιρροής της.
Η Αρμενία — ιστορικά ο στενότερος σύμμαχος της Ρωσίας στον Νότιο Καύκασο — έχει «παγώσει» τη συμμετοχή της σε σύμφωνο ασφαλείας υπό ρωσική ηγεσία και έχει κινηθεί προς την εμβάθυνση των σχέσεών της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η επιρροή της Ρωσίας στον χώρο της πρώην Σοβιετικής Ένωσης έχει δοκιμαστεί έντονα μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία, γεγονός που έχει ανησυχήσει πολλές χώρες που επί δεκαετίες είτε διατηρούσαν φιλικές σχέσεις είτε τελούσαν υπό την κυριαρχία της Μόσχας.