Άτυπη Σύνοδος Κορυφής στο Alden Biesen - Ενιαία Αγορά, ανταγωνιστικότητα και στρατηγική αυτονομία στο τραπέζι των «27»
«Η Ευρώπη πρέπει να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της αν θέλει να υποστηρίξει το κοινωνικό της μοντέλο, να επενδύσει στην άμυνα και να θωρακιστεί απέναντι στην κλιματική κρίση. Αυτό είναι το κύριο αντικείμενο του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, το οποίο θα ξεκινήσει σε λίγο», δήλωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προσερχόμενος στην άτυπη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στο κάστρο Alden Biesen.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Η Ελλάδα προσέρχεται σε αυτή τη συζήτηση έχοντας καταθέσει πολύ συγκεκριμένες προτάσεις, προκειμένου να μειωθεί η ευρωπαϊκή γραφειοκρατία, να λειτουργήσει καλύτερα η Ενιαία Αγορά και η ανταγωνιστικότητα τελικά να μπορεί να προβεί προς όφελος και των επιχειρήσεων αλλά και των ευρωπαίων καταναλωτών», συνέχισε ο Έλληνας πρωθυπουργός.
«Η ανταγωνιστικότητα από μόνη της είναι μια αρκετά αφηρημένη έννοια αν δε συνδυαστεί με περισσότερες και καλύτερες δουλειές και κυρίως με καλύτερες και χαμηλότερες τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά για να αντιμετωπίσουμε την κρίση ακρίβειας. Αν δεν συμβούν αυτά, θα είναι δύσκολο να έχουμε και την κοινωνική στήριξη, η οποία είναι απαραίτητη σε κρίσιμες αποφάσεις οι οποίες πρέπει να ληφθούν από εδώ και στο εξής», επισήμανε ο Έλληνας πρωθυπουργός.
«Θα έχω την ευκαιρία να εστιάσω περισσότερο στα ζητήματα της αγοράς ενέργειας. Είναι σαφές ότι σήμερα η αγορά ενέργειας στην ΕΕ δε λειτουργεί ικανοποιητικά. Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ενοποίηση στην αγορά ενέργειας, έτσι ώστε να έχουμε χαμηλότερες τιμές ενέργειας, ευρωπαϊκά και για τους ευρωπαίους καταναλωτές, αλλά και για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Πριν από την έναρξη της άτυπης Συνόδου Κορυφής ο Έλληνας πρωθυπουργός συμμετείχε σε συνάντηση ηγετών που οργάνωσαν η Γερμανία, η Ιταλία και το Βέλγιο.
Ζητούμενο ήταν η επίτευξη προόδου στην ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς (υιοθέτηση «28ου καθεστώτος»), η ενίσχυση των διασυνοριακών ενεργειακών υποδομών, η ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων στις κρίσιμες πρώτες ύλες και η ένωση των κεφαλαιαγορών.
Ενιαία Αγορά, ανταγωνιστικότητα και στρατηγική αυτονομία στο τραπέζι των «27»
Η ανταγωνιστικότητα και η ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς βρίσκονται στο επίκεντρο της άτυπης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ, που πραγματοποιείται στο κάστρο Alden Biesen, στο χωριό Ράικχοφεν του Βελγίου.
Οι 27 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συναντώνται σε ένα απομονωμένο περιβάλλον, με στόχο να εξετάσουν πώς η ΕΕ μπορεί να καταστεί πιο ισχυρή οικονομικά, απλοποιώντας τη νομοθεσία, ενισχύοντας την ενιαία αγορά και μειώνοντας τις εξαρτήσεις της από τρίτες χώρες.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, τονίζει ότι «στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, η ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς αποτελεί περισσότερο από ποτέ επείγουσα στρατηγική επιταγή». Στο ίδιο πνεύμα, ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι δεν πρόκειται να «επανεφευρεθεί ο τροχός», αλλά να επιταχυνθούν και να ενισχυθούν οι πρωτοβουλίες που έχουν ήδη ξεκινήσει για την απλοποίηση των κανονισμών και τη διαφοροποίηση των εμπορικών σχέσεων της ΕΕ, εξετάζοντας παράλληλα και την ανάγκη προστατευτικών εργαλείων για ιδιαίτερα ευαίσθητους τομείς.
Ο Αντόνιο Κόστα έχει προσκαλέσει στη σημερινή Σύνοδο τον πρώην πρόεδρο της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, και τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας, Ενρίκο Λέτα, για να παρουσιάσουν το όραμά τους για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Οι εκθέσεις τους το 2024 είχαν αναδείξει με δραματικό τρόπο τα εμπόδια και τη γραφειοκρατική δυσκαμψία της ενιαίας αγοράς, καθώς και τις εξωτερικές εξαρτήσεις της ΕΕ, ανοίγοντας έναν ευρύτερο διάλογο που συνεχίζεται έως σήμερα.
Αν και η σημερινή άτυπη Σύνοδος Κορυφής δεν αποσκοπεί στη χάραξη νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής ούτε στην έκδοση τελικού ανακοινωθέντος, αναμένεται να οδηγήσει σε κοινή δέσμευση των «27» για περαιτέρω απλοποίηση της νομοθεσίας, μείωση των διοικητικών βαρών για τις επιχειρήσεις και ενίσχυση της χρηματοδότησης της καινοτομίας - ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις - μέσω μεγαλύτερης κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων.
Ενισχυμένη συνεργασία
Παράλληλα, κερδίζει έδαφος η ιδέα της εμπορικής διαφοροποίησης και της χρηματοδότησης μεγάλων έργων ευρωπαϊκής κλίμακας, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για μορφές «ενισχυμένης συνεργασίας» μεταξύ κρατών-μελών που είναι έτοιμα να προχωρήσουν ταχύτερα. Τη δυνατότητα αυτή επισημαίνει η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε επιστολή της προς τους ευρωπαίους ηγέτες, υπογραμμίζοντας ότι, παρότι ο στόχος παραμένει η επίτευξη συμφωνίας «μεταξύ και των 27», όταν η έλλειψη προόδου ή φιλοδοξίας απειλεί να υπονομεύσει την ανταγωνιστικότητα ή την ικανότητα δράσης της Ένωσης, η ΕΕ δεν θα πρέπει να διστάζει να αξιοποιεί τις δυνατότητες που προβλέπουν οι Συνθήκες για ενισχυμένη συνεργασία.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος σε ομιλία του χθες ενώπιον βιομηχάνων στην Αμβέρσα, κάλεσε τις «πρόθυμες χώρες» να εφαρμόσουν τις μεταρρυθμίσεις της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς, εάν δεν εγκριθούν μέχρι τα τέλη Ιουνίου, καταφεύγοντας σε «ενισχυμένες συνεργασίες».
Την ίδια στιγμή, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει ανοίξει και τη συζήτηση για την «ευρωπαϊκή προτίμηση» ως εργαλείο πολιτικής, με στόχο να διασφαλιστεί ότι εταιρείες που λαμβάνουν δημόσια χρηματοδότηση θα προμηθεύονται εξοπλισμό και τεχνολογία από ευρωπαϊκές βιομηχανίες, ενισχύοντας έτσι την αυτονομία τους κρίσιμους και στρατηγικούς τομείς της ΕΕ.
Στο ίδιο μήκος κύματος, αλλά με πιο έντονο τόνο, κινείται ο Γάλλος Πρόεδρος, ο οποίος τις τελευταίες ημέρες επαναφέρει δυναμικά το ζήτημα της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Ο Μακρόν καλεί την ΕΕ να προχωρήσει σε κοινό δανεισμό - ακόμη και μέσω ευρωομολόγων - για τη χρηματοδότηση επενδύσεων στην άμυνα, την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει πίσω έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας. Υποστηρίζει μάλιστα ότι το κοινό χρέος αποτελεί «τον μοναδικό τρόπο» για να παραμείνει η ΕΕ ανταγωνιστική και να μετατραπεί σε πραγματικά ανεξάρτητη οικονομική δύναμη.
Συγκλίσεις και διαφωνίες
Ωστόσο, τις απόψεις αυτές δεν συμμερίζονται πλήρως όλα τα κράτη-μέλη. Παρότι υπάρχει ευρεία συμφωνία στους στόχους της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, οι διαφωνίες παραμένουν ως προς τα μέσα.
Χαρακτηριστικό είναι ότι οι ηγέτες της Ιταλίας, της Γερμανίας και του Βελγίου έχουν συγκαλέσει νωρίς σήμερα το πρωί μια «μίνι σύνοδο κορυφής» για την ανταγωνιστικότητα, με τη συμμετοχή περίπου 12 Ευρωπαίων ηγετών, μεταξύ των οποίων και της Ελλάδας. Στο κοινό έγγραφο που κατέθεσαν, οι τρεις χώρες εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στην έννοια της «ευρωπαϊκής προτίμησης», χωρίς να την απορρίπτουν, τονίζοντας ότι τυχόν τέτοια μέτρα πρέπει να είναι εξαιρετικού χαρακτήρα, περιορισμένα και αναλογικά, και να συμβαδίζουν με τη συνολική εμπορική στρατηγική της ΕΕ και τις διεθνείς της δεσμεύσεις.