Παράλληλα το Κίεβο ζητάει από την ΕΕ ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα για ένταξη στο μπλοκ
Η Ουκρανία ζητεί εγγυήσεις ασφάλειας από τις Ηνωμένες Πολιτείες διάρκειας τουλάχιστον 20 ετών προτού προχωρήσει σε ειρηνευτική συμφωνία «με αξιοπρέπεια», δήλωσε ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ενόψει των συνομιλιών με τη Ρωσία και τις ΗΠΑ που έχουν προγραμματιστεί για την επόμενη εβδομάδα.
Μιλώντας το Σάββατο στη Μόναχο, στο περιθώριο της Διάσκεψης Ασφαλείας, ο Ουκρανός πρόεδρος ζήτησε επίσης να οριστεί σαφής ημερομηνία για την ένταξη της χώρας του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με ορισμένους Ευρωπαίους αξιωματούχους να τοποθετούν το ενδεχόμενο ακόμη και στο 2027.
Αναφερόμενος στις προγραμματισμένες τριμερείς επαφές, σημείωσε ότι ελπίζει να είναι «σοβαρές, ουσιαστικές και χρήσιμες για όλους», προσθέτοντας ωστόσο ότι «συχνά φαίνεται πως οι πλευρές μιλούν για εντελώς διαφορετικά πράγματα».
Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ επανέρχονται συχνά στο ζήτημα των παραχωρήσεων, «και πολύ συχνά αυτές συζητούνται μόνο στο πλαίσιο της Ουκρανίας, όχι της Ρωσίας».
Ρωγμές στις σχέσεις ΗΠΑ – Ευρώπης
Η δυσαρέσκεια ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για την απροθυμία – όπως τη χαρακτηρίζουν – της Ουάσιγκτον να αποσαφηνίσει ποιες εγγυήσεις ασφάλειας είναι διατεθειμένη να προσφέρει στην Ουκρανία σε περίπτωση συμφωνίας, παραμένει βασικό σημείο τριβής στις διατλαντικές σχέσεις.
Σε ομιλία του που έγινε δεκτή θετικά από Ευρωπαίους ηγέτες, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο πρότεινε συνεργασία με την Ευρώπη, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι αυτή τελεί υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ δεν αποκλείουν να κινηθούν μονομερώς εάν δεν ικανοποιηθούν οι αμερικανικές θέσεις σε ζητήματα όπως το κλίμα, η μετανάστευση και οι δασμοί.
Με πιο ήπιο τόνο σε σύγκριση με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, ο Ρούμπιο δήλωσε ότι «η Ευρώπη και οι ΗΠΑ ανήκουν μαζί», προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον είναι έτοιμη να συμβάλει στην αναδιαμόρφωση της παγκόσμιας τάξης «κατά προτίμηση μαζί με τους φίλους της στην Ευρώπη».
Οι όροι του Κιέβου
Σε συνέντευξη Τύπου στο Μόναχο, ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι οι ΗΠΑ του πρότειναν 15ετή εγγύηση ασφάλειας, ωστόσο το Κίεβο ζητεί τουλάχιστον 20ετή, νομικά δεσμευτική συμφωνία, που θα καθορίζει με σαφήνεια τη στήριξη που θα παρέχουν οι ΗΠΑ σε μια μελλοντική ευρωπαϊκή δύναμη αποτροπής, εφόσον επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία.
Αναφερόμενος στο Ντονμπάς, τόνισε ότι δεν είναι εφικτή η αποχώρηση της Ουκρανίας από την περιοχή, παρά τις πιέσεις που – όπως είπε – δέχεται, καθώς «εκεί ζουν Ουκρανοί πολίτες».
Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για την αλλαγή επικεφαλής της ρωσικής διαπραγματευτικής ομάδας, εκτιμώντας ότι ενδεχομένως η Μόσχα επιδιώκει καθυστέρηση και όχι ουσιαστική αλλαγή στρατηγικής.
Ο Ζελένσκι επεσήμανε επίσης ότι η Ευρώπη είναι «σχεδόν απούσα» από το τραπέζι των συνομιλιών, χαρακτηρίζοντας το γεγονός «μεγάλο λάθος».
Πίεση Τραμπ και ενεργειακά πλήγματα
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε την Παρασκευή τον Ζελένσκι να «κινηθεί γρήγορα» για την επίτευξη συμφωνίας με τη Ρωσία, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ποιες θα είναι οι συνέπειες σε περίπτωση αδιεξόδου.
Ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι οι εκλογές, τις οποίες οι ΗΠΑ ζητούν να διεξαχθούν έως τις 15 Μαΐου, μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνο δύο μήνες μετά την κήρυξη εκεχειρίας, ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια των ψηφοφόρων.
Επιπλέον, ανέφερε ότι οι ρωσικές επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις θα τεθούν στις συνομιλίες στη Γενεύη, σημειώνοντας ότι πλέον δεν έχει απομείνει ούτε μία ενεργειακή μονάδα στην Ουκρανία χωρίς ζημιές.
Ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς το ενδεχόμενο άμεσης διπλωματικής προόδου, εκτιμώντας ότι ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν δεν έχει ακόμη εξαντληθεί ούτε οικονομικά ούτε στρατιωτικά.
Κριτική στο Ιράν
Ο Ζελένσκι εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του ιρανικού καθεστώτος για την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών Shahed στη Ρωσία, τα οποία – όπως είπε – προκαλούν εκτεταμένες καταστροφές σε ουκρανικές υποδομές.
«Δεν είχαμε ποτέ σύγκρουση συμφερόντων με το ιρανικό καθεστώς. Όμως τα drones που πούλησαν στη Ρωσία σκοτώνουν τον λαό μας και καταστρέφουν τις υποδομές μας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «καθεστώτα όπως αυτό στο Ιράν δεν πρέπει να κερδίζουν χρόνο, γιατί όταν έχουν χρόνο σκοτώνουν περισσότερο».