Το σχέδιο βασίστηκε στα διδάγματα που αντλήθηκαν από τον Ζωολογικό Κήπο του Παλμ Μπιτς, όπου τα ζώα εκπαιδεύονται να συμμετέχουν οικειοθελώς στη φροντίδα τους.
Το να στριμώξεις έναν άγριο ρινόκερο σε έναν στενό διάδρομο για να του βάλεις κολλύριο μπορεί να ακούγεται σαν παράλογο σχέδιο. Αν όμως είναι παράλογο αλλά αποδίδει, τότε αξίζει το ρίσκο.
Ειδικοί στη συμπεριφορά των ζώων που συνεργάζονται με τον ζωολογικό κήπο και οργανισμό προστασίας Palm Beach Zoo & Conservation Society στη Φλόριντα ταξίδεψαν στην Αφρική τον Αύγουστο για να βοηθήσουν έναν απειλούμενο λευκό ρινόκερο με μια παρασιτική μόλυνση στα μάτια που έθετε σε κίνδυνο τη ζωή του.
Ο Ντάνιελ Τερμπλάνς, υπεύθυνος ασφαλείας στα Imvelo Safari Lodges, είπε ότι κανείς στη Ζιμπάμπουε δεν θα είχε σκεφτεί ένα τέτοιο σχέδιο.
«Πιστέψτε με, δεν ήταν δική μας ιδέα∙ μας φαινόταν εντελώς γελοίο», είπε ο Τερμπλάνς. «Αλλά αν δεν δοκιμάζαμε κάθε πιθανή λύση για να διορθώσουμε την κατάσταση, νομίζω πως θα είχαμε σοβαρό πρόβλημα.»
«Ένας τυφλός ρινόκερος είναι ένας νεκρός ρινόκερος»
Έξω από το Εθνικό Πάρκο Hwange της Ζιμπάμπουε, η Community Rhino Conservation Initiative (πηγή στα Αγγλικά), με τη στήριξη των Imvelo Safari Lodges, συνεργάζεται με τις τοπικές κοινότητες για την επανεισαγωγή λευκών ρινόκερων του νότου σε κοινοτικές γαίες, για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας.
Η διευθύνουσα σύμβουλος και πρόεδρος του Palm Beach Zoo, Μάργκο ΜακΝάιτ, επισκεπτόταν την περιοχή πέρυσι, όταν ο διευθύνων σύμβουλος των Imvelo Safari Lodges, Μαρκ Μπούτσερ, της είπε ότι ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας σε έναν αρσενικό ρινόκερο, τον Θούζα, θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο το μέλλον του προγράμματος.
«Αυτός ο ρινόκερος είχε αιμορραγούντα μάτια. Τρίβει συνεχώς τα μάτια του», είπε ο Μπούτσερ. «Και έβλεπα μπροστά μου το ενδεχόμενο αυτό το ζώο να χάσει την όρασή του. Και μιλάμε για ένα πιλοτικό πρόγραμμα με μια καταπληκτική προοπτική για το μέλλον της προστασίας της άγριας ζωής σε ολόκληρη την Αφρική.»
Ο Θαντ και η Άντζι Λασινάκ, ιδρυτές της συμβουλευτικής υπηρεσίας για τη συμπεριφορά και την ευζωία των ζώων Precision Behavior, ταξίδεψαν στη Ζιμπάμπουε για να συνεργαστούν με τους ανιχνευτές κατά της λαθροθηρίας. Κατάρτισαν ένα σχέδιο βασισμένο στα όσα είχαν μάθει στον ζωολογικό κήπο Palm Beach, όπου τα ζώα εκπαιδεύονται να συμμετέχουν οικειοθελώς στη φροντίδα τους.
«Με τόσο λίγα ζώα σε αυτή την περιοχή της Αφρικής, ήταν απολύτως κρίσιμο να τα σώσουμε όλα», είπε η Άντζι Λασινάκ. «Όταν λοιπόν μας πήραν τηλέφωνο και μάθαμε ότι ο Θούζα κινδυνεύει να χάσει το μάτι του, ξέραμε πως ένας τυφλός ρινόκερος είναι ένας νεκρός ρινόκερος. Ό,τι κι αν χρειαζόταν, θα πηγαίναμε εκεί για να προσπαθήσουμε.»
Εκπαιδεύοντας τα ζώα να συμμετέχουν οικειοθελώς στη φροντίδα τους
Η ιδέα ήταν να παρασύρουν τον Θούζα σε έναν στενό χώρο με τα αγαπημένα του φαγητά και στη συνέχεια να τον απευαισθητοποιήσουν στην ανθρώπινη επαφή και στο να του ρίχνουν νερό στο πρόσωπο.
«Μέσα σε περίπου μία εβδομάδα, καταφέραμε να του βάζουμε τα κολλύρια κατευθείαν στα μάτια, ενώ εκείνος έμενε ακίνητος επίτηδες», είπε η Λασινάκ. «Και στο τέλος των δύο εβδομάδων είχαμε μεταφέρει αυτή τη δεξιότητα όχι μόνο στον Ντάνιελ, που είχε την ευθύνη της ομάδας των φυλάκων, αλλά και στους ίδιους τους φύλακες.»
Η κατάσταση διατήρησης του λευκού ρινόκερου του νότου χαρακτηρίζεται «σχεδόν απειλούμενος», με περίπου 16.000 ζώα να ζουν ελεύθερα στη φύση. Η λαθροθηρία και η απώλεια ενδιαιτημάτων εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρές απειλές. Έτσι, παρότι ο Θούζα και οι υπόλοιποι ρινόκεροι συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν κινδύνους στην άγρια φύση, τουλάχιστον τα μάτια του έχουν πλέον προστατευτεί.
«Καταφέρνουν σταθερά να του βάζουν τα φάρμακα στα μάτια κάθε μέρα», είπε η Λασινάκ. «Και οι ρινόκεροι ευημερούν πια και όλοι νιώθουν πολύ σίγουροι ότι το πρόβλημα έχει λυθεί.»