Ρωσία: Ποινική έρευνα σε βάρος του ιδρυτή του Telegram για «διευκόλυνση τρομοκρατίας»

Οι ρωσικές αρχές διενεργούν ποινική έρευνα σε βάρος του ιδρυτή του ιστότοπου κοινωνικής δικτύωσης Telegram, Πάβελ Ντούροφ, για «διευκόλυνση τρομοκρατικών ενεργειών», αναφέρουν δημοσιεύματα στις κρατικά ελεγχόμενες εφημερίδες Rossiyskaya Gazeta και Komsomolskaya Pravda, που επικαλούνται την FSB, την ομοσπονδιακή υπηρεσία ασφαλείας της Ρωσίας.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

«Οι ενέργειες του επικεφαλής του Telegram Π. Ντούροφ ερευνώνται στο πλαίσιο υπόθεσης ποινικής φύσης», συγκεκριμένα δυνάμει «της παραγράφου 1.1 του άρθρου 205.1 (σ.σ. συνδρομή στη διάπραξη τρομοκρατικών ενεργειών) του ποινικού κώδικα της Ρωσίας», σύμφωνα με τα άρθρα.

Τα άρθρα και στις δύο εκδόσεις φέρουν την ένδειξη "υλικό της Ρωσικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας", διαφέρουν ελάχιστα μεταξύ τους και υπογράφονται πιθανότατα με ψευδώνυμα: το πρώτο από τον Ιβάν Εγκόροφ (πολλαπλά άρθρα σχετικά με την FSB έχουν δημοσιευθεί πρόσφατα στην εφημερίδα με το όνομά του) και το δεύτερο από τον Πιοτρ Σεργκέγιεφ.

Στα άρθρα αναφέρεται ότι το Telegram χρησιμοποιείται για τη διάπραξη εγκλημάτων. "Το Telegram έχει γίνει η κύρια πλατφόρμα για την προώθηση της αυτοκτονίας, του εκφοβισμού, της εγκληματικής ιδεολογίας, των μαζικών δολοφονιών, των LGBT, της παιδικής πορνογραφίας, της πώλησης ναρκωτικών και της πλαστογράφησης εγγράφων", αναφέρει η Komsomolskaya Pravda.

Σύμφωνα με την Rossiyskaya Gazeta, η "ψευδαίσθηση της ανωνυμίας" στην εφαρμογή έχει οδηγήσει εκεί "ριζοσπάστες, τοξικομανείς, δολοφόνους και τρομοκράτες, οι οποίοι έχουν αρχίσει να αποτελούν απειλή για την κοινωνία μας".

Τα κείμενα αναφέρουν ότι με τη βοήθεια της πλατφόρμας φέρεται να προετοιμάστηκε η τρομοκρατική επίθεση στη συναυλία στο Crocus City Hall στη Μόσχα και οι δολοφονίες της Daria Dugina και του στρατηγού Igor Kirillov. Αναφορικά με την «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» -όπως αποκαλούν οι ρωσικές αρχές τον πόλεμο στην Ουκρανία- το Telegram "έχει μετατραπεί στο κύριο εργαλείο των μυστικών υπηρεσιών των χωρών του ΝΑΤΟ και του "καθεστώτος του Κιέβου".

Τα δημοσιεύματα αποκαλούν τον ίδιο τον Πάβελ Ντούροφ "άτομο με ξένη επιρροή" και τον κατηγορούν ότι "βοηθάει άμεσα τον εχθρό σε συνθήκες υβριδικού πολέμου".

Μπλόκα στο Telegram

Οι συντάκτες κατηγορούν τον Πάβελ Ντούροφ ότι ο ίδιος και η ομάδα του αρνούνται να λάβουν μέτρα και να εκπληρώσουν τις απαιτήσεις των ρωσικών αρχών. Υπενθυμίζουν, ειδικότερα, ότι το Telegram είχε ήδη μπλοκαριστεί στη Ρωσία το 2018, αλλά ξεμπλοκαρίστηκε τον Ιούνιο του 2020. Τότε η Roskomnadzor (ρυθμιστικός φορέας του τομέα των τηλεπικοινωνιών στη Ρωσία) ήρε τους περιορισμούς, αιτιολογώντας την απόφαση με την φερόμενη δέσμευση του ιδρυτή του Telegram να αντιμετωπίσει την τρομοκρατία και τον εξτρεμισμό.

Αξίζει να σημειωθεί ότι εκείνη την εποχή η υπηρεσία δεν είχε αρκετή εξουσία για να μπλοκάρει εντελώς την εφαρμογή. Μόλις μια από τις πολλές διευθύνσεις IP του Telegram προστέθηκε στο μητρώο της υπηρεσίας, το Telegram απέκτησε γρήγορα νέες από τις Amazon Web Services και το Google Cloud. Κάποια στιγμή, αυτό είχε ως αποτέλεσμα η Roskomnadzor να μπλοκάρει κατά λάθος δεκάδες ιστότοπους ρωσικών εταιρειών που δεν είχαν σχέση με το Telegram και χρησιμοποιούσαν επίσης αυτούς τους παρόχους.

Τώρα, η Rossiyskaya Gazeta και η Komsomolskaya Pravda ισχυρίζονται ότι ο Πάβελ Ντούροφ αρνείται και πάλι να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις των αρχών.

"Η Roskomnadzor έχει στείλει περισσότερα από 150.000 αιτήματα στην ομάδα του Ντούροφ μέσω επίσημων επαφών, απαιτώντας την αφαίρεση του παράνομου περιεχομένου. Και τι συνέβη; Αγνοήθηκαν κυνικά", γράφει η Rossiyskaya Gazeta.

Ως εκ τούτου, τον Αύγουστο του 2025 οι ρωσικές αρχές περιόρισαν τη δυνατότητα πραγματοποίησης κλήσεων μέσω της εφαρμογής, και τον Φεβρουάριο του 2026 - επιβράδυνε σημαντικά το Telegram, γεγονός που οδήγησε σε πολυάριθμες διαταραχές λειτουργίας και σε ουσιαστικό αποκλεισμό σε αρκετές ρωσικές περιοχές. "Από τις 10 Φεβρουαρίου 2026, χάρη στο έργο της Roskomnadzor, η υποβάθμιση της κυκλοφορίας αυξήθηκε στο 55%", αναφέρει το άρθρο.

Σχολιάζοντάς αμναφορές για τους περιορισμούς, η Roskomnadzor παραδέχθηκε ότι η υπηρεσία θα συνεχίσει να "επιβάλλει διαδοχικούς περιορισμούς", καθώς το Telegram "συνεχίζει να μην συμμορφώνεται με τη ρωσική νομοθεσία".

Οι ρωσικές αρχές εξηγούν επίσης τις ενέργειές τους λέγοντας ότι ούτε το Telegram ούτε το WhatsApp, το οποίο επίσης έχει υποστεί αποκλεισμό, συμμορφώνονται με τον νόμο για τις "εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης", πράγμα που σημαίνει ότι δεν αποθηκεύουν δεδομένα χρηστών στη Ρωσία. Η εφημερίδα Kommersant έγραψε για το γεγονός ότι το Κρεμλίνο συζητά το επερχόμενο μπλοκάρισμα, επικαλούμενη πηγές ήδη από τον Δεκέμβριο του 2024.

"Η Ρωσία περιορίζει την πρόσβαση στο Telegram σε μια προσπάθεια να αναγκάσει τους πολίτες της να στραφούν σε μια κρατικά ελεγχόμενη εφαρμογή που δημιουργήθηκε για την παρακολούθηση και την πολιτική λογοκρισία", δήλωσε ο Πάβελ Ντούροφ τον Φεβρουάριο.

Η εν λόγω εφαρμογή είναι το MAX, το οποίο οι ρωσικές αρχές προωθούν έντονα στη χώρα, αποκαλώντας το "εθνική πλατφόρμα". Οι ειδικοί της πληροφορικής έχουν επανειλημμένα επισημάνει ότι η εφαρμογή δεν είναι ασφαλής και ότι οι αρχές επιβολής του νόμου έχουν πιθανότατα πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες που περιέχονται σε αυτήν.

"Και αμέσως, σαν από σπόντα, εμφανίστηκαν στο Διαδίκτυο προκλητικές δηλώσεις του Πάβελ Ντούροφ, όπου συνέκρινε τη Ρωσία με το Ιράν και φώναζε για "περιορισμό της ελευθερίας". Μήπως δεν θέλει να υπονοήσει ότι η πλατφόρμα του είναι έτοιμη να γίνει πολιορκητικός κριός για μια νέα "έγχρωμη επανάσταση" στη χώρα μας; Αυτά τα λόγια δεν αποτελούν απλώς προσβολή, αλλά άμεση απειλή για την κοινωνική και πολιτική σταθερότητα", γράφει ο συγγραφέας του άρθρου της Rossiyskaya Gazeta.

Εν τω μεταξύ, πολλά ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και εμπειρογνώμονες συνδέουν το μπλοκάρισμα του Telegram με τους φόβους των ρωσικών αρχών για διαμαρτυρίες μετά από μια πιθανή νέα στρατολόγηση.

Κράτηση στη Γαλλία

Το καλοκαίρι του 2024, ο Πάβελ Ντούροφ πέρασε τέσσερις ημέρες υπό κράτηση στη Γαλλία. Στις 24 Αυγούστου, ο ιδρυτής του Telegram συνελήφθη κατά την άφιξή του στο αεροδρόμιο Le Bourget κοντά στο Παρίσι. Στις 28 Αυγούστου, το δικαστήριο τον άφησε ελεύθερο με εγγύηση πέντε εκατομμυρίων ευρώ. Υποχρεώθηκε να παρουσιαστεί στην αστυνομία και του απαγορεύτηκε η έξοδος από τη χώρα.

Η Γαλλία κατηγόρησε τον επιχειρηματία για συνέργεια σε εγκλήματα που διέπραξαν χρήστες μέσω του Telegram, όπως απάτη, ξέπλυμα χρήματος, διανομή παιδικής πορνογραφίας και ναρκωτικών (υπήρχαν συνολικά 12 κατηγορίες).

Σύμφωνα με την έρευνα, ο Πάβλε Ντούροφ θα έπρεπε να θεωρηθεί υπεύθυνος γι' αυτά, καθώς το Telegram αγνόησε τα αιτήματα της γαλλικής αστυνομίας και ως εκ τούτου δεν απέτρεψε τη διάπραξη εγκλημάτων.

Συνολικά, η γαλλική χωροφυλακή μέτρησε 2.460 περιπτώσεις αναπάντητων αιτημάτων σε διάστημα 11 ετών.

Μετά την κράτηση του Πάβελ Ντούροφ, η διοίκηση του Telegram χαρακτήρισε παράλογη την προσπάθεια τιμωρίας του επικεφαλής του μέσου για τις παραβιάσεις που συνέβησαν σε αυτό, αλλά άρχισε να ανταποκρίνεται πιο ενεργά στα αιτήματα των ευρωπαϊκών υπηρεσιών επιβολής του νόμου.

Την άνοιξη του 2025, ο ιδρυτής του Telegram έλαβε άδεια να φύγει από τη Γαλλία.