Επίσκεψη Μερτς στην Κίνα: Εμπορικές συμφωνίες και γεωπολιτικές διαφωνίες

Ο Γερμανός Kαγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ολοκλήρωσε την επίσκεψη του στην Κίνα. Βασικός του στόχος ήταν η βελτίωση του εμπορίου μεταξύ μιας ισχυρής, ανταγωνιστικής Γερμανίας και της οικονομικής υπερδύναμης Κίνας. Η χώρα γιορτάζει το Έτος του Αλόγου της Φωτιάς. « Στην Κίνα, λένε ότι ένα άλογο δεν μπορεί να δείξει τη δύναμή του μόνο του, αλλά μόνο τραβώντας το κάρο μαζί με άλλους. Αυτή είναι μια δυνατή και σωστή εικόνα», αναφέρει ο Μερτς σε δήλωση στον Τύπο πριν από την αναχώρησή του στις 24 Φεβρουαρίου 2026.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Όμως τι σημαίνει επιτυχημένο το ταξίδι; Το Euronews ρώτησε τον ειδικό σε θέματα Κίνας Γιοργκ Γούτκε και τον Όλιβερ Οέμς, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Γερμανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου στη Βόρεια Κίνα. Ο Γούτκε βρέθηκε στην Καγκελαρία μόλις την περασμένη εβδομάδα για να συμβουλεύσει τον Μερτς. 'Άλλωστε, αυτό ήταν το πρώτο του ταξίδι στην Κίνα ως Γερμανός Καγκελάριος.

1. Να δώσει έμφαση στην ενσυναίσθηση, την οικονομική επάρκεια και την προθυμία για διάλογο

Το πιο σημαντικό είναι πρώτα απ' όλα να δημιουργηθεί μια ανθρώπινη σχέση με τον Σι Τζινπίνγκ, λέει ο Γούτκε. «Υπάρχουν πολλά δύσκολα ζητήματα στο τραπέζι και για να τα συζητήσουμε, πρέπει να έχουμε μια κάποια ενσυναίσθηση».

Εκτός από την ενσυναίσθηση, ο οικονομικός πραγματισμός είναι επίσης σημαντικός. Ο Μέρτς ήταν δικηγόρος και εργάστηκε σε εποπτικά συμβούλια και επιτροπές στον ιδιωτικό τομέα στις αρχές της δεκαετίας του 2000. «Είναι επιχειρηματίας. Οι Κινέζοι το εκτιμούν αυτό», λέει ο Γούτκε.

Ο Όλιβερ Οέμς, διευθύνων σύμβουλος του Γερμανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου στη Βόρεια Κίνα, υπογραμμίζει τη σημασία του ταξιδιού για τη Γερμανία: «Οι πολιτικές σχέσεις έχουν άμεσο αντίκτυπο στην επιχειρηματική επιτυχία των γερμανικών εταιρειών στην Κίνα. Επομένως, είναι ακόμη πιο σημαντικό ότι ο καγκελάριος δείχνει πρόθυμος για διάλογο και ταυτόχρονα αντιμετωπίζει με σαφήνεια ζητήματα όπως ο θεμιτός ανταγωνισμός και η πρόσβαση στην αγορά».

Σύμφωνα με τον Όεμς ο διάλογος για αυτά τα ευαίσθητα θέματα θα πρέπει να είναι ορθολογικός, αλλά με ανοιχτό μυαλό.

Ο ομοσπονδιακός καγκελάριος είχε κάνει το πρώτο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. «Η επιθυμία των μελών μας για υψηλές πολιτικές επισκέψεις από τη Γερμανία εκπληρώνεται με το πρώτο ταξίδι του καγκελαρίου στην Κίνα. Συνοδευόμενη από μια μεγάλη επιχειρηματική αντιπροσωπεία, στην οποία παρεμπιπτόντως περιλαμβάνονται και πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, πιστεύουμε ότι αυτό εκ των προτέρων στέλνει ένα θετικό μήνυμα».

2. Αντιμετωπίστε τα προφανή προβλήματα

Σύμφωνα με τον Γούτκε, ο Μερτς δεν θα πρέπει να αποφεύγει την αντιμετώπιση προφανών προβλημάτων. Δηλαδή το εμπορικό έλλειμμα μεταξύ Γερμανίας και Κίνας.

Το 2024, το εμπορικό έλλειμμα ήταν 20 δισεκατομμύρια ευρώ και τώρα έχει αυξηθεί στα 87 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο λόγος δεν είναι μόνο ότι οι Κινέζοι παράγουν πολλά και οι Γερμανοί αγοράζουν φθηνά κινεζικά προϊόντα. Το πρόβλημα είναι επίσης η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ, λέει ο Γούτκε. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι Ευρωπαίοι έχουν μείνει πίσω όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα.

«Ο Τραμπ έχει πλέον καταστήσει το ευρώ κατά 15 έως 16% ακριβότερο έναντι του δολαρίου ΗΠΑ και το κινεζικό γουάν είναι συνδεδεμένο με το δολάριο», λέει ο ειδικός σε θέματα Κίνας. Σύμφωνα με τον Γούτκε, ο Τραμπ έχει καταφέρει να κάνει τις κινεζικές εξαγωγές κατά 15 έως 20% πιο ανταγωνιστικές. Αυτό το εμπορικό έλλειμμα πρέπει να αντιμετωπιστεί, όπως και η συναλλαγματική ισοτιμία.

Ο Όεμς μιλάει επίσης για το εξαγωγικό πλεόνασμα της Κίνας. Η έκκλησή του: «Οι εταιρείες-μέλη μας αναμένουν από τον Καγκελάριο να αντιμετωπίσει με σαφήνεια το πιεστικό ζήτημα των ελέγχων των εξαγωγών», λέει ο Όεμς. Εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αβεβαιότητες, έλλειψη διαφάνειας και μεγάλοι χρόνοι διεκπεραίωσης κατά την έκδοση αδειών. «Οποιαδήποτε πρόοδος στον έλεγχο των εξαγωγών θα ήταν καλή είδηση για τις γερμανικές εταιρείες», λέει ο Όεμς.

3. Μιλήστε για επενδύσεις

Η γερμανική οικονομία χρειάζεται νέα ώθηση. Το 2025 οι εισαγωγές από την Κίνα ανήλθαν σε 170,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι εξαγωγές προς την Κίνα ανήλθαν στα πενιχρά 91,3 δισεκατομμύρια ευρώ.

Μία από τις απαντήσεις σε αυτό μπορεί να είναι οι επενδύσεις κινεζικών εταιρειών στη Γερμανία. Ειδικά καθώς οι κινεζικές εταιρείες αναμένεται να «παγκοσμιοποιηθούν» περισσότερο από ό,τι στο παρελθόν. Ο Γούτκε κάνει έναν παραλληλισμό με την Ιαπωνία: «Στις δεκαετίες του '80 και του '90, η Nissan, η Honda, η Sony κ.ο.κ. έγιναν παγκόσμιες επειδή η δική τους αγορά δεν ήταν πλέον τόσο κερδοφόρα. Βλέπω ακριβώς το ίδιο πράγμα να συμβαίνει και σε εμάς», λέει ο ειδικός σε θέματα Κίνας.

«Οι κινεζικές εταιρείες ΄΄παγκοσμιοποιούνται'' περισσότερο από ποτέ. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε Κινέζους προμηθευτές, Κινέζους πελάτες και Κινέζους ανταγωνιστές εκτός Κίνας. Και γι' αυτό εμείς στην Ευρώπη πρέπει να πούμε: «Τότε ελάτε σε εμάς». «Αν οι κινεζικές εταιρείες δημιουργούν θέσεις εργασίας, είναι πολύ ευπρόσδεκτες στη Γερμανία», λέει ο Γούτκε.

Η Κίνα μπορεί επίσης να επωφεληθεί από τις επενδύσεις στη Γερμανία, λέει ο Όεμς. Η χώρα επιδιώκει ανάπτυξη υψηλής ποιότητας. «Εκεί ακριβώς οι γερμανικές εταιρείες μπορούν να βρουν επιχειρηματικές ευκαιρίες. Ιδιαίτερα σε εξειδικευμένες αγορές, ξεχωρίζουν από τον τοπικό ανταγωνισμό χάρη στην ποιότητα, την αξιοπιστία και την ασφάλεια των προϊόντων», δήλωσε ο Όεμς στο Euronews. Οι δυνατότητες της ευρωπαϊκής και της γερμανικής αγοράς δεν πρέπει να υποτιμώνται: «Ως αγορά πωλήσεων, αλλά και ως πηγή καινοτομίας».

Η εγχώρια ζήτηση της Κίνας έχει αποδυναμωθεί εδώ και χρόνια. Ως αποτέλεσμα, οι κινεζικές εταιρείες δραστηριοποιούνται όλο και περισσότερο διεθνώς. Η Ευρώπη είναι μια ιδιαίτερα ελκυστική αγορά, επίσης λόγω των περιθωρίων κέρδους που μπορούν να επιτευχθούν. Επιπλέον, οι γερμανικές εταιρείες εξακολουθούν να διαθέτουν προηγμένες και καινοτόμες τεχνολογίες που χρειάζονται και στην Κίνα. «Δεν πρέπει να κάνουμε τους εαυτούς μας μικρότερους από ό,τι είμαστε», λέει ο Όεμς.

4. Να προσελκύσουμε κορυφαίο εργατικό δυναμικό στη χώρα

Η προσέλκυση κορυφαίου εργατικού δυναμικού στη χώρα αποτελεί επίσης μέρος της ενίσχυσης της γερμανικής οικονομίας, λέει ο Γούτκε. Η Γερμανία έχει ήδη καταφέρει να κάνει ακριβώς αυτό με την Ινδία. «Είναι μια ιστορία επιτυχίας το πόσους Ινδούς έχουμε ενσωματώσει στην οικονομία μας. Μπορείτε να κάνετε το ίδιο και με τους Κινέζους», λέει ο Γούτκε.

Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα. Ο Γούτκε έχει παρατηρήσει πώς οι επιτυχημένοι γείτονές του στην Κίνα έχουν πάει στο Τόκιο και στο Ντουμπάι. Κανείς τους όμως δεν ήθελε να πάει στη Γερμανία.

Σύμφωνα με τον εμπειρογνώμονα, η Γερμανία πρέπει να καταφέρει να προσελκύσει μηχανικούς ή ψηφιακούς εμπειρογνώμονες από την Κίνα.

Αλλά η προσέλκυση Κινέζων επενδυτών και κορυφαίων ειδικών στη Γερμανία δεν είναι τόσο εύκολη - λόγω του κακού επενδυτικού κλίματος, λέει ο Γούτκε. Για να προσελκύσουμε τους Κινέζους στη Γερμανία, θα πρέπει να εφαρμόσουμε την έκθεση Draghi (έκθεση 2024 που παρουσίασε ο Μάριο Ντράγκι εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της καινοτόμου δύναμης και της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης), λέει ο εμπειρογνώμονας.

5. Τι δεν πρέπει οπωσδήποτε να κάνει ο Μερτς

Η κυβέρνηση του πρώην καγκελάριου της Γερμανίας Όλαφ Σολτς επικρίθηκε για την «πατροναριστική» συμπεριφορά έναντι της Κίνας. Αντίστοιχα, η σχέση με την Κίνα χαρακτηριζόταν και από απόσταση.

Σύμφωνα με τον Γούτκε, ο Μερτς θα πρέπει επειγόντως να αποφύγει να «συμπεριφέρεται ως δάσκαλος», προσθέτοντας ότι το πλεονέκτημα αυτού του ταξιδιού είναι ότι ο Μερτς εστιάζει λιγότερο σε ιδεολογικά και περισσότερο σε οικονομικά ζητήματα.

Ο Γούτκε ζει στην Κίνα εδώ και 30 χρόνια. Η διαπίστωσή του: «Δεν μπορούμε να διδάξουμε τίποτα στους Κινέζους. Δεν αλλάζουν, μπορείς να πας εκεί με δύο υψωμένους δείκτες (...) και δεν συμβαίνει τίποτα», εξηγεί ο Wuttge. Η τελευταία του συμβουλή**: «Το ρητό λέει: «Ο άνθρωπος έχει δύο αυτιά και ένα στόμα. Είναι καλύτερα να ακούς παρά να μιλάς».**