Η νέα ρύθμιση θεσπίζει ενιαία διαδικασία για πρόσβαση στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και περιορίζει τις ανισότητες μεταξύ περιφερειών. Καλύπτονται επίσης πολίτες της ΕΕ και Ισπανοί που ζουν στο εξωτερικό.
Η Ισπανία έκανε ένα αποφασιστικό βήμα για να εδραιώσει εκ νέου την καθολική πρόσβαση στη δημόσια υγειονομική περίθαλψη. Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε βασιλικό διάταγμα που ρυθμίζει με ενιαίο τρόπο την αναγνώριση του δικαιώματος προστασίας της υγείας με δημόσια χρηματοδότηση, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους αλλοδαπούς χωρίς νόμιμη άδεια διαμονής, αλλά και σε πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άλλους ξένους και Ισπανούς που ζουν στο εξωτερικό.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η νέα ρύθμιση εξειδικεύει όσα προβλέπει ο νόμος για τη συνοχή και την ποιότητα του Εθνικού Συστήματος Υγείας και επιδιώκει να τερματίσει τις περιφερειακές ανισότητες που είχαν προκύψει μετά τις περικοπές της προηγούμενης δεκαετίας. Στόχος, σύμφωνα με το ισπανικό υπουργείο Υγείας, είναι να διασφαλιστεί ότι η υγειονομική περίθαλψη παρέχεται «υπό συνθήκες ισότητας, εδαφικής συνοχής και δικαιοσύνης», ενώ παράλληλα ενισχύεται ο έλεγχος των ασθενειών μέσω της πρωτοβάθμιας φροντίδας.
«Το δημόσιο σύστημα υγείας μας δημιουργήθηκε με την ιδέα ότι η υγεία είναι ένα κοινό αγαθό», δήλωσε η υπουργός Υγείας της Ισπανίας, Μόνικα Γκαρθία, σε μήνυμα που δημοσίευσε την Τρίτη στα κοινωνικά δίκτυα. «Όταν φροντίζουμε την υγεία όλων, φροντίζουμε επίσης τη συνοχή, τη συνύπαρξη και την αξιοπρέπεια ολόκληρης της κοινωνίας».
Η αλλαγή έχει άμεσες επιπτώσεις για εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν ή μετακινούνται προσωρινά στην Ισπανία, συμπεριλαμβανομένων πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μεταναστών χωρίς νόμιμη άδεια παραμονής, των οποίων η πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη μέχρι σήμερα εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από την αυτόνομη κοινότητα στην οποία κατοικούσαν και από διαφορετικές διοικητικές ερμηνείες.
Τι αλλάζει με τη νέα ρύθμιση
Η βασική καινοτομία είναι η δημιουργία μιας ενιαίας και σαφούς διαδικασίας για την αναγνώριση του δικαιώματος πρόσβασης στη δημόσια υγεία. Μέχρι σήμερα, η απουσία συγκεκριμένης κανονιστικής εφαρμογής δημιουργούσε διαφορές μεταξύ των αυτόνομων κοινοτήτων και άφηνε πολλούς ανθρώπους εκτός του συστήματος.
Με τη νέα ρύθμιση, η αίτηση ενεργοποιεί άμεσα ένα προσωρινό έγγραφο που επιτρέπει την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας από την πρώτη στιγμή, ενώ η υπόθεση εξετάζεται διοικητικά. Η διοίκηση έχει προθεσμία έως τρεις μήνες για να αποφανθεί. Εάν δεν υπάρξει απάντηση, η αίτηση θεωρείται εγκεκριμένη μέσω της λεγόμενης θετικής διοικητικής σιωπής.
Αφού αναγνωριστεί το δικαίωμα, αυτό δεν λήγει εφόσον δεν υπάρχει κάλυψη υγείας μέσω άλλου συστήματος, προσφέροντας σταθερότητα και νομική ασφάλεια τόσο στους πολίτες όσο και στο ίδιο το σύστημα υγείας.
Τι είναι η «υπεύθυνη δήλωση» και γιατί είναι κρίσιμη
Κεντρικός άξονας της νέας διαδικασίας είναι η λεγόμενη «υπεύθυνη δήλωση». Πρόκειται για έγγραφο στο οποίο ο αιτών δηλώνει ότι δεν διαθέτει υγειονομική κάλυψη μέσω άλλης οδού, ότι δεν μπορεί να μεταφέρει δικαίωμα ασφάλισης από άλλη χώρα και ότι δεν υπάρχει τρίτος φορέας υποχρεωμένος να καλύψει το κόστος της περίθαλψής του.
Ο μηχανισμός αυτός επιτρέπει την απλοποίηση της διαδικασίας και αποτρέπει καθυστερήσεις που στο παρελθόν άφηναν ανθρώπους χωρίς περίθαλψη ή εκτεθειμένους σε χρεώσεις μετά την παροχή υπηρεσιών. Το υπουργείο Υγείας επισημαίνει ότι έτσι αποφεύγεται το ενδεχόμενο κάποιος να λάβει θεραπεία και στη συνέχεια να του ζητηθεί πληρωμή απλώς επειδή δεν είχε ολοκληρώσει τα απαραίτητα έγγραφα.
Η ρύθμιση προβλέπει επίσης προσβάσιμες μορφές και ειδική υποστήριξη ώστε άτομα με αναπηρία να μπορούν να κατανοήσουν και να υπογράψουν τη δήλωση υπό ίσους όρους.
Πώς επηρεάζονται οι αλλοδαποί στην Ισπανία
Πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Οι πολίτες της ΕΕ εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση στο σύστημα υγείας βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Ωστόσο, το διάταγμα αποσαφηνίζει τις περιπτώσεις στις οποίες δεν υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς της ασφαλιστικής κάλυψης από τη χώρα προέλευσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη νέα διαδικασία.
Αλλοδαποί εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης: Για όσους ζουν στην Ισπανία χωρίς νόμιμη άδεια διαμονής, το διάταγμα ενισχύει την πραγματική πρόσβαση στη δημόσια υγεία. Η συνήθης διαμονή θα μπορεί να αποδεικνύεται όχι μόνο με την εγγραφή στο δημοτολόγιο αλλά και με πιστοποιητικά σχολικής φοίτησης, εκθέσεις κοινωνικών υπηρεσιών ή λογαριασμούς βασικών υπηρεσιών.
Μετανάστες χωρίς χαρτιά: Η αλλαγή είναι ιδιαίτερα σημαντική για αυτή την κατηγορία. Η πρόσβαση στη δημόσια υγεία παύει να εξαρτάται από διαφορετικές τοπικές ερμηνείες και διασφαλίζεται από την πρώτη επαφή με το σύστημα υγείας, συμπεριλαμβανομένης της πρωτοβάθμιας φροντίδας και της πρόληψης.
Επιπλέον, παρέχεται ειδική προστασία σε ανήλικους, εγκύους, θύματα έμφυλης ή σεξουαλικής βίας, αιτούντες διεθνή προστασία και θύματα εμπορίας ανθρώπων.λικής βίας, οι αιτούντες διεθνή προστασία και τα θύματα εμπορίας ανθρώπων.
Άλλες σημαντικές διατάξεις
Το βασιλικό διάταγμα επεκτείνει επίσης την κάλυψη σε Ισπανούς που ζουν στο εξωτερικό και στις οικογένειές τους όταν επισκέπτονται προσωρινά την Ισπανία, εφόσον δεν καλύπτονται από διεθνείς συμφωνίες ή από το σύστημα υγείας άλλης χώρας. Μέχρι σήμερα το δικαίωμα αυτό περιοριζόταν κυρίως σε συνταξιούχους ή εργαζόμενους.
Μια ακόμη σημαντική αλλαγή είναι η αυτόματη επέκταση των απαλλαγών στις ορθοπροθετικές παροχές. Όσοι απαλλάσσονται από την πληρωμή φαρμάκων λόγω χαμηλού εισοδήματος ή ευάλωτης κατάστασης δεν θα πληρώνουν πλέον ούτε για προθέσεις ή άλλα ορθοπεδικά βοηθήματα.
Με τη νέα ρύθμιση, η Ισπανία ολοκληρώνει τη διαδικασία που ξεκίνησε μετά τις περικοπές του 2012 και ενισχύει ξανά την αρχή της καθολικότητας του Εθνικού Συστήματος Υγείας, επαναφέροντας ένα μοντέλο που βασίζεται στη διαμονή και στην προστασία της υγείας ως δικαίωμα και όχι ως διοικητικό προνόμιο.