Το 2024, το 67% της ενέργειας που καταναλώθηκε στη Γερμανία έπρεπε να εισαχθεί, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία. Έτσι η χώρα υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ, που είναι 57%. Κι όμως, θα μπορούσε να αξιοποιήσει εγχώριο φυσικό αέριο, τονίζουν ειδικοί.
Η ανησυχία για εκρηκτικές αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος στη Γερμανία μεγαλώνει. Περίπου το 20 % του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μεταφέρεται μέσω του Στενού του Ορμούζ, σύμφωνα με τον εμπορικό οργανισμό του ΟΗΕ UNCTAD. Όμως από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν στο στενό έχει σταματήσει κάθε δραστηριότητα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Γερμανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ενέργειας. Περίπου τα δύο τρίτα (67 %) της ενέργειας που χρειάζεται πρέπει να εισάγονται, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της Γερμανίας. Ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 57 %.
Ωστόσο, θα μπορούσε να υπάρξει διέξοδος από αυτή την εξάρτηση: «Η Γερμανία θα μπορούσε να καλύπτει η ίδια περίπου το ένα τέταρτο των αναγκών της σε φυσικό αέριο», εξηγεί ο γεωφυσικός Hans-Joachim Kümpel. Από το 2007 έως το 2016 ήταν επικεφαλής του Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Γεωεπιστημών και Φυσικών Πόρων.
Η Γερμανία θα μπορούσε να εξορύσσει περίπου 20 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου τον χρόνο μέσω του λεγόμενου fracking, εξηγεί ο γεωφυσικός, και μάλιστα για πολλές δεκαετίες. Ιδιαίτερα στην Κάτω Σαξωνία και στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία υπάρχουν μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν με αυτή τη μέθοδο.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση εξετάζει νέα έργα εξόρυξης
Στη Γερμανία, το fracking (υδραυλική ρωγμάτωση), μια μέθοδος εξόρυξης φυσικού αερίου από συμπαγή πετρώματα, είναι ωστόσο ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο. Οι επικριτές προειδοποιούν για πιθανές βλάβες στο περιβάλλον και στα υπόγεια ύδατα. Φοβούνται ότι κατά τις γεωτρήσεις ρυπογόνες ουσίες μπορεί να καταλήξουν στον υδροφόρο ορίζοντα.
Ο Kümpel θεωρεί αυτές τις ανησυχίες υπερβολικές. «Οι κίνδυνοι για τα υπόγεια και τα πόσιμα νερά παρουσιάζονται στη Γερμανία υπέρ το δέον διογκωμένοι», λέει. Προσθέτει ότι η τεχνολογία έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια και έχει γίνει ασφαλέστερη και πιο φιλική προς το περιβάλλον.
Κατά την εκτίμηση του γεωφυσικού, η εγχώρια παραγωγή θα μπορούσε ακόμη και να βελτιώσει τον κλιματικό απολογισμό. Το υγροποιημένο φυσικό αέριο πρέπει πρώτα να ψυχθεί σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, στη συνέχεια να μεταφερθεί σε μεγάλες αποστάσεις και τελικά να αεριοποιηθεί ξανά, μια ιδιαίτερα ενεργοβόρα διαδικασία.
«Αντί για 20 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου που θα παράγονται στη Γερμανία, πρέπει να εξορύσσονται 25 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα σε υπερπόντιες περιοχές, γιατί πέντε δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα χάνονται ενεργειακά στη μεταφορά». Απλοί υπολογισμοί δείχνουν, σύμφωνα με τον Kümpel, ότι έτσι θα μπορούσαν να αποφεύγονται περίπου δέκα εκατομμύρια τόνοι CO₂ ετησίως.
Προστίθεται και ένας ακόμη παράγοντας: οι διαρροές μεθανίου. Η παρακολούθησή τους στη Γερμανία θα ήταν πιθανότατα πολύ αυστηρότερη απ’ ό,τι σε πολλές χώρες παραγωγής. Και μόνο από αυτό, σύμφωνα με τον Kümpel, θα μπορούσαν να εξοικονομούνται περίπου οκτώ εκατομμύρια τόνοι CO₂.
Στο μεταξύ, στη CDU υπάρχουν προσπάθειες να δοθεί ώθηση στην εξόρυξη φυσικού αερίου στη Γερμανία: Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν θέλει «να συνεχίσει να παρεμποδίζει» την παραγωγή φυσικού αερίου, δήλωσε η ομοσπονδιακή υπουργός Οικονομίας Katherina Reiche (CDU) στις εφημερίδες του ομίλου μέσων Funke. Ιδίως σε περίοδο γεωπολιτικών εντάσεων, πρέπει να γίνει συζήτηση για το θέμα, τόνισε η υπουργός, επισημαίνοντας ότι χρειάζεται «πολύ προσεκτική στάθμιση ανάμεσα στην προστασία του περιβάλλοντος και τον εφοδιασμό με πρώτες ύλες».
Αντίθετη είναι η στάση του κυβερνητικού εταίρου: «Η επίθεση στο Ιράν και οι αντιδράσεις στις παγκόσμιες αγορές ορυκτών καυσίμων υπογραμμίζουν ότι πρέπει να απεξαρτηθούμε το συντομότερο δυνατό από τους ορυκτούς πόρους, με στροφή στις ανανεώσιμες πηγές», δηλώνει στην Euronews η υπεύθυνη για θέματα ενέργειας του SPD, Nina Scheer.
Κατηγορηματικά αντίθετοι στο fracking είναι και οι Πράσινοι: «Όποιος ποντάρει στο fracking για να μειώσει την εξάρτησή μας από το φυσικό αέριο, είναι σαν να βάζει μαγιό όταν η βάρκα του μπάζει νερά», λέει στην Euronews ο υπεύθυνος ενέργειας των Πρασίνων, Michael Kellner. Αντίθετα, πρέπει να μειωθεί η κατανάλωση φυσικού αερίου, «μονώνοντας τα κτίρια, διευκολύνοντας τη μετάβαση σε αντλίες θερμότητας και δίνοντας στη βιομηχανία τη δυνατότητα να επενδύσει σε καθαρή παραγωγή».
Η ηλεκτρική ενέργεια από νέες εγχώριες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο θα μπορούσε να αποδειχθεί ακριβότερη από το αναμενόμενο, όπως δείχνει νέα μελέτη του ινστιτούτου Forum Ökologisch-Soziale Marktwirtschaft (FÖS) για λογαριασμό του παρόχου πράσινης ενέργειας Green Planet Energy. Οι ερευνητές υπολογίζουν το κόστος σε 23 έως 28 λεπτά/kWh. Στην τιμή αυτή συνυπολογίζουν και το κόστος κατασκευής, λειτουργίας και μελλοντικής αποξήλωσης των μονάδων φυσικού αερίου. Σύμφωνα με τη μελέτη, η ηλεκτρική ενέργεια από νέα αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα κοστίζει λιγότερο από 10 λεπτά/kWh.
Το λεγόμενο fracking απαγορεύεται στη Γερμανία από το 2017
Το 2025 η Γερμανία εισήγαγε 106 τεραβατώρες φυσικού αερίου μέσω τερματικών σταθμών LNG, περίπου το 10,3 % του συνόλου των γερμανικών εισαγωγών φυσικού αερίου. Το 96 % προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου στις περισσότερες περιπτώσεις το αέριο εξορύσσεται με fracking.
Σε μια περίοδο όλο και πιο τεταμένων διατλαντικών σχέσεων, ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι αυτό ενέχει κίνδυνο για την ασφάλεια του εφοδιασμού. Για να ξεκινήσει όμως η παραγωγή φυσικού αερίου στη Γερμανία, θα πρέπει πρώτα να χαλαρώσει η ισχύουσα απαγόρευση.
Το 2017, η τότε κυβέρνηση μεγάλου συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών υπό την καγκελάριο Angela Merkel (CDU) απαγόρευσε σε μεγάλο βαθμό τη μη συμβατική εξόρυξη φυσικού αερίου, γνωστή και ως fracking. Στο fracking, το σχιστολιθικό αέριο εξωθείται από συμπαγή πετρώματα με τη χρήση μίγματος νερού και υψηλής πίεσης.
Για σύγκριση, η συμβατική εξόρυξη φυσικού αερίου εξακολουθεί να επιτρέπεται, υπό αυστηρούς όρους. Σε αυτή την περίπτωση εξορύσσεται αέριο που βρίσκεται σε πορώδη πετρώματα και μπορεί επομένως να αναδυθεί πιο εύκολα.
Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες το fracking είναι επίσης απαγορευμένο ή υπόκειται σε αυστηρούς περιορισμούς. Στη Γαλλία και την Αυστρία, για παράδειγμα, η μέθοδος δεν επιτρέπεται για την εξόρυξη φυσικού αερίου. Αντίθετα, στην Πολωνία και τη Ρουμανία το fracking επιτρέπεται, αν και με αυστηρούς όρους.
Στον γερμανικό πληθυσμό, οι απόψεις για το fracking είναι διχασμένες. Μια αντιπροσωπευτική δημοσκόπηση της εταιρείας ερευνών κοινής γνώμης Appinio για το περιοδικό Wirtschaftswoche το 2023 δείχνει ότι:
Το 48 % των Γερμανών θεωρεί το fracking αναγκαίο για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Αντίθετα, το 38 % κρίνει ότι η τεχνολογία είναι περιττή. Το 14 % παραμένει αναποφάσιστο.