Καθώς ο πόλεμος με το Ιράν μαίνεται, ο Αντόνιο Κόστα είχε συνομιλίες με τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ στο Μπακού την Τετάρτη για την επέκταση της συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το Αζερμπαϊτζάν στους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας και της ενέργειας
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα μετέβη την Τετάρτη στο Μπακού για να συνεχίσει να αναπτύσσει τη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το Αζερμπαϊτζάν στους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας και ιδίως της ενέργειας, καθώς ο κλιμακούμενος πόλεμος στο Ιράν επηρεάζει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας με απρόβλεπτες συνέπειες.
Ο Κόστα είχε συνομιλίες με τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ και εξέφρασε την «πλήρη αλληλεγγύη της ΕΕ προς τον λαό του Αζερμπαϊτζάν», μετά την επίθεση του Ιράν στο εξκλάβιο του Αζερμπαϊτζάν Ναχιτσεβάν την περασμένη εβδομάδα.
Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, το Αζερμπαϊτζάν έχει βοηθήσει στην εκκένωση περίπου 1.800 ανθρώπων από το Ιράν στο Αζερμπαϊτζάν, συμπεριλαμβανομένων υπηκόων της ΕΕ.
«Επιτρέψτε μου να εκφράσω την ειλικρινή εκτίμησή μου για τη βοήθεια που παρείχε το Αζερμπαϊτζάν στους Ευρωπαίους πολίτες για να διευκολύνει τον ασφαλή επαναπατρισμό τους από το Ιράν», δήλωσε ο Κόστα σε κοινή ενημέρωση με τον Αλίγιεφ.
Νέο πλαίσιο για στενότερη συνεργασία
Ο κ. Κόστα δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες και το Μπακού εργάζονται τώρα πάνω σε ένα νέο πλαίσιο στενότερης συνεργασίας, με σκοπό να διευρύνουν τις σχέσεις τους πέρα από τους υφιστάμενους ενεργειακούς δεσμούς τους.
Σύμφωνα με τη δήλωση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, το προτεινόμενο πλαίσιο θα εμβαθύνει τη συνεργασία στους τομείς της ασφάλειας, της άμυνας, της ενέργειας, της ψηφιακής ανάπτυξης και των μεταφορών.
«Αυτό στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα για το κοινό μας όραμα για το μέλλον», δήλωσε ο Κόστα, υπογραμμίζοντας ότι «η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της συνεργασίας της ΕΕ με το Αζερμπαϊτζάν».
Δήλωσε ότι το Αζερμπαϊτζάν, και συγκεκριμένα ο Νότιος Διάδρομος Φυσικού Αερίου, έχει κεντρικό ρόλο στις προσπάθειες της ΕΕ να διαφοροποιήσει τις πηγές εφοδιασμού της σε φυσικό αέριο, πετρέλαιο και άνθρακα.
Με τον πόλεμο στο Ιράν να κλονίζει την παγκόσμια αγορά ενέργειας, ο Κόστα δήλωσε ότι αυτή η αντιβασιλική συνεργασία είναι τώρα «πιο σημαντική από ποτέ».
«Η ΕΕ είναι έτοιμη να κινητοποιήσει ιδιωτικές επενδύσεις και χρηματοδότηση για να στηρίξει την ενεργειακή μετάβαση του Αζερμπαϊτζάν. Ενθαρρύνουμε επίσης τη μεγαλύτερη συμμετοχή των ευρωπαϊκών εταιρειών καθαρής τεχνολογίας στα φιλόδοξα σχέδιά σας», δήλωσε ο πρόεδρος του Συμβουλίου της ΕΕ.
Ο Κόστα μίλησε επίσης για τη δυνατότητα περαιτέρω αγορών φυσικού αερίου του Αζερμπαϊτζάν προς την Ευρώπη στο πλαίσιο του μνημονίου κατανόησης του 2022, το οποίο στοχεύει στον διπλασιασμό των παραδόσεων σε 20 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.
Περίπου 16 ευρωπαϊκές χώρες λαμβάνουν επί του παρόντος αζέρικο αέριο, δήλωσε ο Αλίγιεφ, με 10 κράτη μέλη της ΕΕ μεταξύ των αποδεκτών.
Ο Κόστα επεσήμανε επίσης τη συνδεσιμότητα ως έναν άλλο κρίσιμο τομέα συνεργασίας μεταξύ των πλευρών, λέγοντας ότι «η ανάπτυξη του Μέσου Διαδρόμου αποτελεί στρατηγική ευκαιρία για νέες μεταφορικές συνδέσεις».
«Η ολοκλήρωση της σιδηροδρομικής σύνδεσης Μπακού–Ναχιτσεβάν θα ήταν απαραίτητη από την άποψη αυτή. Ενισχύοντας την ανθεκτικότητα του εμπορίου μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, μπορούμε να δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας, να προωθήσουμε την ανάπτυξη και να ενισχύσουμε από κοινού τις οικονομίες μας», δήλωσε ο Κόστα.
Ο ρόλος του Νότιου Καυκάσου στη Μέση Ανατολή
Ο πόλεμος στο Ιράν και η στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή έρχεται μετά την υπογραφή ιστορικής ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας μετά από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες τραγικής σύγκρουσης.
«Οι συμφωνίες της Ουάσινγκτον αντικατοπτρίζουν τη δέσμευσή σας για διάλογο και συμφιλίωση και η ΕΕ στέκεται στο πλευρό σας για να υποστηρίξει την πλήρη εφαρμογή τους», δήλωσε ο Κόστα.
Ο Αλίγιεφ απάντησε ότι οι δύο χώρες «ζουν ήδη σε συνθήκες μακροχρόνιας ειρήνης».
Επισήμανε ότι τους τελευταίους επτά μήνες, το Αζερμπαϊτζάν άρχισε να προμηθεύει επιπλέον πετρελαιοειδή στην Αρμενία και έχει άρει όλους τους περιορισμούς στη διαμετακόμιση αγαθών από τρίτες χώρες προς την Αρμενία μέσω του αζερικού εδάφους.
Ο Αλίγιεφ πρόσθεσε ότι το αναδυόμενο ειρηνικό περιβάλλον ενισχύει ήδη το οικονομικό και διαμετακομιστικό δυναμικό της περιοχής. Ειδικότερα, τόνισε τις νέες ευκαιρίες για την ανάπτυξη του Μέσου Διαδρόμου που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη.
«Τα θέματα διαμετακόμισης και συνδεσιμότητας είναι ζωτικής σημασίας. Μετά την επίτευξη προκαταρκτικής ειρηνευτικής συμφωνίας με την Αρμενία, έχουν προκύψει νέες ευκαιρίες για την επέκταση του Μέσου Διαδρόμου, γεγονός που ενισχύει την αισιοδοξία μας», δήλωσε ο Αλίγιεφ.
Η αυξανόμενη συνεργασία της Αρμενίας με το Αζερμπαϊτζάν και την ΕΕ
Εν τω μεταξύ, την Τετάρτη, την ώρα που ο Κόστα και ο Αλίγιεφ συναντιόντουσαν στο Μπακού για να τονίσουν την ειρήνη στον Νότιο Καύκασο, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν απευθύνθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο για να υπογραμμίσει τις φιλοδοξίες της Αρμενίας για ένταξη στην ΕΕ.
Πέρυσι, η χώρα υιοθέτησε το νόμο που ανακοίνωσε την έναρξη της διαδικασίας ένταξης στο μπλοκ των 27 μελών και έκτοτε το Ερεβάν επιδιώκει ενεργά στενότερες σχέσεις με τις Βρυξέλλες.
«Τώρα, μετά την υιοθέτηση αυτού του νόμου, πολλοί στην Αρμενία ρωτούν: Πότε η Αρμενία θα γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Η απάντησή μας είναι πολύ σαφής: καμία χώρα δεν μπορεί να γίνει μέλος της ΕΕ χωρίς να πληροί τα πρότυπά της», δήλωσε ο Πασινιάν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Στην ομιλία του, ο Πασινιάν απέρριψε επίσης κάθε κριτική για την ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν.
«Μας επικρίνουν για το γεγονός ότι η ειρήνη που καθιερώθηκε μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν δεν είναι τέλεια», δήλωσε ο Αρμένιος πρωθυπουργός. «Αλλά σας ρωτώ: Πού είναι τέλεια η ειρήνη; Πού υπήρξε ποτέ τέλεια ειρήνη και πότε;»
«Αντιθέτως, η βούληση να φροντίσει κανείς για την ειρήνη είναι αυτή που μπορεί να την φέρει όσο το δυνατόν πιο κοντά στην τελειότητα», κατέληξε ο Πασινιάν.