Αντικρουόμενες πληροφορίες συνεχίζουν να κυκλοφορούν σχετικά με την κατάσταση του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος ονομάστηκε ανώτατος ηγέτης μετά τον θάνατο του πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ
Ο πόλεμος στο Ιράν εισέρχεται στην τρίτη εβδομάδα του χωρίς ορατό τέλος, καθώς οι στρατιωτικές επιθέσεις συνδυάζονται με αυξανόμενη αβεβαιότητα για την ηγεσία στην Τεχεράνη και με τις επικείμενες πολιτιστικές γιορτές που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν κοινωνική αναταραχή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αντικρουόμενες πληροφορίες συνεχίζουν να κυκλοφορούν σχετικά με την κατάσταση του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος ονομάστηκε ανώτατος ηγέτης μετά τον θάνατο του πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, στις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου.
Ορισμένες πηγές υποστηρίζουν ότι τα τραύματά του ενδέχεται να τον εμποδίσουν να ηχογραφήσει το παραδοσιακό μήνυμα για το Νορούζ, το οποίο απευθύνει κάθε χρόνο ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν με την έναρξη του περσικού νέου έτους. Μη επιβεβαιωμένες φήμες αναφέρουν επίσης ότι ενδέχεται να έχει μεταφερθεί στη Μόσχα για ιατρική περίθαλψη.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Κυριακή ότι έχει ακούσει πως ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ «δεν είναι ζωντανός», χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει αποδείξεις. Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ ανέφερε την Πέμπτη ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης έχει τραυματιστεί και «πιθανότατα έχει παραμορφωθεί».
Η απουσία του νέου αγιατολάχ σε μια περίοδο που η χώρα βρίσκεται σε πόλεμο πλησιάζει πλέον ένα κρίσιμο χρονικό όριο.
Αν δεν υπάρξει μήνυμα για το Νορούζ από τον ανώτατο ηγέτη την πρώτη ημέρα του περσικού νέου έτους — που φέτος πέφτει την Παρασκευή — αυτό θα μπορούσε να σηματοδοτήσει σημαντικές αλλαγές στη δομή εξουσίας στην Τεχεράνη.
Παρέμβαση του Ρεζά Παχλαβί και ισραηλινά πλήγματα στο εσωτερικό σύστημα ασφαλείας
Ο εξόριστος διάδοχος του ιρανικού θρόνου Ρεζά Παχλαβί κάλεσε τους Ιρανούς να γιορτάσουν μαζικά το φεστιβάλ της «φωτιάς» Τσαχαρσανμπέ Σουρί, που πραγματοποιείται τις τελευταίες ημέρες του έτους, και να το μετατρέψουν σε σύμβολο εθνικής αλληλεγγύης.
Ζήτησε επίσης από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ να στηρίξουν τον ιρανικό λαό αν το καθεστώς επιχειρήσει να καταστείλει δημόσιες συγκεντρώσεις.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο Παχλαβί δήλωσε ότι «ίσως γιορτάσει» το Νορούζ στην Τεχεράνη φέτος, σχόλιο που ερμηνεύτηκε ως ένδειξη ότι επιδιώκει πιο άμεσο πολιτικό ρόλο στο μέλλον της χώρας.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εμφανιστεί στο παρελθόν να απορρίπτει αυτό το ενδεχόμενο.
Την ίδια ώρα, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι η αποδυνάμωση της ικανότητας της Ισλαμικής Δημοκρατίας να καταστέλλει εσωτερικές διαμαρτυρίες αποτελεί βασικό στόχο της στρατιωτικής επέμβασης, μαζί με την καταστροφή των πυρηνικών και βαλλιστικών προγραμμάτων της χώρας.
Όπως έχει μεταδώσει το Euronews, το Ισραήλ χρησιμοποιεί νέες τακτικές για να στοχεύσει σημεία ελέγχου της πολιτοφυλακής Μπασίτζ σε διάφορες πόλεις, αξιοποιώντας βίντεο που αναρτούν Ιρανοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για γεωεντοπισμό και πλήγματα.
Η Μπασίτζ, παραστρατιωτική πτέρυγα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, αποτελεί βασικό μηχανισμό καταστολής διαδηλώσεων και βασικό στόχο των ισραηλινών επιθέσεων με drones.
Κίνδυνος κλιμάκωσης στον Περσικό Κόλπο
Πρόσθετα στρατιωτικά μέσα έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε άλλες χώρες να συμβάλουν στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.
Ο Τραμπ ζήτησε τη συμμετοχή επτά χωρών σε διεθνή αποστολή συνοδείας δεξαμενόπλοιων, στέλνοντας πολεμικά πλοία και άλλα στρατιωτικά μέσα καθώς οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται.
Η κρίση έχει ήδη προκαλέσει έντονες διακυμάνσεις στις αγορές ενέργειας. Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι η Ουάσιγκτον αποφάσισε προσωρινή ευελιξία στις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου ώστε να αποφευχθούν σοκ στις αγορές — απόφαση που προκάλεσε επικρίσεις από ευρωπαίους συμμάχους, καθώς ενδέχεται να ωφελήσει τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν.
Σενάρια για πιθανή αμερικανική προσπάθεια ελέγχου της ιρανικής πετρελαϊκής υποδομής εμφανίζονται όλο και συχνότερα. Το νησί Χαργκ διαχειρίζεται περίπου το 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν, ενώ ο έλεγχος του νησιού Αμπού Μουσά θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, έχουν εμφανιστεί αναφορές για πιθανή ανάπτυξη καταδρομέων σε χερσαίες επιχειρήσεις.
Η ασύμμετρη απάντηση της Τεχεράνης
Μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, η στρατηγική της Τεχεράνης φαίνεται να μετατοπίζεται προς την ασύμμετρη σύγκρουση, με αναλυτές να προειδοποιούν ότι επιχειρήσεις σαμποτάζ θα μπορούσαν να προστεθούν στο οπλοστάσιο των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Το Ιράν συνεχίζει να εξαπολύει πυραύλους και drones εναντίον του Ισραήλ και γειτονικών χωρών του Κόλπου, ενώ από την έναρξη του πολέμου έχει ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ.
Επιδείνωση των συνθηκών για τους πολίτες
Στο εσωτερικό της χώρας οι συνθήκες επιδεινώνονται ραγδαία. Μετά τα ισραηλινά πλήγματα σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων, αναφέρονται μεγάλες ουρές σε πρατήρια και ελλείψεις καυσίμων σε αρκετές πόλεις.
Η διακοπή του διαδικτύου διαρκεί πλέον περισσότερες από τρεις εβδομάδες, επηρεάζοντας σοβαρά τα εισοδήματα των πολιτών, ενώ πολλοί φοβούνται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους λόγω των επιθέσεων.
Οι μνήμες από τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων του Ιανουαρίου — όταν οι ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν χιλιάδες διαδηλωτές — παραμένουν έντονες.
Πιθανά σενάρια
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το πιο πιθανό βραχυπρόθεσμο σενάριο είναι ένας παρατεταμένος πόλεμος φθοράς, με αεροπορικά, πυραυλικά και κυβερνοπολεμικά πλήγματα χωρίς μεγάλης κλίμακας χερσαία σύγκρουση.
Ενδεχόμενη κλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη ναυτική σύγκρουση και σοβαρές επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Αν οι εορτασμοί για το Τσαχαρσανμπέ Σουρί ή το Νορούζ μετατραπούν σε διαδηλώσεις, ο εξωτερικός πόλεμος θα μπορούσε να συμπέσει με μια εσωτερική πολιτική κρίση.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν επιθυμεί διαπραγματεύσεις αλλά «δεν είναι ακόμη έτοιμο» για συμφωνία τερματισμού του πολέμου.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι συγκρούσεις θα μπορούσαν να συνεχιστούν για τουλάχιστον τρεις έως τέσσερις ακόμη εβδομάδες, ακόμη και αν η ένταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων παραμείνει στα σημερινά επίπεδα.