Οι προειδοποιήσεις για παγκόσμιες συνέπειες εντείνονται, ενώ ο κίνδυνος γενικευμένης αποσταθεροποίησης παραμένει υψηλός. Σε αυτό το πλαίσιο, η ανάγκη για αποκλιμάκωση και διπλωματική λύση αναδεικνύεται ως επιτακτική
Η κρίση στη Μέση Ανατολή εισήλθε σε νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση μετά την επίθεση που σημειώθηκε στον χώρο του πυρηνικού ηλεκτροπαραγωγικού σταθμού στην Μπουσέχρ, στο νότιο Ιράν. Σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, «βλήμα» έπληξε την περιοχή το βράδυ της Τρίτης, χωρίς ωστόσο να προκληθούν ζημιές στην εγκατάσταση ή τραυματισμοί στο προσωπικό.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας επιβεβαίωσε ότι «δεν αναφέρθηκαν ζημιές στο εργοστάσιο ούτε τραυματισμοί του προσωπικού», υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη για «μέγιστη αυτοσυγκράτηση» ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος πυρηνικού ατυχήματος. Το εργοστάσιο της Μπουσέχρ, το μοναδικό εν λειτουργία στο Ιράν, έχει δυνατότητα παραγωγής 1.000 μεγαβάτ και αποτελεί κρίσιμη υποδομή, παρά το γεγονός ότι καλύπτει περιορισμένο μέρος των ενεργειακών αναγκών της χώρας.
Στρατιωτικές επιχειρήσεις και γεωστρατηγική ένταση
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι έπληξαν ιρανικές πυραυλικές εγκαταστάσεις κοντά στο στενό του Χορμούζ, χρησιμοποιώντας βαριές διατρητικές βόμβες. Η περιοχή έχει τεράστια στρατηγική σημασία, καθώς από αυτή διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε με έμφαση ότι «δεν έχουμε ανάγκη και δεν επιθυμούμε πλέον τη βοήθεια των χωρών του NATO, ποτέ δεν τη χρειαζόμασταν!», υπογραμμίζοντας την πρόθεση της Ουάσιγκτον να ενεργήσει αυτόνομα.
Την ίδια ώρα, το Ιράν συνεχίζει επιθέσεις κατά του Ισραήλ αλλά και σε χώρες του Κόλπου, στοχοποιώντας στρατιωτικές και ενεργειακές υποδομές. Αναχαιτίσεις πυραύλων και drones καταγράφηκαν σε Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κατάρ και Κουβέιτ . Οι σειρήνες στο Ισραήλ ήχησαν τουλάχιστον τρεις φορές στη διάρκεια της νύχτας και ήδη να αναφέρονται δύο θάνατοι, πυρκαγιές και υλικές ζημιές και στον σιδηροδρομικό σταθμό του Τελ Αβίβ.
Σε πλήγμα με βόμβες διασποράς επικεντρώνεται η ισραηλινή αστυνομία στο κεντρικό Ισραήλ, αναφέροντας νεκρούς και εκτεταμένες ζημιές στη Ραμάτ Γκαν και κεντρικά μέρη της χώρας
Bαλλιστικός πύραυλος αναχαιτίστηκε τις πρώτες πρωινές ώρες κοντά στην αεροπορική βάση πρίγκιπας Σουλτάν, νοτιοανατολικά του Ριάντ, της πρωτεύουσας της Σαουδικής Αραβίας, όπου σταθμεύουν αμερικανικά στρατεύματα, ανακοίνωσε το υπουργείο Άμυνας του βασιλείου.
«Βαλλιστικός πύραυλος που εκτοξεύθηκε προς την κατεύθυνση της επαρχίας Αλ Χαρτζ αναχαιτίστηκε και καταστράφηκε. Συντρίμμια λόγω της αναχαίτισης έπεσαν στην περιοχή γύρω από την αεροπορική βάση Πρίγκιπας Σουλτάνος χωρίς να προκληθούν ζημιές», ανέφερε το υπουργείο στα αραβικά μέσω X.
Οργή για τον θάνατο Λαριτζανί και όρκοι εκδίκησης
Την ίδια στιγμή, η ένταση ενισχύθηκε περαιτέρω από τους θανάτους υψηλόβαθμων Ιρανών αξιωματούχων. Μεταξύ αυτών, ο επικεφαλής του ανωτάτου συμβουλίου εθνικής ασφαλείας, Αλί Λαριτζανί, ο οποίος σκοτώθηκε εν μέσω βομβαρδισμών. Σύμφωνα με πληροφορίες, αποτέλεσε στόχο «αμερικανικών και ισραηλινών αεροσκαφών στο σπίτι της κόρης του».
Η κηδεία του προγραμματίστηκε να τελεστεί στην Τεχεράνη, μαζί με εκείνη του επικεφαλής της παραστρατιωτικής δύναμης Μπασίτζ, Γολαμρεζά Σουλεϊμάνι, καθώς και δεκάδων ναυτών που σκοτώθηκαν σε ξεχωριστό περιστατικό. Οι απώλειες αυτές προστίθενται σε έναν μακρύ κατάλογο νεκρών Ιρανών ηγετών.
Ο αρχηγός του ιρανικού στρατού διεμήνυσε ότι η χώρα «θα πάρει εκδίκηση» για «το αγνό αίμα» των θυμάτων, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν πως επιθέσεις κατά του Τελ Αβίβ πραγματοποιήθηκαν «για να εκδικηθούμε» τους νεκρούς αξιωματούχους.
Ο Αλί Λαριτζανί περιγραφόταν ως «de facto ηγέτης του ιρανικού καθεστώτος», με καθοριστική επιρροή στις αποφάσεις της χώρας. Την ίδια ώρα, ερωτήματα εγείρονται για την κατάσταση του νέου ανώτατου ηγέτη, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος φέρεται να έχει τραυματιστεί και δεν έχει εμφανιστεί δημόσια.
Η αβεβαιότητα αυτή ενισχύει το ήδη τεταμένο πολιτικό κλίμα, καθώς η χώρα καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα εσωτερικές πιέσεις και εξωτερικές απειλές.
Προειδοποιήσεις για παγκόσμιες επιπτώσεις
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, προειδοποίησε ότι οι συνέπειες της σύγκρουσης δεν θα περιοριστούν στην περιοχή. Όπως τόνισε, «το κύμα των παγκόσμιων επιπτώσεων μόλις ξεκίνησε και θα τους πλήξει όλους, ανεξαρτήτως πλούτου, θρησκείας ή φυλής».
Παράλληλα, εξέφρασε ικανοποίηση για τις διεθνείς αντιδράσεις, σημειώνοντας ότι «ολοένα περισσότερες φωνές συμπεριλαμβανομένων αυτών ευρωπαίων και αμερικανών αξιωματούχων λένε δυνατά ότι ο πόλεμος εναντίον του Ιράν είναι άδικος», καλώντας περισσότερα κράτη να υιοθετήσουν παρόμοια στάση.
Μέσα στο κλίμα έντασης, οι ιρανικές αρχές προχώρησαν και σε εκτελέσεις για λόγους εθνικής ασφάλειας, όπως υποστηρίζουν. Συγκεκριμένα, απαγχονίστηκε άνδρας που κατηγορήθηκε ότι κατασκόπευε για λογαριασμό του Ισραήλ. Σύμφωνα με τις αρχές, κρίθηκε «ένοχος» ότι είχε «προμηθεύσει την υπηρεσία κατασκοπείας του Ισραήλ, τη Μοσάντ, με φωτογραφίες και πληροφορίες για ευαίσθητες τοποθεσίες στο Ιράν».
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη μακροχρόνια μυστική αντιπαράθεση μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, στο πλαίσιο της οποίας έχουν εκτελεστεί δεκάδες άτομα με ανάλογες κατηγορίες.
Το Ισραήλ εξαπολύει περισσότερες επιθέσεις στον Λίβανο
Στο μεταξύ το Ισραήλ ανανέωσε τις επιθέσεις του στο Λίβανο, καθώς συνεχίζει να επιχειρεί εναντίον στόχων της Χεζμπολάχ που υποστηρίζει ότι είναι υποστηριζόμενοι από το Ιράν, κυρίως στα νότια της χώρας, αλλά επεκτεινόμενο και στην πρωτεύουσα Βηρυτό.
Τα ισραηλινά πλήγματα έπληξαν πολυκατοικίες στο κέντρο της Βηρυτού νωρίς το πρωί της Τετάρτης, σκοτώνοντας τουλάχιστον 6 ανθρώπους και τραυματίζοντας άλλους 24, σύμφωνα με ανακοίνωση του λιβανέζικου υπουργείου Υγείας.
Ένα άλλο χτύπημα στη συνοικία Ναμπατίγια σκότωσε τρεις ανθρώπους και τραυμάτισε άλλον έναν. Τα σωστικά συνεργεία εξακολουθούν να αναζητούν οκτώ αγνοούμενους, προστίθεται στην ανακοίνωση.
Ο ισραηλινός στρατός έχει επίσης τις τελευταίες ημέρες εξαπολύσει "περιορισμένες και στοχευμένες χερσαίες επιχειρήσεις" σε περιοχές-προπύργια της Χεζμπολάχ, σε μια προσπάθεια να "δημιουργήσει ένα μεγαλύτερο ρυθμιστικό πεδίο ασφαλείας" για την προστασία των κοινοτήτων του Βόρειου Ισραήλ από τις επιθέσεις της οργάνωσης.
Τα πλήγματα έχουν εκτοπίσει περισσότερους από 1 εκατομμύριο Λιβανέζους -περίπου το 20% του πληθυσμού- σύμφωνα με τη λιβανική κυβέρνηση, η οποία αναφέρει ότι περισσότεροι από 900 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί.
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής πολλούς θανάτους, με τις αρχές του Ιράν να υποστηρίζουν τελευταία ότι πάνω από 1.300 άνθρωποι σκοτώθηκαν, μεταξύ των οποίων περίπου 450 γυναίκες και παιδιά.
Στο Ισραήλ, ο αριθμός των νεκρών έχει πλέον αυξηθεί σε 14, ενώ οι ΗΠΑ έχουν θρηνήσει 13 νεκρούς από μέλη των υπηρεσιών τους σε όλη την περιοχή. Ορισμένοι θάνατοι καταγράφηκαν επίσης σε ιρανικές επιθέσεις αντιποίνων σε ολόκληρο τον Κόλπο, με τα ΗΑΕ να αναφέρουν έναν όγδοο θάνατο αμάχων την Τρίτη.
Με τις ανησυχίες να αυξάνονται για μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση, ένας Ιρανός αξιωματούχος σημείωσε ότι η Τεχεράνη δεν έχει καμία πρόθεση να εγκαταλείψει τον σφιχτό έλεγχό της στη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ, μιας κρίσιμης υδάτινης οδού για το πετρέλαιο που είναι υπεύθυνη για τη ροή του ενός πέμπτου του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού, το οποίο παραμένει ουσιαστικά κλειστό εδώ και εβδομάδες.
Οι τιμές του πετρελαίου και οι παγκόσμιες αγορές έχουν εκτοξευθεί ως αποτέλεσμα τις τελευταίες 10 ημέρες, καθώς το αργό πετρέλαιο τύπου Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο, εξακολουθεί να διαπραγματεύεται πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι, σηματοδοτώντας αύξηση των τιμών κατά 40% σε σύγκριση με τα προπολεμικά στοιχεία.