Η Αίγυπτος αυξάνει τη διπλωματική της δραστηριότητα με επαφές σε Κόλπο και Ιράν, επιχειρώντας να συμβάλει στην αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Παρότι εμφανίζεται ενεργή, αναλυτές εκτιμούν ότι ο ρόλος της παραμένει περιορισμένος, με έμφαση στον συντονισμό και όχι στη διαμεσολάβηση
Η Αίγυπτος έχει γίνει πιο δραστήρια διπλωματικά τις τελευταίες ημέρες, καθώς οι εντάσεις έχουν κλιμακωθεί μετά το νέο κύμα όξυνσης στη σύγκρουση με τη συμμετοχή του Ιράν, του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών, πραγματοποιώντας επαφές με ηγέτες του Κόλπου και απευθύνοντας εκκλήσεις για αποκλιμάκωση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι επισκέψεις του προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ αυτή την εβδομάδα υπογραμμίζουν την προσπάθεια του Καΐρου να επιδείξει αλληλεγγύη προς τα κράτη του Κόλπου που δέχονται επιθέσεις, τονίζοντας παράλληλα ότι η ασφάλειά τους είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ασφάλεια της ίδιας της Αιγύπτου.
Η διπλωματική αυτή εκστρατεία εξελίσσεται καθώς οι εντάσεις γίνονται πιο επικίνδυνες, με τις επιθέσεις να επεκτείνονται σε ενεργειακές υποδομές και την ανησυχία να αυξάνεται ότι μπορεί να υπάρξει περαιτέρω διάχυση σε ολόκληρη την περιοχή.
Το Κάιρο έχει καταδικάσει τις, όπως τις χαρακτήρισε, «απαράδεκτες και αδικαιολόγητες» ιρανικές επιθέσεις εναντίον χωρών του Κόλπου, διατηρώντας παράλληλα επαφή με περιφερειακούς και διεθνείς παράγοντες σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η κρίση.
Η Αίγυπτος έχει επίσης κρατήσει ανοιχτό δίαυλο με το Ιράν, συμπεριλαμβανομένων πρόσφατων τηλεφωνικών επικοινωνιών μεταξύ του Σίσι και Ιρανών αξιωματούχων, στο πλαίσιο των προσπαθειών για αναχαίτιση της κλιμάκωσης.
Ωστόσο, παρά την εντατικοποίηση αυτής της δραστηριοποίησης, αναλυτές εκτιμούν ότι ο ρόλος της παραμένει περιορισμένος.
«Η Αίγυπτος προσπαθεί να δείξει ότι παραμένει παράγοντας με ρόλο, χωρίς όμως να υπερεκτεθεί», σημειώνει ο Χ. Α. Χέλιερ, ανώτερος εταίρος στο Royal United Services Institute.
Όπως λέει, η επίσκεψη στη Ντόχα δείχνει ότι το Κάιρο επιδιώκει να συντονιστεί με τα κράτη του Κόλπου, αντί να αναλάβει αυτόνομο ηγετικό ρόλο.
Περιγράφει αυτή τη στάση ως «τακτική εμπλοκή», προσθέτοντας ότι η Αίγυπτος παραμένει παρούσα στην περιφερειακή διπλωματία, αποφεύγοντας όμως δεσμεύσεις που δεν μπορεί να υλοποιήσει.
Ενεργή, όχι σε ρόλο ηγεσίας
Οι πρόσφατες κινήσεις της Αιγύπτου επικεντρώνονται στον συντονισμό και όχι στην ανάληψη ηγετικού ρόλου.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μπάντρ Αμπντελάτι έχει πραγματοποιήσει περιοδεία σε αρκετές πρωτεύουσες του Κόλπου, μεταφέροντας μήνυμα αλληλεγγύης και προειδοποιώντας ότι η περιοχή βρίσκεται κοντά στο «σημείο έκρηξης» αν συνεχιστεί η σύγκρουση. Την ίδια ώρα, το Κάιρο έχει τονίσει ότι δεν του έχει ζητηθεί να αναλάβει στρατιωτική δράση.
Αντιθέτως, η Αίγυπτος φαίνεται να τοποθετεί τον εαυτό της ως διπλωματικό συνδετικό κρίκο, διατηρώντας διαύλους με τα κράτη του Κόλπου, τους δυτικούς εταίρους της και, σε πιο περιορισμένη κλίμακα, με το Ιράν.
Ωστόσο αυτό δεν συνιστά διαμεσολάβηση.
«Η Αίγυπτος δεν διαθέτει την απαραίτητη επιρροή για μια ουσιαστική διαμεσολάβηση ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν», σημειώνει ο Χέλιερ.
Πρόσθεσε ότι ο ρόλος της Αιγύπτου περιορίζεται στη διευκόλυνση του συντονισμού μεταξύ αραβικών κρατών και στη διαβίβαση μηνυμάτων, περιγράφοντάς τον ως «χρήσιμο ρόλο σύγκλησης, όχι διαμεσολάβησης».
Προσεκτικές διπλωματικές ισορροπίες
Η στάση του Καΐρου αντανακλά μια προσπάθεια τήρησης ισορροπιών. Αφενός, η Αίγυπτος έχει ταχθεί ξεκάθαρα στο πλευρό των εταίρων της στον Κόλπο, επαναλαμβάνοντας τη στήριξή της στην ασφάλειά τους και καταδικάζοντας τις επιθέσεις στο έδαφός τους.
Αφετέρου, έχει αποφύγει την άμεση αντιπαράθεση με το Ιράν, ζητώντας αντ’ αυτού επιστροφή στη διπλωματία και κρατώντας ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας.
Αυτή η στάση εντάσσεται σε μια ευρύτερη περιφερειακή προσέγγιση, όπου τα κράτη προσπαθούν να περιορίσουν την κρίση χωρίς να εμπλακούν άμεσα σε αυτήν.
«Τα κράτη του Κόλπου θα υποδεχθούν θετικά την αιγυπτιακή ευθυγράμμιση, ως ενίσχυση της ευρύτερης αραβικής πολιτικής εξισορρόπησης», σημειώνει ο Χέλιερ.
Πρόσθεσε ότι αυτή η προσέγγιση βασίζεται στη διατήρηση της εμπλοκής χωρίς ανάληψη μεγάλων ρίσκων.
Για το Ισραήλ, ο ρόλος της Αιγύπτου πιθανότατα θα ιδωθεί ως «διαδικαστικός μάλλον παρά ουσιαστικός», ενώ το Ιράν δύσκολα θα θεωρήσει το Κάιρο αξιόπιστο συνομιλητή.
«Η Αίγυπτος διαχειρίζεται τις εντυπώσεις, δεν καθοδηγεί τις εξελίξεις», καταλήγει.