Η πρόταση προβλέπει ριζικές αλλαγές στη διαδικασία εγγραφής και συμμετοχής στις ομοσπονδιακές εκλογές
Η Γερουσία των Ηνωμένων Πολιτειών συζητά από τις 17 Μαρτίου το νομοσχέδιο Safeguard American Voter Eligibility Act, γνωστό ως SAVE America Act. Η πρόταση προβλέπει ριζικές αλλαγές στη διαδικασία εγγραφής και συμμετοχής στις ομοσπονδιακές εκλογές, απαιτώντας την προσκόμιση επίσημων εγγράφων – όπως πιστοποιητικό γέννησης ή διαβατήριο – ώστε να αποδεικνύεται η αμερικανική υπηκοότητα. Η απλή δήλωση στο σύστημα πλέον δεν είναι αρκετή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει χαρακτηρίσει το SAVE America Act ως «μία από τις σημαντικότερες νομοθεσίες στην ιστορία του Κογκρέσου», προειδοποιώντας ότι δεν πρόκειται να υπογράψει κανένα άλλο νομοσχέδιο εάν δεν εγκριθεί πρώτα αυτό.
Το πολιτικό κλίμα είναι ιδιαίτερα φορτισμένο. Το νομοσχέδιο ανατρέπει βασικές διατάξεις του National Voter Registration Act του 1993 και προβλέπει αστικές και ποινικές κυρώσεις για αξιωματούχους που εγγράφουν ψηφοφόρους χωρίς τα απαιτούμενα έγγραφα. Παράλληλα, υποχρεώνει τις Πολιτείες να διαβιβάζουν στο Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας ευαίσθητα δεδομένα εκλογικών καταλόγων για έλεγχο.
Η επίσημη αιτιολόγηση είναι η αποτροπή συμμετοχής μη πολιτών των ΗΠΑ στις εκλογές. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιβεβαιώνουν εκτεταμένο πρόβλημα: μόλις 85 περιπτώσεις ψήφου από μη Αμερικανούς πολίτες έχουν καταγραφεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
Στο Οχάιο εντοπίστηκαν 597 άτομα που εκτιμάται ότι δεν είναι πολίτες των ΗΠΑ, σε ένα εκλογικό σώμα άνω των 8,1 εκατομμυρίων, εκ των οποίων εκτιμάται ότι ψήφισαν 138. Στο Τέξας καταγράφηκαν 2.724 πιθανοί μη πολίτες σε σύνολο 18,6 εκατομμυρίων ψηφοφόρων. Παρά το μικρό μέγεθος αυτών των αριθμών, η προώθηση του νομοσχεδίου συνεχίζεται.
Τι αλλάζει το SAVE America Act
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν ενιαίο εθνικό έγγραφο ταυτότητας, όπως το ισπανικό DNI. Η άδεια οδήγησης αποτελεί τη συνηθέστερη μορφή ταυτοποίησης, όμως δεν είναι καθολική και τα πρότυπα διαφέρουν από πολιτεία σε πολιτεία.
Με το νέο πλαίσιο, οι πολίτες θα πρέπει να προσκομίζουν διαβατήριο ή επικυρωμένο πιστοποιητικό γέννησης, σε συνδυασμό με επίσημο έγγραφο ταυτοποίησης με φωτογραφία.
Ωστόσο, η πρόσβαση σε αυτά τα έγγραφα δεν είναι δεδομένη. Περίπου το 53% των Αμερικανών διαθέτει διαβατήριο, αφήνοντας σχεδόν τους μισούς χωρίς αυτό.
Επιπλέον, το πιστοποιητικό γέννησης θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένες τεχνικές προϋποθέσεις: πλήρες όνομα τουλάχιστον ενός γονέα, υπογραφή αρμόδιου αξιωματούχου και επίσημη σφραγίδα. Το Bipartisan Policy Center επισημαίνει ότι δεν πληρούν όλα τα πιστοποιητικά αυτά τα κριτήρια.
Το νομοσχέδιο επηρεάζει και την επιστολική ψήφο, που είναι διαδεδομένη σε αρκετές Πολιτείες. Οι ψηφοφόροι θα πρέπει να υποβάλλουν αντίγραφα των εγγράφων τους τόσο κατά την αίτηση όσο και κατά την επιστροφή της ψήφου.
Βουλευτές του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος επιδιώκουν να προσθέσουν τροπολογίες που θα περιορίζουν την επιστολική ψήφο μόνο σε περιπτώσεις ασθένειας, αναπηρίας ή στρατιωτικής υπηρεσίας, αν και αυτές οι προβλέψεις δεν περιλαμβάνονται στο ήδη εγκεκριμένο από τη Βουλή κείμενο.
Ποιοι κινδυνεύουν να αποκλειστούν
Οι εκτιμήσεις για τον αντίκτυπο του νομοσχεδίου είναι στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης. Σύμφωνα με το Brennan Center for Justice, περισσότεροι από 21 εκατομμύρια Αμερικανοί ενδέχεται να αποκλειστούν από την ψηφοφορία λόγω δυσκολίας πρόσβασης στα απαιτούμενα έγγραφα.
Ειδικοί στο εκλογικό δίκαιο κάνουν λόγο για μία από τις πιο εκτεταμένες περιοριστικές προτάσεις που έχει εξετάσει ποτέ σοβαρά το Κογκρέσο.
Οι ομάδες που επηρεάζονται είναι πολλαπλές: νέοι ψηφοφόροι, γυναίκες που έχουν αλλάξει επώνυμο μετά τον γάμο, αλλά και πολίτες με περιορισμένη δυνατότητα μετακίνησης.
Για τις έγγαμες γυναίκες, το ζήτημα είναι ιδιαίτερα συγκεκριμένο: το όνομα στο έγγραφο ταυτότητας πρέπει να ταυτίζεται πλήρως με εκείνο στο πιστοποιητικό γέννησης. Έως και 69 εκατομμύρια γυναίκες στις ΗΠΑ δεν πληρούν αυτή την προϋπόθεση.
Ο Ντέιβιντ Μπέκερ, επικεφαλής του Center for Election Innovation and Research, προειδοποιεί ότι το μέτρο ενδέχεται να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα, αποκλείοντας και ομάδες που παραδοσιακά στηρίζουν τους Ρεπουμπλικάνουςκαι δεν διαθέτουν διαβατήριο.
Ένα αδιέξοδο στον ορίζοντα
Οι προοπτικές έγκρισης του νομοσχεδίου από τη Γερουσία παραμένουν περιορισμένες. Η ψηφοφορία για την έναρξη της συζήτησης πέρασε με 51 ψήφους υπέρ και 48 κατά, με τη Ρεπουμπλικανή γερουσιαστή της Αλάσκας, Λίζα Μαρκόφσκι να διαφοροποιείται.
Ωστόσο, για να ξεπεραστεί το filibuster απαιτούνται 60 ψήφοι. Οι Ρεπουμπλικάνοι διαθέτουν 53 έδρες, γεγονός που σημαίνει ότι θα χρειάζονταν τη στήριξη τουλάχιστον επτά Δημοκρατικών – ένα σενάριο που θεωρείται εξαιρετικά απίθανο.
Ο ηγέτης των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, έχει ξεκαθαρίσει ότι το κόμμα του δεν θα στηρίξει την πρόταση, χαρακτηρίζοντάς την «ριζοσπαστική». Από την πλευρά του, ο επικεφαλής των Ρεπουμπλικάνων, Τζον Θουν, έχει αναγνωρίσει ότι δεν υπάρχουν οι απαιτούμενοι αριθμοί, απορρίπτοντας παράλληλα την κατάργηση του filibuster.
Δημοσκόπηση των CBS News και YouGov δείχνει ότι το 80% των Αμερικανών υποστηρίζει γενικά την πρόταση. Το 43% θεωρεί ότι το μέτρο θα αποτρέψει την παράνομη ψήφο, ενώ σχεδόν το ίδιο ποσοστό εκτιμά ότι υπάρχει κίνδυνος αποκλεισμού νόμιμων ψηφοφόρων.
Καθώς η συζήτηση στη Γερουσία συνεχίζεται, αρκετές πολιτείες που ελέγχονται από τους Ρεπουμπλικάνους προωθούν δικές τους νομοθεσίες σχετικά με την υπηκοότητα. Το σκηνικό δείχνει ότι η εκλογική μάχη του 2026 θα δοθεί όχι μόνο στις κάλπες, αλλά και στα δικαστήρια και στις διαδικασίες εγγραφής ψηφοφόρων.