Χωρίς μέλλον στη Γερμανία; 20% των νέων προσδοκούν καλύτερη δουλειά, στέγη και οικονομικά στο εξωτερικό· μακροπρόθεσμα σκέφτεται μετανάστευση το 41% των 14-29, σύμφωνα με έρευνα.
Η κατάσταση των νέων στη Γερμανία μόνο καλή δεν είναι, όπως δείχνει η μελέτη τάσεων «Νεολαία στη Γερμανία 2026». «Το 21% – δηλαδή ένας στους πέντε νέους – σχεδιάζει συγκεκριμένα να φύγει από τη Γερμανία», λέει ο συγγραφέας της μελέτης, Κίλιαν Χάμπελ από το Πανεπιστήμιο της Κωνστάνζ. Στο εξωτερικό, οι νέοι Γερμανοί ελπίζουν σε καλύτερες συνθήκες ζωής.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε μακροπρόθεσμη προοπτική, η μετανάστευση στο εξωτερικό ενδιαφέρει μάλιστα το 41% των ερωτηθέντων, ηλικίας 14 έως 29 ετών. «Η μελέτη υπογραμμίζει πόσο επιτακτικά χρειάζονται οι νέοι αξιόπιστες προοπτικές για εργασία, στέγαση και οικονομική ασφάλεια», τονίζει ο Χάμπελ.
Το 23% των νέων στη Γερμανία έχει χρέη
Σε όλους αυτούς τους τομείς, τα τελευταία χρόνια έχει γίνει πιο δύσκολο για τους νέους να σταθούν στα πόδια τους. Ιδίως οι προοπτικές στην αγορά εργασίας αφήνουν πολλά κενά. Η εδώ και πάνω από δύο χρόνια στάσιμη γερμανική οικονομία αποτυπώνεται και στις επαγγελματικές προοπτικές των νεοεισερχόμενων στην αγορά εργασίας.
Τον Δεκέμβριο, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Απασχόλησης κατέγραψε περισσότερους άνεργους πτυχιούχους. Σε σχέση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους, το ποσοστό ήταν υψηλότερο κατά 25%. Μια καλή εκπαίδευση δεν αποτελεί πλέον εγγύηση για την είσοδο στην αγορά εργασίας.
Μεταξύ άλλων εξαιτίας αυτής της οικονομικής αβεβαιότητας και της αυξανόμενης επίδρασης της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), οι νέοι αξιολογούν σήμερα τις επαγγελματικές τους προοπτικές χειρότερα από πριν, όπως διαπιστώνει περαιτέρω η μελέτη τάσεων. Παράλληλα, το ποσοστό των νέων που έχουν χρέη έχει φτάσει σε νέο ρεκόρ, στο 23%. Περίπου ένας στους τέσσερις νέους στη Γερμανία δεν διαθέτει έτσι ασφαλές οικονομικό υπόβαθρο.
Ποτέ άλλοτε τόσο ψυχικά επιβαρυμένοι
Η ανασφάλεια στην επαγγελματική ζωή και οι μεγάλες πιέσεις γύρω από το ζήτημα της στέγασης γίνονται για πολλούς δυσβάσταχτες, όπως δείχνει η μελέτη. «Τα αποτελέσματα της μελέτης τάσεων αναδεικνύουν με δραματικό τρόπο πόσο έχουν επιβαρύνει οι πιέσεις των τελευταίων ετών τους νέους – με τη μορφή στρες, εξάντλησης και αυξανόμενης αίσθησης ότι δεν υπάρχει προοπτική», επισημαίνει ο επικεφαλής της μελέτης, Ζίμον Σνέτσερ.
Το ποσοστό των νέων που δηλώνουν ότι χρειάζονται ψυχολογική υποστήριξη φτάνει επίσης σε νέο υψηλό, στο 29%. Ιδιαίτερα επιβαρυμένες από την ψυχική πίεση εμφανίζονται οι γυναίκες, σε ποσοστό 34%, και οι φοιτητές, σε ποσοστό 32%. Το 42% των νέων στη Γερμανία που δεν έχουν εργασία καταφεύγουν επίσης σε υπηρεσίες ψυχολογικής στήριξης.
Την ίδια στιγμή, τα δημόσια ασφαλιστικά ταμεία υγείας, λόγω της οικονομικής συγκυρίας, καλούνται να εξοικονομήσουν πόρους και περικόπτουν δαπάνες και στην ψυχοθεραπεία. Στις αρχές Μαρτίου, η διευρυμένη επιτροπή αξιολόγησης των ταμείων αποφάσισε μείωση των αμοιβών των ψυχοθεραπευτών κατά 4,5%. Για πολλούς εν ενεργεία ψυχοθεραπευτές, αυτό είναι «ένα εντελώς λάθος μήνυμα», όπως σχολιάζει το Επιμελητήριο Ψυχοθεραπευτών Βερολίνου. Η ζήτηση για ψυχοθεραπεία αυξάνεται συνεχώς εδώ και χρόνια.
Τα ασφαλιστικά ταμεία αιτιολογούν το μέτρο λέγοντας ότι οι αμοιβές των ψυχοθεραπευτών έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια δυσανάλογα σε σχέση με άλλες επαγγελματικές ομάδες – συγκεκριμένα, από το 2013 κατά μέσο όρο κατά 52%. Αυτό είναι σαφώς υψηλότερο από την αύξηση άλλων ιατρικών ειδικοτήτων (περίπου 33%) και, όπως τονίζουν, πρέπει να εξισορροπηθεί.
Η συμμαχία «Πρωτοβουλία για την Ψυχοθεραπεία» σχεδιάζει σειρά διαδηλώσεων, μεταξύ άλλων και μπροστά από το υπουργείο Υγείας. Παράλληλα, βρίσκεται σε προετοιμασία και μια αναφορά προς τη Μπούντεσταγκ, το ομοσπονδιακό κοινοβούλιο της Γερμανίας.
Οι νέοι ζητούν σταθερότητα
Ο πολυετής πλέον τρόπος ζωής σε καθεστώς κρίσης φαίνεται να επιτείνεται με τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν. Η καθημερινότητα των νέων στη Γερμανία χαρακτηρίζεται εδώ και χρόνια από τον πληθωρισμό και το αυξανόμενο κόστος στέγασης.
Εντυπωσιακό θεωρείται, σύμφωνα με τη μελέτη, και το γεγονός ότι περίπου το 60% των νέων παρουσιάζει μια σχεδόν εθιστική χρήση του κινητού τηλεφώνου. Πολλοί απευθύνονται με προσωπικά ζητήματα εν μέρει και σε υπηρεσίες συμβουλευτικής που βασίζονται σε τεχνητή νοημοσύνη. Τελικά, αυτό που ενισχύεται ολοένα και περισσότερο είναι κυρίως η επιθυμία για σταθερότητα.
Οι αμφιβολίες για το αν αξίζει πια η προσπάθεια στη Γερμανία μεγαλώνουν, σύμφωνα με τη μελέτη. Κι αυτό παρότι, όπως προκύπτει, η μεγάλη πλειονότητα δηλώνει πρόθυμη να εργαστεί και να αναλάβει ευθύνες. Συνακόλουθα, πολλοί νέοι αισθάνονται ότι τα μεγάλα κόμματα δεν τους απευθύνονται πλέον, πόσο μάλλον ότι τους δίνουν λόγο και συμμετοχή.
Αντίθετα, παρατηρείται μια μετατόπιση προς τα πολιτικά άκρα. Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις πρόθεσης ψήφου της Κυριακής, το πιο δημοφιλές κόμμα μεταξύ των νέων ψηφοφόρων είναι σήμερα η Αριστερά (Die Linke). Ωστόσο, ειδικά μεταξύ των φύλων παραμένει ένα μεγάλο χάσμα: ενώ οι νέες γυναίκες ψηφίζουν κατά πλειοψηφία την Αριστερά, οι νέοι άνδρες στρέφονται ολοένα και περισσότερο προς την AfD.
«Η διαμαρτυρία της νεολαίας δεν είναι εκκωφαντική, αλλά κάτω από την επιφάνεια κάτι ζυμώνεται που σε βάθος χρόνου μπορεί να απειλήσει την οικονομία, τις περιφέρειες και τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης», εξηγεί η συγγραφέας της μελέτης, Νίνα Κόλεκ, από το Πανεπιστήμιο Πότσδαμ.
Το 2024, οι περισσότεροι Γερμανοί μετανάστες, ανεξαρτήτως ηλικίας, εγκαταστάθηκαν στην Ελβετία, όπου ζουν περίπου 324.000 Γερμανοί. Ακολουθούν περίπου 233.000 στην Αυστρία, 128.000 στην Ισπανία και 91.000 στη Γαλλία.