Το εκτελεστικό διάταγμα Τραμπ καταργεί το δικαίωμα απόκτησης αμερικανικής υπηκοότητας από όσους γεννιούνται σε αμερικανικό έδαφο στο πλαίσιο μέτρων περιορισμού της παράτυπης μετανάστευσης
Παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ, σε μέρος των αγορεύσεων, οι δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου έθεσαν σκληρές ερωτήσεις για τη νομιμότητα του προεδρικού διατάγματός με το οποίο καταργείται το "δικαίωμα του εδάφους" –η αυτόματη απόκτηση υπηκοότητας από όσους γεννιούνται σε αμερικανικό έδαφος– στο πλαίσιο της ευρύτερης δέσμης μέτρων του Αμερικανού προέδρου για την καταστολή της παράτυπης μετανάστευσης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Φορώντας κόκκινη γραβάτα και σκούρο κοστούμι, ο Ντόναλντ Τραμπ κάθισε στην πρώτη σειρά, στον χώρο που προορίζεται για το ακροατήριο. Στα μισά της διαδικασίας, λίγη ώρα αφού ολοκλήρωσε ο δικηγόρος που παρουσίαζε τα επιχειρήματα της κυβέρνησης, αποχώρησε.
Ο Τραμπ, ο πρώτος εν ενεργεία πρόεδρος που παρίσταται σε συνεδρίαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, συνοδευόταν από τον υπουργό Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ και παρέμεινε στην αίθουσα για περίπου μία ώρα.
Ο αρχιδικαστής Τζον Ρόμπερτς, κηρύσσοντας την έναρξη της διαδικασίας στην υπόθεση «Τραμπ εναντίον Μπάρμπαρα», δεν αναφέρθηκε καθόλου στην παρουσία του προέδρου στην αίθουσα.
Κάποιοι από τους δικαστές, τόσο συντηρητικοί όσο και φιλελεύθεροι, "στρίμωξαν" το νομικό επιτελείο του υπουργείου Δικαιοσύνης που υπερασπίστηκε τις ενέργειες του προέδρου και στη συνέχεια άρχισαν να θέτουν ερωτήσεις στην δικηγόρο της άλλης πλευράς.
Οι δικαστές εξετάζουν την έφεση που άσκησε η κυβέρνηση Τραμπ στην απόφαση κατώτερου δικαστηρίου το οποίο μπλόκαρε το εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε σε ομοσπονδιακές υπηρεσίες να αναγνωρίζουν την υπηκοότητα παιδιών εάν κανείς από τους δύο γονείς δεν είναι Αμερικανός πολίτης ή νόμιμος, μόνιμος κάτοικος ΗΠΑ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα κατά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο πέρυσι, με το οποίο όριζε ότι τα παιδιά που γεννιούνται από γονείς που βρίσκονται παράνομα στις Ηνωμένες Πολιτείες ή με προσωρινή βίζα δεν θα γίνονται αυτομάτως πολίτες των ΗΠΑ.
Δικαστικές αποφάσεις ωστόσο μπλόκαραν το διάταγμα κρίνοντας ότι είναι αντισυνταγματικό, βάσει της ρήτρας περί ιθαγένειας της 14ης τροπολογίας, που προβλέπει ότι σχεδόν όλοι όσοι γεννιούνται σε αμερικανικό έδαφος είναι Αμερικανοί πολίτες.
Οι προσφεύγοντες λένε ότι το Ανώτατο Δικαστήριο έχει ήδη αποφανθεί επί του θέματος, από το 1898, στην υπόθεση «ΗΠΑ εναντίον Γουονγκ Κιμ Αρκ», όταν αποδέχτηκε ότι η 14η Τροπολογία χορηγεί την υπηκοότητα λόγω γέννησης στο αμερικανικό έδαφος ακόμη και στα παιδιά των αλλοδαπών πολιτών.
Ο συντηρητικός δικαστής Νιλ Γκόρσατς σημείωσε ότι αμφιβάλλει πως η θέση του Τραμπ μπορεί να συμβιβαστεί με αυτό το δικαστικό προηγούμενο. «Δεν ξέρω κατά πόσο θέλετε να βασιστείτε (στην υπόθεση) Γουονγκ Κιμ Αρκ», είπε στον Σάουερ επισημαίνοντας ότι ακόμη και ο δικαστής που είχε διαφωνήσει τότε με το σκεπτικό, ο Τζον Μάρσαλ Χάρλαν, αργότερα δήλωσε ότι η απόφαση καλύπτει και τα παιδιά των «προσωρινών επισκεπτών».
Η αμερικανική κυβέρνηση λέει ότι η απόφαση του 1898 στηρίζει τους ισχυρισμούς της επειδή την εποχή που γεννήθηκε ο Γουονγκ Κιμ Αρκ οι Κινέζοι μετανάστες γονείς του ήταν μόνιμοι κάτοικοι των ΗΠΑ.
Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναμένεται να ανακοινωθεί μέχρι τα τέλη Ιουνίου.
«Ανεκτίμητο δώρο»
Ο αντεισαγγελέας Ντ. Τζον Σάουερ, που εκπροσωπούσε την κυβέρνηση, ξεκίνησε την επιχειρηματολογία του λέγοντας ότι «η άνευ περιορισμών χορήγηση της ιθαγένειας λόγω της γέννησης αντίκειται με την πρακτικής της συντριπτικής πλειοψηφίας των σύγχρονων χωρών».
«Υποτιμά το ανεκτίμητο δώρο και βαθύ δώρο της αμερικανικής υπηκοότητας. Λειτουργεί ως πανίσχυρος παράγοντας έλξης για την παράνομη μετανάστευση και επιβραβεύει τους παράνομους αλλοδαπούς που όχι μόνο παραβιάζουν τους μεταναστευτικούς νόμους αλλά επίσης παρακάμπτουν και εκείνους που ακολουθούν τους κανόνες», συνέχισε.
Ο συντηρητικός αρχιδικαστής Τζον Ρόμπερτς χαρακτήρισε «αλλόκοτο» το επιχείρημα του Σάουερ που βασίζεται στη διατύπωση ότι δικαιούνται την υπηκοότητα μόνο όσοι «υπόκεινται στη δικαιοδοσία των ΗΠΑ». Σημειώνοντας ότι, ιστορικά, η φράση αυτή αποκλείει τα παιδιά των πρεσβευτών ή των εχθρών σε μια εισβολή, ο Ρόμπερτς σημείωσε ότι ο Σάουερ προσπαθεί να επεκτείνει αυτά τα παραδείγματα σε όλους όσοι βρίσκονται παράτυπα στις ΗΠΑ. «Δεν αντιλαμβάνομαι πώς μπορείς να φτάσεις σε μια τόσο μεγάλη ομάδα (ανθρώπων) από τόσο μικρά και ιδιόμορφα παραδείγματα», είπε.
Εδώ και δεκαετίες η 14η Τροπολογία θεωρείται ότι εγγυάται την υπηκοότητα στα μωρά που γεννιούνται στις ΗΠΑ, με κάποιες πολύ μικρές εξαιρέσεις, όπως για παράδειγμα τα παιδιά ξένων διπλωματών ή μελών μιας εχθρικής δύναμης κατοχής. Η επίμαχη διάταξη, γνωστή και ως «Ρήτρα Ιθαγένειας», αναφέρει: «Όλα τα πρόσωπα που γεννήθηκαν ή πολιτογραφήθηκαν στις ΗΠΑ και υπόκεινται στη δικαιοδοσία τους, είναι πολίτες των ΗΠΑ και της Πολιτείας στην οποία διαμένουν».
"Προσπαθούμε να ερμηνεύσουμε την αμερικανική νομοθεσία με αμερικανικό προηγούμενο που βασίζεται στην αμερικανική ιστορία", δήλωσε ο Κάβανο. "Γιατί θα πρέπει να σκεφτόμαστε... άλλες χώρες του κόσμου; Δεν βλέπω τη συνάφεια ως νομικό, συνταγματικό ερμηνευτικό ζήτημα".
Η κυβέρνηση επιμένει ότι η φράση «υπόκεινται στη δικαιοδοσία (των ΗΠΑ)» σημαίνει ότι δεν αρκεί να γεννηθεί κανείς στη χώρα για να αποκτήσει την υπηκοότητα αλλά ότι αποκλείονται τα μωρά παράτυπων μεταναστών ή όσων κατοικούν νόμιμα αλλά προσωρινά στη χώρα, όπως των φοιτητών ή όσων βρίσκονται εκεί με βίζα εργασίας.
Η υπηκοότητα, λέει η κυβέρνηση, πρέπει να χορηγείται μόνο στα παιδιά εκείνων που δηλώνουν «πρωταρχική αφοσίωση» στις ΗΠΑ, όπως στους πολίτες και τους μόνιμους κατοίκους. Η «αφοσίωση» αυτή τεκμαίρεται από τη «νόμιμη κατοικία» τους, δηλαδή ότι διαμένουν μόνιμα στη χώρα και έχουν σκοπό να παραμείνουν σε αυτήν.
Η συντηρητική δικαστής Έιμι Κόνεϊ Μπάρετ επισήμανε στον Σάουερ ότι η υπηκοότητα με βάση την «κατοικία» των γονέων δεν είναι σαφής ορισμός, δεδομένου ότι ο καθορισμός της κατοικίας αυτής εξαρτάται από το αν κάποιος έχει την πρόθεση να παραμείνει στη χώρα. «Πώς θα αποφανθείτε σε αυτές τις περιπτώσεις; Δεν γνωρίζετε, τη στιγμή της γέννησης, εάν κάποιος σκοπεύει να παραμείνει ή όχι και, παρεμπιπτόντως, αυτό αφορά και τους Αμερικανούς πολίτες. Τι θα συμβεί αν κάποια Αμερικανίδα, που ζει στη Νορβηγία με τον σύζυγο και την οικογένεια της, έρθει εδώ, γεννήσει και επιστρέψει; Πώς ξέρουμε αν το παιδί της είναι Αμερικανός πολίτης αφού ο γονιός δεν είχε την πρόθεση να παραμείνει εδώ;» ρώτησε.
Η 14η Τροπολογία επικυρώθηκε το 1868, μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο που έβαλε τέλος στη δουλεία, ανατρέποντας μια προηγούμενη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, του 1857, που όριζε ότι οι άνθρωποι αφρικανικής καταγωγής δεν μπορούν ποτέ να γίνουν πολίτες των ΗΠΑ.
Η αμερικανική κυβέρνηση λέει ότι η χορήγηση της υπηκοότητας σε σχεδόν όλους όσοι γεννιούνται σε αμερικανικό έδαφος είναι ένα κίνητρο για τους παράτυπους μετανάστες και οδηγεί στον «τουρισμό τοκετού», με γυναίκες που ταξιδεύουν στις ΗΠΑ για να γεννήσουν και να εξασφαλίσουν την υπηκοότητα για τα παιδιά τους.
Η φιλελεύθερη δικαστής Έλενα Κάγκαν είπε ότι η ερμηνεία που δίνει η κυβέρνηση στη 14η Τροπολογία δεν στηρίζεται από το κείμενό της. «Χρησιμοποιείτε κάποιες πολύ σκοτεινές πηγές για να φτάσετε σε αυτό το συμπέρασμα», είπε στον Σάουερ.
Ο συντηρητικός δικαστής Μπρετ Κάβανο διερωτήθηκε κατά πόσο είναι σχετική η αναφορά στη νομοθεσία άλλων χωρών. «Καταλαβαίνω ότι οι ευρωπαϊκές χώρες δεν το έχουν αυτό (σ.σ. το δίκαιο του εδάφους) ή πολλές άλλες χώρες στον κόσμο δεν το έχουν. Δεν βλέπω τη συνάφεια του θέματος ως προς την ερμηνεία του συντάγματος μολονότι καταλαβαίνω ότι είναι ένα πολύ σωστό πολιτικό επιχείρημα», σχολίασε.
Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε έναν τόσο στενό ορισμό σε μια υπόθεση-ορόσημο του 1898 που αφορούσε έναν άνδρα που γεννήθηκε στο Σαν Φρανσίσκο από γονείς από την Κίνα.
Οι συντηρητικοί έχουν υπερπλειοψηφία 6-3 στο Ανώτατο Δικαστήριο και τρεις από τους δικαστές διορίστηκαν από τον Τραμπ.
Εάν το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίψει τον τερματισμό του δικαιώματος της εκ γενετής ιθαγένειας, θα είναι η δεύτερη μεγάλη απώλεια για τον Τραμπ αυτή τη θητεία, αφού οι δικαστές απέρριψαν το μεγαλύτερο μέρος των παγκόσμιων δασμών του τον Φεβρουάριο.