Άνδρες 17–45 ετών χρειάζονται άδεια της Μπούντεσβερ για ταξίδια άνω των τριών μηνών στο εξωτερικό: τι προβλέπει ο νέος νόμος για τη στρατιωτική θητεία;
Άνδρες ηλικίας μεταξύ 17 και 45 ετών χρειάζονται πλέον άδεια από τη Bundeswehr για μακρόχρονες διαμονές στο εξωτερικό. Σύμφωνα με τον νέο νόμο για τη στρατιωτική θητεία, αυτό ισχύει για παραμονές στο εξωτερικό διάρκειας άνω των τριών μηνών. Τη σχετική ενημέρωση έκανε το υπουργείο Άμυνας. Η εφημερίδα Frankfurter Rundschau ήταν η πρώτη που το αποκάλυψε.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η ρύθμιση εντάσσεται στον λεγόμενο νόμο εκσυγχρονισμού της στρατιωτικής θητείας (Wehrdienst-Modernisierungsgesetz), που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2026. Στόχος του νόμου είναι να προετοιμάσει τη Bundeswehr, σε επίπεδο προσωπικού και οργάνωσης, για τις μελλοντικές ανάγκες. Μεταξύ άλλων, προβλέπονται μια πιο ελκυστική μορφή εθελοντικής θητείας, διευρυμένη καταγραφή των νέων ανδρών, καθώς και νέα νομικά εργαλεία ώστε, όταν χρειάζεται, να μπορεί να αντιδρά ταχύτερα.
Ο νόμος
Συγκεκριμένα, πρόκειται για το άρθρο 3 του νόμου περί υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας. Αυτό ρυθμίζει το περιεχόμενο και τη διάρκεια της στρατιωτικής υποχρέωσης στη Γερμανία. Στην παράγραφο 1 αναφέρεται: «Η στρατιωτική υποχρέωση εκπληρώνεται μέσω της στρατιωτικής θητείας ή […] της κοινωνικής θητείας.» Η ρύθμιση ισχύει για όλους τους άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας, από 18 έως 45 ετών.
Στην παράγραφο 2 αναφέρεται πλέον: «Οι άνδρες, μετά τη συμπλήρωση του 17ου έτους της ηλικίας τους, οφείλουν να λάβουν άδεια από το αρμόδιο κέντρο καριέρας της Bundeswehr, εάν θέλουν να εγκαταλείψουν την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας για διάστημα άνω των τριών μηνών […].»
Όσο η στρατιωτική θητεία παραμένει εθελοντική, η άδεια θεωρείται χορηγημένη, όπως διευκρίνισε ο εκπρόσωπος του υπουργείου. Για τα ταξίδια στο εξωτερικό επιδιώκεται μια απλή, χωρίς γραφειοκρατία διαδικασία, αναφέρθηκε. Όσο η θητεία παραμένει εθελοντική, η χορήγηση άδειας θεωρείται καταρχήν δεδομένη.
Ωστόσο, οι απαραίτητες διοικητικές πράξεις για την εφαρμογή της ρύθμισης δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ. Θεωρητικά, εξακολουθεί συνεπώς να ισχύει ότι «πρέπει να ζητείται άδεια από το αρμόδιο κέντρο καριέρας της Bundeswehr» όταν κάποιος θέλει να ταξιδέψει στο εξωτερικό για διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών. Ο εκπρόσωπος τόνισε πάντως: «Καθώς, βάσει του ισχύοντος δικαίου, η στρατιωτική θητεία στηρίζεται αποκλειστικά στην εθελοντική συμμετοχή, οι σχετικές άδειες πρέπει, κατ’ αρχήν, να εγκρίνονται.»
Το υπόβαθρο
Από την επίθεση της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας, πριν από περίπου τέσσερα χρόνια, η άμυνα της Ευρώπης έχει επανέλθει πιο έντονα στο προσκήνιο. Σε αυτό το πλαίσιο, η παλαιότερα ανασταλείσα υποχρεωτική θητεία αποτελεί και πάλι αντικείμενο έντονου διαλόγου.
Στις αρχές του έτους τέθηκε σε ισχύ ο νόμος εκσυγχρονισμού της στρατιωτικής θητείας. Στο μέλλον, οι νέοι άνδρες θα καταγράφονται και θα περνούν υποχρεωτικά από εξέταση καταλληλότητας. Με αυτόν τον τρόπο, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση επιδιώκει να αυξήσει τη δύναμη της Bundeswehr έως το 2035 από περίπου 184.000 σήμερα σε 255.000 έως 270.000 άνδρες και γυναίκες στρατιωτικούς.
Εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας δήλωσε στην ιστοσελίδα IPPEN.MEDIA: «Πρέπει, σε περίπτωση κρίσης, να γνωρίζουμε ποιοι ενδεχομένως διαμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στο εξωτερικό.»
Οι επιπτώσεις
Η εκτεταμένη αυτή παρέμβαση στο δικαίωμα αυτοδιάθεσης ίσχυε πριν από την 1η Ιανουαρίου 2026 μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, δηλαδή σε κατάσταση έντασης ή άμυνας, όταν θεωρείται πολύ πιθανή μια επίθεση από άλλη χώρα.
Τώρα όμως αναθεωρήθηκε η παράγραφος 2. Σε αυτήν προστέθηκε ότι: «Εκτός κατάστασης έντασης ή άμυνας εφαρμόζονται τα άρθρα 3 […].» Έτσι, πλέον ισχύει κατ’ αρχήν ο κανόνας του άρθρου 3.
Το υπουργείο Άμυνας παραδέχεται ότι οι συνέπειες είναι «βαθιές». Νέοι άνδρες που θέλουν, για παράδειγμα, να περάσουν ένα εξάμηνο σπουδών στο εξωτερικό ή να κάνουν ένα λεγόμενο «gap year» θα πρέπει προηγουμένως να ζητούν άδεια από το κέντρο καριέρας της Bundeswehr. Για τον λόγο αυτό, όπως αναφέρεται, «στο υπουργείο Άμυνας καταρτίζονται αυτή την περίοδο εξειδικευμένες ρυθμίσεις για την έγκριση εξαιρέσεων από την υποχρέωση λήψης άδειας».
Ποιες θα είναι οι συνέπειες για όσους δεν ζητούν άδεια πριν από μια μακρόχρονη παραμονή στο εξωτερικό παραμένει μέχρι στιγμής ασαφές.
Σύμφωνα με το δίκτυο RND, το υπουργείο Άμυνας δεν έδωσε αρχικά καμία εξήγηση για το γιατί η κοινή γνώμη δεν ενημερώθηκε με σαφή τρόπο για τη νέα ρύθμιση.