Στο μικροσκόπιο του ΕΔΔΑ η κράτηση Ιμάμογλου – Ερωτήματα προς την Τουρκία για πολιτικά κίνητρα

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων διαβίβασε επισήμως τη Δευτέρα στην τουρκική κυβέρνηση την υπόθεση που αφορά την κράτηση του Εκρέμ Ιμάμογλου, δημάρχου του Μητροπολιτικού Δήμου Κωνσταντινούπολης και υποψηφίου για την προεδρία με το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Στην ανακοίνωση, η οποία περιλαμβάνει αναλυτική χρονολογική καταγραφή της διαδικασίας, επισημαίνεται ότι στο πλαίσιο της έρευνας της 19ης Μαρτίου 2025, η αστυνομία πραγματοποίησε έρευνα στην κατοικία του Ιμάμογλου και την ίδια ημέρα προχώρησε στην κράτησή του. Υπενθυμίζεται ότι η ένσταση κατά της απόφασης μυστικότητας της δικογραφίας δεν έχει ακόμη τελεσιδικήσει, ενώ η ένσταση κατά της κράτησης απορρίφθηκε.

Επικαλούμενος παραβιάσεις δικαιωμάτων στην προσφυγή του, ο Ιμάμογλου υποστηρίζει ότι η έρευνα στο σπίτι του και η μετέπειτα κράτησή του ήταν πολιτικά υποκινούμενες. Ο ίδιος συνελήφθη στις 23 Μαρτίου 2025 με κατηγορίες για σύσταση και ηγεσία εγκληματικής οργάνωσης, δωροδοκία, παρέμβαση σε δημόσιους διαγωνισμούς και παράνομη απόκτηση προσωπικών δεδομένων, ενώ τονίζει ότι όλες οι ενστάσεις του κατά της κράτησης απορρίφθηκαν.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον ισχυρισμό ότι συνελήφθη αμέσως μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του για την προεδρία, βάσει του Άρθρου 18 της Σύμβασης και του Άρθρου 3 του Πρωτοκόλλου αριθ. 1, γεγονός που, όπως αναφέρει, παρεμπόδισε ουσιαστικά την προεκλογική του εκστρατεία.

Σύμφωνα με το ΕΔΔΑ, οι βασικοί ισχυρισμοί του Ιμάμογλου συνοψίζονται ως εξής: «Ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένο αποδεικτικό στοιχείο στη δικογραφία που να θεμελιώνει ‘εύλογη υποψία’ εις βάρος του και ότι τα εντάλματα σύλληψης εκδόθηκαν χωρίς αιτιολόγηση και με τυποποιημένες διατυπώσεις. Ισχυρίζεται ότι, λόγω της απαγόρευσης πρόσβασης στη δικογραφία, δεν είχε τη δυνατότητα αποτελεσματικής προσβολής της κράτησης και ότι η εξέταση από το Συνταγματικό Δικαστήριο υπερβαίνει τον εύλογο χρόνο, με κύριο σκοπό πολιτικό. Υποστηρίζει επίσης ότι η κράτηση, αμέσως μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του, αποσκοπούσε στην παρεμπόδιση της προεκλογικής του εκστρατείας και παραβίασε το δικαίωμά του σε ελεύθερες εκλογές».

Έξι κρίσιμα ερωτήματα προς την Τουρκία

Το Δικαστήριο ζήτησε από την τουρκική κυβέρνηση να υποβάλει πλήρες αντίγραφο της δικογραφίας και όλα τα σχετικά στοιχεία, θέτοντας έξι βασικά ερωτήματα:

• Έχουν εξαντληθεί τα εσωτερικά ένδικα μέσα; Ερωτάται αν ο Ιμάμογλου προσέφυγε σε όλα τα αποτελεσματικά ένδικα μέσα στην Τουρκία πριν απευθυνθεί στο Στρασβούργο.

• Μπορεί η κράτηση να βασιστεί σε «εύλογη υποψία»; Σύμφωνα με το Άρθρο 5 §1(γ), εξετάζεται αν τα στοιχεία επαρκούσαν ώστε ένας αμερόληπτος παρατηρητής να θεωρήσει πιθανή την τέλεση αδικήματος.

• Ήταν αιτιολογημένες οι αποφάσεις κράτησης και εύλογη η διάρκειά τους; Με βάση το Άρθρο 5 §3, ελέγχεται αν υπήρχαν συγκεκριμένες και εξατομικευμένες αιτιολογίες και αν η διάρκεια υπερέβη το εύλογο χρονικό όριο.

• Υπήρχε δυνατότητα αποτελεσματικής αμφισβήτησης της κράτησης; (α) Αν ο περιορισμός πρόσβασης στη δικογραφία εμπόδισε την υπεράσπιση. (β) Αν το Συνταγματικό Δικαστήριο εξέτασε την υπόθεση έγκαιρα και αποτελεσματικά.

• Είχε πολιτικά κίνητρα η κράτηση; Βάσει του Άρθρου 18, το Δικαστήριο εξετάζει αν η στέρηση ελευθερίας χρησιμοποιήθηκε για πολιτικούς σκοπούς, κάνοντας ρητή αναφορά στη νομολογία της υπόθεσης του Σελαχατίν Ντεμιρτάς.

• Παραβιάστηκε το δικαίωμα εκλογής; Με βάση το Άρθρο 3 του Πρωτοκόλλου 1, εξετάζεται αν η δίωξη και η κράτηση εμπόδισαν ουσιαστικά την προεκλογική δραστηριότητα του Ιμάμογλου.

Το Δικαστήριο αναφέρθηκε επίσης στην υπόθεση του πρώην συμπροέδρου του HDP, Σελαχατίν Ντεμιρτάς. Τον Νοέμβριο του 2025, το ΕΔΔΑ απέρριψε το αίτημα της Τουρκίας για επανεξέταση της απόφασης της Μεγάλης Σύνθεσης, καθιστώντας οριστική την απόφαση περί παραβίασης δικαιωμάτων και την εντολή αποφυλάκισής του.

Τι σημαίνει η προσφυγή στο ΕΔΔΑ

Το γεγονός ότι το Δικαστήριο έθεσε τα συγκεκριμένα ερωτήματα δείχνει ότι η προσφυγή κρίνεται παραδεκτή προς εξέταση επί της ουσίας, χωρίς ωστόσο να προδικάζεται απόφαση περί παραβίασης σε αυτό το στάδιο. Παράλληλα, ζητήθηκε από την τουρκική πλευρά να αποστείλει πλήρη τη δικογραφία.

Η τελική απόφαση αναμένεται σε μεταγενέστερο χρόνο.

Ήδη από τον Δεκέμβριο, το ΕΔΔΑ είχε ανακοινώσει ότι η προσφυγή για την κράτηση του Ιμάμογλου θα εξεταστεί με κατεπείγουσα διαδικασία.

Ο Ιμάμογλου κρατείται στις φυλακές Σιλιβρί από τις 23 Μαρτίου. Στην έρευνα που ξεκίνησε με τις συλλήψεις της 19ης Μαρτίου περιλαμβάνονται 122 κρατούμενοι, ενώ το κατηγορητήριο, που δημοσιοποιήθηκε 237 ημέρες μετά τη σύλληψη, αφορά 402 υπόπτους.

Το κατηγορητήριο περιλαμβάνει 17 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων και η «εκ προθέσεως ρύπανση του περιβάλλοντος», μαζί με πολυάριθμα οικονομικά αδικήματα, και εκτείνεται σε 3.900 σελίδες.