Η υπουργός Μετανάστευσης της Ισπανίας, Έλμα Σάιθ, ανέφερε ότι το μέτρο θα βοηθήσει την Ισπανία να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και να αναπτύσσεται οικονομικά
Την Τρίτη, η ισπανική κυβέρνηση ενέκρινε την έκτακτη νομιμοποίηση των μεταναστών χωρίς χαρτιά, ένα μέτρο που θα μπορούσε να ωφελήσει περίπου 500.000 άτομα και το οποίο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα βήματα στη μεταναστευτική πολιτική των τελευταίων δεκαετιών.
Το διάταγμα, που εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο, θα επιτρέψει στους δικαιούχους να αποκτήσουν άδειες διαμονής και εργασίας, πρόσβαση στην κοινωνική ασφάλιση και το σύστημα υγείας, με στόχο να διευκολυνθεί η πλήρης ένταξή τους στην ισπανική κοινωνία.
«Θα μπορούν να απολαμβάνουν πλήρη δικαιώματα και να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους με εγγυήσεις. Έχουμε σχεδιάσει ένα επιχειρησιακό σχέδιο που ανταποκρίνεται στην πρόκληση» εξήγησε η υπουργός Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης, Έλμα Σάιθ.
Η πρωτοβουλία έρχεται μετά από μήνες έντονων πολιτικών και κοινωνικών συζητήσεων, που σημαδεύτηκαν εν μέρει από τη διάδοση παραπληροφόρησης σχετικά με το πραγματικό πεδίο εφαρμογής του μέτρου.
Μεταξύ των πιο διαδεδομένων πληροφοριών ήταν ότι τα νομιμοποιημένα πρόσωπα θα αποκτούσαν αυτόματα πολιτικά δικαιώματα, όπως το δικαίωμα ψήφου, κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην ισχύουσα νομοθεσία, η οποία απαιτεί την ισπανική ιθαγένεια για τη συμμετοχή στις γενικές ή περιφερειακές εκλογές.
Επιπλέον, η νομιμοποίηση δεν συνεπάγεται την άμεση χορήγηση δικαιωμάτων πέραν της διοικητικής και εργασιακής σφαίρας, αλλά επιδιώκει κυρίως να φέρει στην επιφάνεια την παράνομη απασχόληση, να εγγυηθεί νόμιμες συνθήκες εργασίας και να ενισχύσει την εισφορά στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.
Προϋποθέσεις και όροι για την πρόσβαση στη νομιμοποίηση
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το μέτρο ανταποκρίνεται τόσο σε οικονομικούς όσο και σε δημογραφικούς λόγους, στο πλαίσιο της γήρανσης του πληθυσμού και της ανάγκης για εργατικό δυναμικό σε βασικούς τομείς όπως η γεωργία, η ξενοδοχειακή και επισιτιστική βιομηχανία και η περίθαλψη.
Η διαδικασία θα απαιτεί από τους αιτούντες να αποδείξουν ότι βρίσκονται στην Ισπανία για τουλάχιστον πέντε μήνες χωρίς διακοπή πριν από την 1η Ιανουαρίου 2026, ότι δεν έχουν ποινικό μητρώο και ότι μπορούν να αποδείξουν δεσμούς με τη χώρα, είτε πρόκειται για εργασιακούς, οικογενειακούς ή κοινωνικούς δεσμούς.
Η εκτελεστική εξουσία έχει καθορίσει το χρονοδιάγραμμα για τη διαδικασία: από την Πέμπτη 16 Απριλίου οι αιτήσεις μπορούν να διεκπεραιώνονται ηλεκτρονικά, ενώ από τη Δευτέρα θα είναι διαθέσιμο ένα ραντεβού - το οποίο είναι υποχρεωτικό - για προσωπική εξυπηρέτηση. Η προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων λήγει στις 30 Ιουνίου.
Ισχυρή πολιτική διαίρεση
Παρά ταύτα, η απόφαση έχει προκαλέσει πολιτικό διχασμό. Η αντιπολίτευση προειδοποιεί για πιθανές επιπτώσεις στις δημόσιες υπηρεσίες και στη διαχείριση της μετανάστευσης, ενώ η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η νομιμοποίηση θα βελτιώσει τον διοικητικό έλεγχο και θα ευνοήσει την κοινωνική συνοχή.
Το Λαϊκό Κόμμα (PP) υποστηρίζει ότι: «Η Ισπανία εξάγει ένα μεταναστευτικό πρόβλημα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση», όπως είπε ο ηγέτης του PP, Αλβέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, την Παρασκευή στη Βαρκελώνη στο European Pulse Forum.
Σε αυτό το πλαίσιο της έντονης δημόσιας συζήτησης, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ απηύθυνε επιστολή προς το κοινό στην οποία υπερασπίζεται το μέτρο ως "πράξη ομαλοποίησης", θεωρώντας ότι αυτό σημαίνει αναγνώριση της πραγματικότητας εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων που ζουν και εργάζονται ήδη στην Ισπανία.
Στο κείμενο, ο Ισπανός πρωθυπουργός εξηγεί επίσης την απόφαση ως απάντηση στις οικονομικές ανάγκες της χώρας και ως άσκηση ευθύνης, τονίζοντας τη σημασία της ένταξης αυτών των ανθρώπων σε ένα πλαίσιο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.
Με την απόφαση αυτή, η Ισπανία υιοθετεί μια πιο περιεκτική προσέγγιση της μετανάστευσης στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, όπου επικρατούν πιο περιοριστικές πολιτικές.