Γιατί ο έμπειρος διπλωμάτης και στρατιωτικός «προσγειώνει» τις φιλοδοξίες Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας για διεθνή δύναμη στα Στενά του Ορμούζ- Τα ερωτηματικά που πρέπει να απαντηθούν και οι συνθήκες που είναι απαραίτητες
Έχοντας μείνει εκτός τραπεζιού πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η Ευρώπη φιλοδοξεί να παίξει ηγετικό ρόλο στην επόμενη ημέρα -συγκεκριμένα στη διασφάλιση ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα κρίσιμα για την παγκόσμια οικονομία Στενά του Ορμούζ.
Όμως, την ώρα που πολιτικοί ηγέτες από όλο τον κόσμο συζητούν την «Πρωτοβουλία των 35 για τα Στενά του Ορμούζ», μετά από πρωτοβουλία Γαλλίας και Ηνωμένου Βασιλείου, οι στρατιωτικοί ηγέτες δεν κρύβουν τις επιφυλάξεις τους.
Αν και η Αυστραλία είναι από τις χώρες που μετέχουν στις συζητήσεις, ο Άνγκους Κάμπελ (Angus John Campbell), πρέσβης της Αυστραλίας στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ και πρώην Αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων της Αυστραλίας, τόνισε στο euronews ότι τα ερωτηματικά για ένα τέτοιο εγχείρημα είναι πολλά.
«Όσον αφορά τις συζητήσεις για έναν συνασπισμό των προθύμων, νομίζω ότι είναι πολύ προκαταρκτικές, επειδή η φύση μιας κατάπαυσης του πυρός και οι συνθήκες στο στενό πέρα από μια κατάπαυση του πυρός πρέπει να γίνουν κατανοητές από όλους όσους μπορεί να ενδιαφέρονται να συνεισφέρουν.
Και να γίνει κατανοητό εάν υπάρχει κάτι βιώσιμο στο οποίο θα συνεισφέρουν. Επομένως, νομίζω ότι είναι πολύ καλό που τα έθνη μιλούν, αλλά ταυτόχρονα όλα προσπαθούν να κατανοήσουν καλύτερα τις συνθήκες και τις ευκαιρίες που μπορεί να υπάρχουν υπό αυτές τις συνθήκες. Είμαστε λίγο μακριά από αυτό αυτή τη στιγμή, θα έλεγα.»
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, όπως ο καθορισμός της αποστολής, οι κανόνες εμπλοκής, η νομική βάση της παρουσίας μιας τέτοιας δύναμης, αλλά και η εκτίμηση των κινδύνων.
Η συμμετοχή της Αυστραλίας στις συζητήσεις
Παρά τη γεωγραφική της απόσταση, η Αυστραλία συμμετέχει ενεργά στις συζητήσεις, γεγονός που αναδεικνύει τη διεθνή διάσταση του ζητήματος. Όπως εξηγεί ο Κάμπελ, η συμμετοχή αυτή έχει κυρίως διερευνητικό χαρακτήρα.
«Η Αυστραλία συμμετέχει στις συζητήσεις της ομάδας των πρόθυμων, αλλά αυτό γίνεται ως ενδιαφερόμενο μέλος μιας κοινότητας που επιδιώκει να κατανοήσει τις εξελίξεις», σημειώνει.
Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι καμία χώρα δεν έχει ακόμη δεσμευτεί:
«Δεν νομίζω ότι κάποια χώρα έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιώσει συμμετοχή σε κάτι που δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί και για το οποίο δεν έχουν αποσαφηνιστεί οι απαιτήσεις συμμετοχής», υπογραμμίζει.
Η στάση αυτή αντανακλά μια ευρύτερη επιφυλακτικότητα που χαρακτηρίζει τη διεθνή κοινότητα σε αυτή τη φάση.
Ποιος μπορεί να συμμετάσχει
Ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα αφορά τη σύνθεση μιας πιθανής δύναμης και το κατά πόσο χώρες μικρότερου μεγέθους, όπως η Ελλάδα, μπορούν να έχουν ουσιαστικό ρόλο.
Η Ελλάδα, έχοντας συνυπογράψει την κοινή δήλωση για τη διατήρηση της ελεύθερης διακίνησης εμπορευμάτων στην περιοχή, συμμετέχει στη συζήτηση
Ο Κάμπελ αποφεύγει να προβεί σε συγκεκριμένες προβλέψεις, επισημαίνοντας ότι οι αποφάσεις αυτές θα ληφθούν σε εθνικό επίπεδο, με βάση τα ιδιαίτερα συμφέροντα και τις δυνατότητες κάθε χώρας.
«Αυτό θα είναι μια απόφαση που θα λάβει κάθε χώρα ξεχωριστά, λαμβάνοντας υπόψη τα εθνικά της συμφέροντα, τους κινδύνους αλλά και τις δυνατότητες που διαθέτει για να συμβάλει ουσιαστικά», σημειώνει.
Η σημασία των συμμαχιών σε έναν πιο ασταθή κόσμο
Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο euronews με αφορμή τη συμμετοχή του στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ο Άνγκους Κάμπελ επιμένει ότι συμμαχίες όπως το ΝΑΤΟ παραμένουν κρίσιμες, ιδιαίτερα για τις μικρότερες χώρες όπως η Ελλάδα, ειδικότερα στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον.
«Διαφορετικές χώρες έχουν διαφορετική ισχύ στον κόσμο. Και εκεί βλέπουμε τις αξίες των συμμαχικών σχέσεων και των μακροχρόνιων και βαθιών συνεργασιών. Έτσι, κάθε χώρα, νομίζω, βρίσκει μια συγκεκριμένη και μοναδική λύση για την περίπτωσή της, αλλά όλες έχουν δράση και όλες αναζητούν αυτή την κοινή φιλοδοξία τόσο για την ασφάλεια όσο και για την ευημερία του λαού τους. Και νομίζω ότι είτε πρόκειται για την Αυστραλία είτε για την Ελλάδα είτε για οποιαδήποτε άλλη χώρα, αυτοί είναι οι στόχοι, η ασφάλεια και η ευημερία» τόνισε.
Ο Κάμπελ τονίζει ότι, ανεξαρτήτως μεγέθους, όλα τα κράτη έχουν την ευθύνη να διασφαλίσουν την ασφάλεια και την ευημερία των πολιτών τους, ωστόσο οι δυνατότητές τους διαφέρουν.
ΝΑΤΟ: Σταθερότητα σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον
Παρά τις συζητήσεις για νέα σχήματα συνεργασίας, ο Κάμπελ εμφανίζεται κατηγορηματικός ως προς τη σημασία του ΝΑΤΟ.
«Η Αυστραλία είναι εδώ και δεκαετίες εταίρος του ΝΑΤΟ και εκτιμώ ότι θα παραμείνει εταίρος για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα», τονίζει, αποφεύγοντας ωστόσο να σχολιάσει τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις της Συμμαχίας.
Στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής Άμυνας της Αυστραλίας, η κυβέρνηση της χώρας ανακοίνωσε δαπάνες -ρεκόρ για την άμυνα, που θα ξεπεράσουν τα 420 δισεκατομμύρια δολάρια την επόμενη δεκαετία, καθώς στοχεύει να δαπανά το 3% του ΑΕΠ σε αμυντικές δαπάνες και να εναρμονιστεί με τις αυξημένες απαιτήσεις του ΝΑΤΟ.
Άμυνα και προϋπολογισμοί: μια δύσκολη εξίσωση
Η αυξανόμενη έμφαση στην άμυνα συνοδεύεται, όπως σημειώνει, από δύσκολες δημοσιονομικές αποφάσεις.
Αναφερόμενος στη νέα Εθνική Στρατηγική Άμυνας της Αυστραλίας, ο Κάμπελ υπογραμμίζει ότι οι κυβερνήσεις καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ αντικρουόμενων αναγκών.
«Δεν υπάρχουν αρκετοί πόροι για όλες τις ανάγκες και τις φιλοδοξίες, και κάθε ευρώ —ή κάθε δολάριο— βρίσκεται σε ανταγωνισμό με άλλες προτεραιότητες», σημειώνει.
Η πρόκληση, όπως εξηγεί, είναι να βρεθεί η σωστή ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια και την ευημερία.