Τραμπ εναντίον Λίνκολν: Ο πρόεδρος που θέλει να επαναπροσδιορίσει την Αμερική εναντίον του προέδρου που κατάργησε τη δουλεία

Ο Αβραάμ Λίνκολν έγινε πρόεδρος το 1861 σε μια χώρα στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Ήταν ο πρώτος υποψήφιος του νεοσύστατου Ρεπουμπλικανικού Κόμματος που κέρδισε τις εκλογές και η νίκη του προκάλεσε την απόσχιση έντεκα νότιων πολιτειών πριν καν ορκιστεί. Η πρώτη του θητεία ξεκίνησε με τον πόλεμο να μαίνεται.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Στο πλαίσιο αυτό, ο Λίνκολν υπέγραψε το 1863 τη "Διακήρυξη της Χειραφέτησης", καταργώντας τη δουλεία στις ομόσπονδες πολιτείες, και κατάφερε να οδηγήσει τη χώρα στην παράδοση του Νότου τον Απρίλιο του 1865, λίγες ημέρες πριν δολοφονηθεί στο Ford's Theatre της Ουάσινγκτον.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, εν τω μεταξύ, ήρθε στην εξουσία για πρώτη φορά το 2017 χωρίς να έχει προηγουμένως ασκήσει κανένα δημόσιο ή στρατιωτικό αξίωμα, κάτι πρωτοφανές στην ιστορία της προεδρίας. Ήταν ο πρώτος πρόεδρος που έφτασε στον Λευκό Οίκο χωρίς προηγούμενη πολιτική ή στρατιωτική εμπειρία.

Η πρώτη του θητεία σημαδεύτηκε από τον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα, τη φορολογική μεταρρύθμιση του 2017, τον διορισμό τριών συντηρητικών δικαστών του Ανώτατου Δικαστηρίου και τη διαχείριση της πανδημίας COVID-19, η οποία δίχασε βαθιά τη χώρα. Τον Ιανουάριο του 2021, το Καπιτώλιο δέχθηκε έφοδο από τους υποστηρικτές του μετά την εκλογική του ήττα από τον Τζο Μπάιντεν.

Ας δούμε τις διαφορές μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Αμερικανού προέδρου με τον οποίο έχει συγκριθεί μετά τους πυροβολισμούς στο ξενοδοχείο Χίλτον κατά τη διάρκεια του δείπνου των ανταποκριτών του Λευκού Οίκου στην Ουάσινγκτον.

Τα ορόσημα του Λίνκολν: ανοικοδόμηση ή θάνατος

Η προεδρία του Λίνκολν (1861-1865) άφησε πίσω της μια σειρά από αποφάσεις που άλλαξαν τη νομική και ηθική αρχιτεκτονική των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτές είναι οι πιο σημαντικές:

Πρώτη θητεία (1861-1865):

• Υποστήριξε την Ένωση απέναντι στην απόσχιση της Συνομοσπονδίας, αρνούμενος να αναγνωρίσει το δικαίωμα των πολιτειών να αποσχιστούν.
• Υπέγραψε τη Διακήρυξη Χειραφέτησης την 1η Ιανουαρίου 1863, η οποία απελευθέρωσε τους σκλάβους στις εμπόλεμες περιοχές.
• Πίεσε για την ψήφιση της 13ης τροπολογίας το 1865, με την οποία καταργήθηκε η δουλεία σε εθνικό επίπεδο.
• Θέσπισε σε ισχύ τον νόμο Homestead Act (1862), ο οποίος επέτρεψε στους πολίτες να αποκτήσουν ομοσπονδιακή γη, ανοίγοντας τον εποικισμό της Δύσης.
• Δημιούργησε το Υπουργείο Γεωργίας και υπέγραψε τον νόμο Morrill, ο οποίος χρηματοδότησε τα δημόσια πανεπιστήμια με ομοσπονδιακή γη.
• Διαχειρίστηκε τον πόλεμο από την εκτελεστική εξουσία με ευρείες εξουσίες έκτακτης ανάγκης, οι οποίες δημιούργησαν συνταγματικές εντάσεις εκείνη την εποχή.
• Επανεξελέγη το 1864 εν μέσω του Εμφυλίου Πολέμου, με μια αξιομνημόνευτη εναρκτήρια ομιλία του, με την οποία απηύθυνε έκκληση για εθνική συμφιλίωση: "Με κακία προς κανέναν, με φιλανθρωπία προς όλους".

Ο Λίνκολν δεν είδε το τέλος της Ανασυγκρότησης. Δολοφονήθηκε στις 14 Απριλίου 1865, πέντε ημέρες μετά την παράδοση του στρατηγού της Συνομοσπονδίας Ρόμπερτ Ε. Λι, και σήμερα θεωρείται ο πρόεδρος που έσωσε το αμερικανικό έθνος.

Τα ορόσημα του Τραμπ

Πρώτη θητεία (2017-2021):

• Φορολογική μεταρρύθμιση του 2017: μείωση του εταιρικού φόρου από 35% σε 21%.
• Εμπορικός πόλεμος με την Κίνα: επέβαλε μαζικούς δασμούς στις κινεζικές εισαγωγές ως μέτρο οικονομικής πίεσης.

• Συμφωνίες του Αβραάμ (2020): εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και πολλών αραβικών χωρών, των Εμιράτων, του Μπαχρέιν, του Σουδάν και του Μαρόκου, χωρίς τη συμμετοχή των Παλαιστινίων.
• Τρεις διορισμοί στο Ανώτατο Δικαστήριο: Νιλ Γκόρσουτς, Μπρετ Κάβανο και Έιμι Κόνι Μπάρετ, οι οποίοι έγειραν το δικαστήριο προς τον συντηρητισμό για πολλές γενιές.
• Απόσυρση από τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα και την πυρηνική συμφωνία με το Ιράν.

• Χειρισμός της πανδημίας COVID-19: πίεσε για την επιτάχυνση της ανάπτυξης εμβολίων (Επιχείρηση Warp Speed), αλλά η θέση του σχετικά με τα μέτρα περιορισμού ήταν ασταθής και πολωτική.
• Υπέστη δύο δίκες μομφής: η πρώτη για την υπόθεση της Ουκρανίας το 2019, η δεύτερη για υποκίνηση εξέγερσης μετά την επίθεση στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου 2021. Αθωώθηκε και στις δύο.

Δεύτερη θητεία (2025-σήμερα):

• Την πρώτη ημέρα της δεύτερης θητείας του, ο Τραμπ υπέγραψε 26 εκτελεστικά διατάγματα, τα περισσότερα που έχουν υπογραφεί ποτέ την πρώτη ημέρα μιας προεδρίας.
• Εφάρμοσε από την πρώτη ημέρα μια μεταναστευτική πολιτική μαζικών απελάσεων, με διπλωματικές συγκρούσεις με χώρες όπως η Κολομβία. Συμπεριλαμβανομένων μαζικών επιδρομών του ICE σε διάφορες πόλεις της χώρας.
• Καθιέρωσε δασμούς 10% σε όλες τις κινεζικές εισαγωγές από τον Φεβρουάριο του 2025, οι οποίοι στη συνέχεια αυξάνονται στο 20%.
• Αποχώρησε από πολυμερείς οργανισμούς: αποχώρησε και πάλι από τη Συμφωνία του Παρισιού και ανακοίνωσε την αποχώρησή της από τον ΠΟΥ.
• Κατάργησε τα ομοσπονδιακά προγράμματα για την πολυμορφία, την ισότητα και την ένταξη (DEI).
• Οι δασμολογικές πολιτικές του, που εισήχθησαν ως "Ημέρα Απελευθέρωσης" στις 2 Απριλίου, είχαν το αντίθετο αποτέλεσμα από το επιδιωκόμενο: απώλεια θέσεων εργασίας στη μεταποίηση, πτώση των εργοστασιακών κατασκευών και αύξηση του πληθωρισμού.

• Βομβαρδισμός του Ιράν τον Ιούνιο του 2025με στρατηγικό στόχο να εμποδίσει το Ιράν να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο.
• Έναρξη της επιχείρησης Southern Lance, στο πλαίσιο της οποίας πυροβολούν βάρκες που φέρονται να μεταφέρουν ναρκωτικά στις ΗΠΑ.
• Σύλληψη του Μαδούρο στη Βενεζουέλα μετά από μια πρωινή στρατιωτική επιδρομή για έκδοση και δίκη στις ΗΠΑ.
• Οικονομικός στραγγαλισμός της Κούβας με δασμολογικές απειλές προς τρίτες χώρες που τους παρέχουν βοήθεια.
• Επίθεση στο Ιράν για την υποστήριξη του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου υπό το ίδιο πρίσμα όπως τον Ιούνιο του 2025 και αποτροπή του Ιράν από το να γίνει πυρηνική δύναμη.

Δύο μοντέλα, ένα κόμμα, πολύ διαφορετικές φιλοσοφίες

Ο Λίνκολν και ο Τραμπ μοιράζονται ένα κόμμα, αλλά δύσκολα μοιράζονται μια φιλοσοφία. Ο Λίνκολν κυβέρνησε σε μια εποχή που το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ήταν το προοδευτικό κατεστημένο, υποστηρίζοντας την κατάργηση του νόμου και την ομοσπονδιακή επέκταση. Ο Τραμπ ηγείται ενός κόμματος που κινείται εδώ και δεκαετίες προς τον οικονομικό εθνικισμό, τον θεσμικό σκεπτικισμό και την υποχώρηση του ομοσπονδιακού κράτους στα κοινωνικά ζητήματα.

Ο Λίνκολν ήρθε στην εξουσία με έναν εμφύλιο πόλεμο σε εξέλιξη, ωστόσο ο Τραμπ υπήρξε ο υποκινητής ή ο αρχιτέκτονας ένοπλων γεγονότων σε παγκόσμιο επίπεδο, όπως η επιδρομή για τη σύλληψη του Μαδούρο ή η επίθεση στο Ιράν δύο φορές, υποστηρίζοντας το Ισραήλ.

Αυτό που τους ενώνει είναι ο διασπαστικός χαρακτήρας των εντολών τους. Και οι δύο πόλωσαν τη χώρα, και οι δύο κυβέρνησαν εν μέσω μεγάλων κρίσεων, και οι δύο έλαβαν αποφάσεις που κανένας προηγούμενος πρόεδρος δεν είχε λάβει ποτέ.

Ο Λίνκολν επέκτεινε τις εκτελεστικές εξουσίες κατά τη διάρκεια του πολέμου με την αιτιολογία της εθνικής έκτακτης ανάγκης- ο Τραμπ το έκανε μέσω μαζικών εκτελεστικών διαταγμάτων από την πρώτη ημέρα, σε αυτό που ορισμένοι αναλυτές περιέγραψαν ως στρατηγική θεσμικού σοκ.

Αυτή η αιτιολόγηση εθνικής έκτακτης ανάγκης χρησιμοποιήθηκε από τον Τραμπ κατά της Βενεζουέλας και την Επιχείρηση Νότια Λανς κατά της διακίνησης ναρκωτικών και τη σύλληψη του Μαδούρο, ή το επεισόδιο κατά του Ιράν που δημιούργησε παγκόσμια ενεργειακή κρίση μετά το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ.

Ο Τραμπ θα είναι ο πρώτος πρόεδρος που θα υπηρετήσει δύο μη διαδοχικές θητείες μετά τον Γκρόβερ Κλίβελαντ το 1892. Αυτό το φαινομενικά ανεπίσημο γεγονός λέει κάτι για την πόλωση που δημιουργεί: οι ψηφοφόροι τον απέρριψαν το 2020 και τον επανέφεραν στην εξουσία το 2024. Ο Λίνκολν, αντίθετα, επανεξελέγη το 1864 με τη χώρα σε πόλεμο και όταν δολοφονήθηκε ήταν ήδη μια συναινετική φιγούρα για τους νικητές της σύγκρουσης.

Η ιστορία κρίνει τον Λίνκολν ως τον πρόεδρο που έσωσε το έθνος. Η κρίση για τον Τραμπ είναι ακόμη ανοιχτή και θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το τι θα συμβεί τα επόμενα δύο χρόνια της θητείας του.