Οι αγορές πετρελαίου διανύουν μια περίοδο πρωτοφανούς μεταβλητότητας μετά την ανακοίνωση της αποχώρησης των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τον ΟΠΕΚ και τον ΟΠΕΚ+.
Οι αγορές πετρελαίου αντιμετωπίζουν νέα αστάθεια μετά την επίσημη αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τον Οργανισμό Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών (ΟΠΕΚ) και την ευρύτερη συμμαχία του (ΟΠΕΚ+), η οποία ανακοινώθηκε την Τρίτη και τίθεται σε ισχύ την Παρασκευή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η κίνηση αυτή, η οποία τερματίζει δεκαετίες συμμετοχής, έρχεται καθώς η παγκόσμια οικονομία συνεχίζει να ταλανίζεται από τον συνεχιζόμενο πόλεμο με το Ιράν και ο αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ παραμένει σε ισχύ.
Οι επενδυτές σταθμίζουν επί του παρόντος το ενδεχόμενο υψηλότερης μελλοντικής παραγωγής από τα ΗΑΕ έναντι των άμεσων και οξέων κινδύνων που εγκυμονούνται για τις παγκόσμιες οδούς εφοδιασμού, καθώς και τις αυξημένες πιθανότητες να αποχωρήσουν περισσότερες χώρες από τον ΟΠΕΚ και τον ΟΠΕΚ+.
Μετά την ανακοίνωση, οι αγορές αντέδρασαν γρήγορα, καθώς το ενδεχόμενο υπερπροσφοράς από τα ΗΑΕ είχε τιμολογηθεί. Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν μεταξύ 2% και 3%, ιδίως στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης μερικών μηνών.
Ωστόσο, η κίνηση αντισταθμίστηκε εξίσου γρήγορα από το ασφάλιστρο κινδύνου που συνδέεται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και την τρέχουσα διακοπή των διαπραγματεύσεων ΗΠΑ-Ιράν.
Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, το αμερικανικό αργό αναφοράς, το WTI, διαπραγματεύεται πάνω από τα 105 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αργό τύπου Brent, το διεθνές πρότυπο, είναι πάνω από τα 112 δολάρια. Και οι δύο τιμές είναι περίπου 4% υψηλότερες την Τετάρτη από το χαμηλό της ανακοίνωσης των ΗΑΕ.
Η απόφαση των ΗΑΕ ακολουθεί χρόνια υποβόσκουσας έντασης μεταξύ του Αμπού Ντάμπι και του Ριάντ για τις ποσοστώσεις παραγωγής. Τα ΗΑΕ έχουν επενδύσει πάνω από 150 δισ. δολάρια (128 δισ. ευρώ) στην κρατική εταιρεία Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC) για να επεκτείνει τη δυναμικότητά της στα πέντε εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Ωστόσο, υπό το περιοριστικό πλαίσιο του ΟΠΕΚ, μεγάλο μέρος αυτής της δυναμικότητας παρέμεινε ανεκμετάλλευτο, γεγονός που τώρα ωθεί την κυβέρνηση να θέσει ως προτεραιότητα το εθνικό της συμφέρον.
Η αποχώρηση του τρίτου μεγαλύτερου παραγωγού του ομίλου αποτελεί σημαντικό πλήγμα για τη συνοχή του 60ετούς οργανισμού. Ο Maurizio Carulli, παγκόσμιος ενεργειακός αναλυτής της Quilter Cheviot, σημείωσε τους περιορισμούς που θέτει αυτή η αποχώρηση στα υπόλοιπα μέλη.
"Έως ότου η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ είναι και πάλι ασφαλής, η ικανότητα του ΟΠΕΚ να σταθεροποιήσει τις τιμές περιορίζεται έντονα, ενώ οι αμερικανοί παραγωγοί έχουν αποκτήσει υπέρμετρη επιρροή", εξήγησε ο Carulli.
Ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν δεσμευτεί να φέρουν πρόσθετη παραγωγή στην αγορά με "σταδιακό και μετρημένο" τρόπο, η ξαφνική έλλειψη συντονισμού εντός του ΟΠΕΚ εισήγαγε ένα νέο επίπεδο αβεβαιότητας.
Για τα ΗΑΕ, ο αποκλεισμός λειτούργησε ως τελικός καταλύτης για την έξοδό τους. Με την κύρια οδό εξαγωγής του να απειλείται, το Αμπού Ντάμπι αναζήτησε τη διπλωματική ευελιξία για να διαμορφώσει ανεξάρτητες συνεργασίες ασφάλειας και εμπορίου εκτός της παραδοσιακής δομής του καρτέλ.
Παρά τη γεωπολιτική αναταραχή, οι ενεργειακές μετοχές παρέμειναν ανθεκτικές.
Σύμφωνα με τον Carulli, "οι ολοκληρωμένοι μεγάλοι όμιλοι όπως η BP, η Shell, η TotalEnergies, η ENI, η Chevron και η ExxonMobil επωφελούνται από την άνοδο των τιμών που θα μπορούσε να προσθέσει 5-10% στις λειτουργικές ταμειακές ροές για κάθε 10 δολάρια αύξηση των τιμών του πετρελαίου".
Αντιπαράθεση για τα Στενά του Ορμούζ
Σε μια ξεχωριστή αλλά συναφή εξέλιξη, η κατάσταση ασφαλείας στη Μέση Ανατολή παραμένει επισφαλής παρά την εύθραυστη εκεχειρία. Το Ιράν πρότεινε πρόσφατα μια πρόταση δέκα σημείων για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.
Σε αντάλλαγμα για την αποκατάσταση της θαλάσσιας κυκλοφορίας, η Τεχεράνη απαιτεί την πλήρη απόσυρση του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ και τον τερματισμό των σημερινών εχθροπραξιών.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος πρόσφατα παρέτεινε την εκεχειρία δύο εβδομάδων με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, χαρακτήρισε την τελευταία ιρανική προσφορά "πολύ καλύτερη" από τις προηγούμενες επαναλήψεις, αλλά εξακολουθεί να μην αποδέχεται τους όρους.
Αμέσως μετά, ο Τραμπ έκανε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποστηρίζοντας ότι το Ιράν βρίσκεται σε δεινή και απελπιστική κατάσταση χωρίς κανένα μοχλό πίεσης για να διαπραγματευτεί.
Η Ουάσινγκτον συνεχίζει να επιμένει σε μια μόνιμη διευθέτηση όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και σε μια "άνευ όρων" επαναλειτουργία της πλωτής οδού πριν από την άρση των κυρώσεων.
Ο αντίκτυπος αυτού του αποκλεισμού στην παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορεί να υπερεκτιμηθεί.
"Το παρατεταμένο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ έχει αφαιρέσει περίπου το 12% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου από την αγορά, σύμφωνα με τον ΙΕΑ, μια μεγαλύτερη διαταραχή από τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ, τη σύγκρουση Ιράν-Ιράκ, την εισβολή στο Κουβέιτ ή ακόμη και τις επιπτώσεις από την Ουκρανία", υπογράμμισε ο Carulli.