Πέπλο φόβου για ουκρανική επίθεση στην φτωχή φετινή παρέλαση για τη νίκη των Σοβιετικών επί των ναζί - Οι απουσίες ακόμα και φιλικών προς την Μόσχα ξένων ηγετών
Η παρέλαση της «Ημέρας της Νίκης» των σοβιετικών στρατευμάτων επί των ναζί στη Μόσχα μετατρέπεται αργά αλλά σταθερά σε ένα μικρό, οικείο «πάρτι» αντί για μια μεγάλη επίδειξη της στρατιωτικής ισχύος της Ρωσίας, όπως ήταν κάποτε.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Όχι μόνο στην παρέλαση της Ημέρας της Νίκης το Σάββατο δεν θα λάβουν μέρος για πρώτη φορά στρατιωτικά οχήματα ή δόκιμοι λόγω αυτού που το Κρεμλίνο περιέγραψε ως "τρέχουσα επιχειρησιακή κατάσταση", αλλά δεν θα υπάρχουν επίσης σχεδόν καθόλου καλεσμένοι στη Μόσχα.
Ποιοι είναι λοιπόν αυτοί οι λίγοι και εκλεκτοί που θα κάνουν την εμφάνισή τους στην παρέλαση της 9ης Μαΐου, παρά τους κινδύνους ασφαλείας λόγω της ανησυχίας για πιθανές επιθέσεις του Κιέβου;
Από τον πλανητάρχη στους ηγέτες των κατοχικών αρχών που εγκατέστησε η Μόσχα
Όταν οι δεσμοί της Ρωσίας με τη Δύση άνθισαν μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, πολλοί δυτικοί ηγέτες παρακολούθησαν τους εορτασμούς για την Ημέρα της Νίκης.
Το 1995 ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον, ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Τζον Μέιτζορ και ο πρωθυπουργός του Καναδά Ζαν Κρετιέν ήταν μεταξύ των προσκεκλημένων.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους παρακολούθησε την παρέλαση της Ημέρας της Νίκης το 2005 μαζί με τους ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας και άλλους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, ενώ η καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ βρέθηκε στην Κόκκινη Πλατεία για την παρέλαση του 2010.
Όμως οι δεσμοί του Κρεμλίνου με τη Δύση έχουν διαρραγεί μετά την παράνομη προσάρτηση της ουκρανικής χερσονήσου της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014 και την πρώτη εισβολή στην Ουκρανία, οπότε και οι δυτικοί ηγέτες σταμάτησαν να προσέρχονται στην εκδήλωση.
Με τον ολοκληρωτικό πόλεμο στις αρχές του 2022, ο κατάλογος των προσκεκλημένων έγινε ακόμη πιο μικρός, και τα τελευταία χρόνια, ο κατάλογος εκείνων που έδωσαν το παρόν ήταν πολύ μικρότερος από εκείνον με τις απουσίες.
Ο κατάλογος των συμμετεχόντων του 2026 που εξέδωσε το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών είναι ο μικρότερος στη σύγχρονη ιστορία της Μόσχας.
Μεταξύ αυτών που αναμένονται στην Κόκκινη Πλατεία το Σάββατο είναι μόλις δύο ηγέτες από χώρες του εξωτερικού: Ο πρόεδρος του Λάος Thongloun Sisoulith και ο ανώτατος κυβερνήτης της Μαλαισίας Sultan Ibrahim.
Το Κρεμλίνο επιμένει ότι ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο θα είναι επίσης παρών, παρότι ο ίδιος επιβεβαίωσε ότι δεν θα παραβρεθεί στην παρέλαση κατά την επίσκεψή του στη Μόσχα.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Σλοβακίας Rastislav Chovanec επιβεβαίωσε ότι ο Φίτσο δεν θα παραστεί στην παρέλαση και δήλωσε ότι ίσως εκμεταλλευτεί την ευκαιρία για να μεταφέρει μηνύματα από το Κίεβο προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Για το Κρεμλίνο, αυτό αντιπροσωπεύει ένα σενάριο που είναι μάλλον ακόμη χειρότερο: να βλέπει τον Ευρωπαίο ηγέτη στον οποίο πίστευε ότι μπορούσε να βασιστεί να φέρει ένα μήνυμα από τον πρόεδρο της Ουκρανίας.
Μεταξύ εκείνων που δεν έχουν εναλλακτική επιλογή και οφείλουν να παραβρεθούν στην παρέλαση είναι οι κατοχικές αρχές της Ρωσίας, οι οποίες διορίστηκαν από τη Μόσχα για να διοικούν τα προσαρτημένα εδάφη της Ουκρανίας.
Αυτοί οι προσκεκλημένοι δύσκολα μπορούν να θεωρηθούν "ξένοι" ή έστω "ηγέτες".
Η Badra Gunba της Δημοκρατίας της Αμπχαζίας και ο Alan Gagloyev της Νότιας Οσετίας επιβεβαίωσαν την παρουσία τους.
Η Μόσχα απέκτησε τον πλήρη έλεγχο της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας μετά την εισβολή της στη Γεωργία το 2008 και έκτοτε διατηρεί στρατιωτική παρουσία και στις δύο περιοχές.
Και οι δύο αναγνωρίζονται επίσημα ως αναπόσπαστα τμήματα της Γεωργίας και αντιπροσωπεύουν μαζί το 20% της διεθνώς αναγνωρισμένης επικράτειας της Γεωργίας.
Ο ισχυρός άνδρας της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο θα είναι επίσης εκεί, όπως κάθε χρόνο.
Ο Λουκασένκο δεν έχει χάσει ποτέ την παρέλαση της Ημέρας της Νίκης ή, στην πραγματικότητα, οποιαδήποτε άλλη ευκαιρία για να συναντηθεί με τον Πούτιν. Η ιδιότητά του ως "ξένος ηγέτης" είναι επίσης μάλλον αμφισβητήσιμη.
Ούτε η ΕΕ ούτε οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν τον Λουκασένκο ως νόμιμο πρόεδρο της Λευκορωσίας, αλλά αυτό ποτέ δεν εμπόδισε τον πιο αξιόπιστο σύμμαχο του Πούτιν να καθίσει στις εξέδρες στις 9 Μαΐου.
Μια αντιπροσωπεία από τη βοσνιακή οντότητα της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας πρόκειται να παραστεί, με επικεφαλής τον πρώην πρόεδρο των Σερβοβόσνιων Μίρολαντ Ντόντικ.
Ο εθνικιστής Ντόντικ, ο οποίος ήταν ένας από τους λίγους Ευρωπαίους πολιτικούς που επισκέφθηκαν τη Μόσχα για συνομιλίες με τον Πούτιν μετά την εισβολή στην Ουκρανία, έχει κηρυχθεί έκπτωτος στην πατρίδα του από κάθε αξίωμα για έξι χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι τώρα ανήκει στην κατηγορία των "πρώην ηγετών" στην παρέλαση.
Ο Ντόντικ, ο οποίος έγινε διαβόητος για την προτίμησή του στην οδήγηση τρακτέρ και άλλων μεγάλων οχημάτων, έχει ονομαστεί "Laktašenko" από τους επικριτές του στη χώρα του - ένα γλωσσοδέτης-παρωδία της γενέτειράς του και του ονόματος ενός άλλου ηγέτη που αγαπά τα τρακτέρ, του Λουκασένκο.
Αυτοί που θα μας λείψουν περισσότερο
Τι κάνετε όταν κανείς δεν εμφανίζεται στο πάρτι σας; Λετε ότι κανείς δεν είχε προσκληθεί εξαρχής.
Το Κρεμλίνο επιμένει ότι οι λίγοι καλεσμένοι που θα έρθουν αποφάσισαν να παραστούν στην παρέλαση "με δική τους πρωτοβουλία", υποστηρίζοντας ότι δεν έχουν σταλεί προσκλήσεις.
Ο βοηθός του Πούτιν, Γιούρι Ουσάκοφ, δήλωσε ότι δεν έχουν προσκληθεί ξένοι ηγέτες: "Σκοπίμως δεν προσκαλέσαμε ξένους καλεσμένους στους εορτασμούς, σε αντίθεση με πέρυσι".
Αλλά κάποιες απουσίες πονάνε περισσότερο από άλλες.
Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικολ Πασινιάν δήλωσε ότι δεν θα παραστεί στην παρέλαση της Ημέρας της Νίκης στη Μόσχα.
Έχοντας μόλις φιλοξενήσει ο ίδιος ένα σημαντικό γεγονός, με τη συνάντηση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας και τις συνόδους κορυφής ΕΕ-Αρμενίας που έλαβαν χώρα στο Ερεβάν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Πασινιάν κατάφερε να κάνει αυτό που δεν μπορεί ο Πούτιν - να συγκεντρώσει μια εξαιρετική επίδειξη διεθνούς υποστήριξης για την Αρμενία, με δεκάδες ξένους ηγέτες καλεσμένους στην αρμενική πρωτεύουσα.
Αλλά δεν ήταν καν το αυτοσχέδιο jam session του Πασινιάν με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, όταν οι δύο τους τραγούδισαν μαζί το La Boheme του Charles Aznavour, που εξόργισε τη Μόσχα.
Ήταν το γεγονός ότι τόλμησε να εμφανιστεί στην Αρμενία, μια χώρα που θεωρείται εδώ και καιρό ο στενότερος σύμμαχος της Ρωσίας στον Νότιο Καύκασο, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η Μόσχα κάλεσε για διαμαρτυρία ακόμη και τον πρεσβευτή της Αρμενίας στη Ρωσία για την επίσκεψη του Ζελέσνκι με το υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας να οργίζεται για αυτό που θεωρεί "κατηγορηματικά απαράδεκτο" να παρέχεται δηλαδή βήμα στον Ουκρανό πρόεδρο.
Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα προχώρησε ακόμη περισσότερο, κατηγορώντας την "φιλική, αδελφική χώρα", όπως τη χαρακτήρισε, Αρμενία ότι φιλοξενεί έναν "τρομοκράτη".
"Σε ποια πλευρά της ιστορίας βρίσκεστε;" αναρωτήθηκε η Ζαχάροβα σε ενημέρωση του υπουργείου.
Ο Πασινιάν απάντησε λέγοντας ότι η Αρμενία "δεν είναι σύμμαχος" της Ρωσίας στον πόλεμό της κατά της Ουκρανίας, προσθέτοντας ότι δεν θα παραστεί στην παρέλαση λόγω της προεκλογικής εκστρατείας για τις βουλευτικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για τις 7 Ιουνίου.
Εορτασμοί εκτός πρωτοκόλλου
Χωρίς ξένους ηγέτες να παρευρίσκονται και χωρίς βαρύ στρατιωτικό εξοπλισμό για επίδειξη, η Μόσχα αποφάσισε να μην αφήσει τον κόσμο να δει ό,τι έχει απομείνει από την πάλαι ποτέ μεγάλη επίδειξη της στρατιωτικής της ισχύος.
Το Κρεμλίνο αρνήθηκε φέτος να αφήσει ξένα μέσα ενημέρωσης να καλύψουν το γεγονός, παρά τις διαπιστεύσεις που είχαν χορηγηθεί προηγουμένως.
Τα διεθνή πρακτορεία που εξακολουθούν να διατηρούν παρουσία στη Ρωσία ενημερώθηκαν ότι οι διαπιστεύσεις τους ανακλήθηκαν, επικαλούμενα αυτό που η Μόσχα περιέγραψε ως "αλλαγή στη μορφή της εκδήλωσης λόγω της κατάστασης".
Αυτό δεν ισχύει για τα ελεγχόμενα από το κράτος μέσα ενημέρωσης της Ρωσίας, τα οποία θα έχουν αποκλειστική πρόσβαση για να "καλύψουν την παρέλαση" - με μια επιφύλαξη.
Σύμφωνα με τις συζητήσεις στα ρωσικά κανάλια Telegram την Παρασκευή, η συνήθης ζωντανή μετάδοση της παρέλασης θα καθυστερήσει - μια συνήθης πρακτική για εκδηλώσεις υπό απειλή ασφαλείας, που επιτρέπει στους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς να αποφύγουν την προβολή ενδεχόμενης επίθεσης.
Για να αποφευχθεί η μη εξουσιοδοτημένη κάλυψη από τη διαρροή πέρα από την επίσημη γραμμή, θεσπίστηκαν αυστηροί περιορισμοί στο διαδίκτυο λίγες ημέρες πριν από τους εορτασμούς.
Παράγοντας Ουκρανία: Ο φόβος του αγνώστου
Αφού η Ρωσία απέρριψε την πρόταση εκεχειρίας της Ουκρανίας την Τετάρτη, το Κίεβο προειδοποίησε τη Μόσχα ότι θα "απαντήσει με τον ίδιο τρόπο" στις επιθέσεις του Κρεμλίνου.
Αντιμέτωπη από την αβεβαιότητα για το τι ακριβώς μπορεί να επιφυλάσσει το Κίεβο για την 9η Μαΐου, η Μόσχα έχει εξαπολύσει μια σειρά απειλών όχι μόνο προς την Ουκρανία, αλλά και προς τις ευρωπαϊκές χώρες.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας προέτρεψε τις διπλωματικές αποστολές να εκκενώσουν το προσωπικό από το Κίεβο ενόψει των εορτασμών για την Ημέρα της Νίκης, εξαιτίας αυτού που η Μόσχα χαρακτήρισε ως "αναπόφευκτο χτύπημα αντιποίνων" από τις ρωσικές δυνάμεις.
Παρά τις απειλές, οι ξένες κυβερνήσεις δεν σχεδιάζουν να μειώσουν τη διπλωματική τους παρουσία στην Ουκρανία.
Την Πέμπτη ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι ορισμένες φιλικές προς τη Μόσχα χώρες προσέγγισαν την Ουκρανία σχετικά με τα σχέδια των αξιωματούχων τους να παραστούν στην παρέλαση της 9ης Μαΐου στη ρωσική πρωτεύουσα.
"Μια περίεργη επιθυμία ... αυτές τις μέρες. Δεν το συνιστούμε", είπε, χωρίς να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις για το τι μπορεί να συμβεί ή όχι το Σάββατο.