Το Παγκόσμιο Φόρουμ Αστικής Ανάπτυξης ιδρύθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2001, παράλληλα με τη δημιουργία του UN-Habitat, και διοργανώνεται κάθε δύο χρόνια σε διαφορετική πόλη
Τουλάχιστον 3 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως δεν διαθέτουν επαρκή στέγη, ενώ περισσότερο από 1 δισεκατομμύριο ζουν σε παραγκουπόλεις και άτυπους οικισμούς, σύμφωνα με τον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών για τους Ανθρώπινους Οικισμούς (UN-Habitat), που προειδοποιεί για μια «παγκόσμια κρίση» στέγασης και ζητά άμεση δράση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η πλειονότητα όσων πλήττονται βρίσκεται στην Ασία και την Αφρική, με τον οργανισμό να εκτιμά ότι χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις έως και 3 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα μπορούσαν να ζουν σε συνθήκες παραγκουπόλεων μέχρι το 2050 — αριθμός τριπλάσιος σε σχέση με σήμερα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, περισσότεροι από 40.000 συμμετέχοντες από 182 χώρες αναμένεται να συγκεντρωθούν στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν για τη 13η διοργάνωση του Παγκόσμιου Φόρουμ Αστικής Ανάπτυξης (World Urban Forum – WUF13), της κορυφαίας διεθνούς διάσκεψης του ΟΗΕ για τη βιώσιμη αστικοποίηση, που θα πραγματοποιηθεί από τις 17 έως τις 22 Μαΐου.
Η διοργάνωση, που πραγματοποιείται κάθε δύο χρόνια από το UN-Habitat, θεωρείται πλέον μία από τις σημαντικότερες διεθνείς πλατφόρμες συζήτησης για το μέλλον των πόλεων, της στέγασης και της αστικής ανθεκτικότητας. Το φετινό θέμα είναι: «Στέγαση για τον κόσμο: ασφαλείς και ανθεκτικές πόλεις και κοινότητες».
Η επικεφαλής του γραφείου του UN-Habitat στο Αζερμπαϊτζάν, Άννα Σοάβε, δήλωσε ότι το ζήτημα της στέγασης συνδέεται πλέον άμεσα με το μέλλον των πόλεων, την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση, την κοινωνικοοικονομική ευημερία και την ποιότητα ζωής.
Όπως σημείωσε, το WUF13 αποτελεί μια πλατφόρμα όπου κυβερνήσεις, δήμαρχοι, πολεοδόμοι, ακαδημαϊκοί, επιχειρήσεις και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών μπορούν να ανταλλάξουν πρακτικές λύσεις για πιο ασφαλείς, ανθεκτικές και χωρίς αποκλεισμούς πόλεις.
Η στεγαστική κρίση δεν θεωρείται πλέον αποκλειστικά ανθρωπιστικό πρόβλημα, αλλά και οικονομική, πολιτική και περιβαλλοντική πρόκληση.
Γιατί η στέγαση έχει εξελιχθεί σε παγκόσμιο ζήτημα
Το 2009 αποτέλεσε σημείο καμπής, καθώς για πρώτη φορά οι κάτοικοι των πόλεων ξεπέρασαν αριθμητικά τον αγροτικό πληθυσμό παγκοσμίως.
Έκτοτε, οι πόλεις βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξανόμενες πιέσεις λόγω της πληθυσμιακής αύξησης, της μετανάστευσης, της κλιματικής αλλαγής και του αυξανόμενου κόστους ζωής.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του UN-Habitat, ένα στα πέντε νοικοκυριά παγκοσμίως δαπανά πλέον πάνω από το 40% του εισοδήματός του για στέγαση, ενώ το κόστος κατοικίας έχει τετραπλασιαστεί από το 2010.
Παράλληλα, περισσότεροι από 300 εκατομμύρια άνθρωποι είναι άστεγοι διεθνώς, ενώ πάνω από 100 εκατομμύρια έχουν εκτοπιστεί εξαιτίας συγκρούσεων, πολιτικής αστάθειας και κλιματικών καταστροφών.
Η πανδημία της COVID-19 επιδείνωσε περαιτέρω την κατάσταση, επαναφέροντας στο επίκεντρο τη σύνδεση ανάμεσα στη δημόσια υγεία, την οικονομική ανθεκτικότητα και τη στεγαστική πολιτική.
Ο ΟΗΕ έχει εντάξει πλέον τη στέγαση και την αστική ανάπτυξη στον πυρήνα της ατζέντας βιώσιμης ανάπτυξης, με τον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 11 να εστιάζει στη δημιουργία πόλεων χωρίς αποκλεισμούς, ασφαλών, ανθεκτικών και βιώσιμων.
Γιατί επιλέχθηκε το Μπακού
Το Αζερμπαϊτζάν έχει επενδύσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια στην αστική αναγέννηση και τον εκσυγχρονισμό των υποδομών ως μέρος μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής ανάπτυξης.
Η φιλοξενία του WUF13 δίνει στη χώρα την ευκαιρία να ενισχύσει τη διεθνή της παρουσία στη συζήτηση γύρω από την ανοικοδόμηση, την αστική ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα.
Ο Τόμας Κόβαρι, συνιδρυτής της ελβετικής εταιρείας αρχιτεκτονικής και αστικού σχεδιασμού SA partners, χαρακτήρισε το Μπακού «ιδανικό οικοδεσπότη», σημειώνοντας ότι η πόλη συνδυάζει τη ραγδαία εκσυγχρονιστική ανάπτυξη με τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Όπως ανέφερε, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εμπειρία του Αζερμπαϊτζάν στην περιοχή του Καραμπάχ, όπου εφαρμόζονται σχέδια ανοικοδόμησης που συνδυάζουν βιωσιμότητα, προσιτή στέγαση και «έξυπνες πόλεις».
Στο πλαίσιο του φόρουμ θα πραγματοποιηθεί ειδική εκδήλωση αφιερωμένη στη μεταπολεμική αστική ανασυγκρότηση και στα βιώσιμα μοντέλα ανοικοδόμησης.
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας επιχειρήσεων WUF13 Azerbaijan Operations Company, Αντίλ Μαμάντοφ, δήλωσε ότι η ανάθεση της διοργάνωσης στο Αζερμπαϊτζάν αντανακλά την εμπιστοσύνη διεθνών οργανισμών, όπως το UN-Habitat, στις δυνατότητες της χώρας να φιλοξενεί μεγάλης κλίμακας διεθνείς εκδηλώσεις.
Συζητήσεις με έμφαση στις λύσεις
Οι φετινές εργασίες του WUF13 αναμένεται να επικεντρωθούν σε πρακτικές πολιτικές για την κοινωνική κατοικία, τα δικαιώματα γης, τη χρηματοδότηση και τη διαχείριση άτυπων οικισμών.
Καθώς οι πόλεις συνεχίζουν να επεκτείνονται, η αστική πολιτική συνδέεται όλο και περισσότερο με ζητήματα ανισότητας, μετανάστευσης, διακυβέρνησης και προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Σύμφωνα με το UN-Habitat, περισσότερα από 41 εκατομμύρια άνθρωποι βγήκαν από συνθήκες παραγκουπόλεων μέσω των προγραμμάτων του οργανισμού την περίοδο 2020-2025, ενώ εκατομμύρια ακόμη απέκτησαν πρόσβαση σε καθαρό νερό, ασφαλείς δημόσιους χώρους και κατοχυρωμένα δικαιώματα γης.
Ο οργανισμός προωθεί μια «διπλή στρατηγική»: την αναβάθμιση των υφιστάμενων άτυπων οικισμών και ταυτόχρονα την αύξηση της προσφοράς προσιτής κατοικίας.
Μεταξύ των βασικών θεμάτων που θα κυριαρχήσουν στις συζητήσεις στο Μπακού περιλαμβάνονται επίσης η κλιματική ανθεκτικότητα, η αντιπλημμυρική προστασία, ο ψηφιακός πολεοδομικός σχεδιασμός, οι δημόσιες μεταφορές και τα χρηματοδοτικά μοντέλα για νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος.
Από το Ναϊρόμπι στο Μπακού
Το Παγκόσμιο Φόρουμ Αστικής Ανάπτυξης ιδρύθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2001, παράλληλα με τη δημιουργία του UN-Habitat, και διοργανώνεται κάθε δύο χρόνια σε διαφορετική πόλη.
Η πρώτη διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στο Ναϊρόμπι το 2002 με περίπου 1.200 συμμετέχοντες.
Μεταξύ των προηγούμενων διοργανωτών πόλεων συγκαταλέγονται η Βαρκελώνη, το Βανκούβερ, το Ρίο ντε Ζανέιρο, το Αμπού Ντάμπι, το Κατοβίτσε και το Κάιρο.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η αυξανόμενη έμφαση στη στέγαση αντανακλά τη διεθνή αναγνώριση πως η πρόσβαση σε ασφαλή και οικονομικά προσιτή κατοικία αποτελεί πλέον βασικό παράγοντα μακροπρόθεσμης οικονομικής σταθερότητας και κοινωνικής συνοχής.
Το WUF13 στο Μπακού αναμένεται να αποτελέσει τη μεγαλύτερη διοργάνωση στην ιστορία του φόρουμ.