Μπαρδέμ, Λόουτς, Ράφαλο, Καουρισμάκι και Λάνθιμος υπογράφουν κείμενο κατά της επιρροής Μπολορέ στον κινηματογράφο: σχεδόν 3.500 επαγγελματίες το στηρίζουν
Η συλλογικότητα «Zapper Bolloré» ανακοίνωσε ότι ο Ισπανός ηθοποιός Χαβιέρ Μπαρδέμ, ο Βρετανός σκηνοθέτης Κεν Λόουτς και ο Αμερικανός ηθοποιός Μαρκ Ράφαλο προστέθηκαν στους υπογράφοντες την επιστολή, η οποία εκφράζει ανησυχία για την κυριαρχία του συντηρητικού επιχειρηματία Βενσάν Μπολορέ στον χώρο του κινηματογράφου.
Στο κείμενο αυτό, οι εμπνευστές της πρωτοβουλίας καταγγέλλουν την, όπως τη χαρακτηρίζουν, «ασφυκτική και ιδεολογική» επιρροή του Βενσάν Μπολορέ στη γαλλική κινηματογραφική βιομηχανία. Προειδοποιούν για τη διαρκώς αυξανόμενη συγκέντρωση μιντιακής και πολιτιστικής ισχύος στα χέρια του δισεκατομμυριούχου από τη Βρετάνη.
Στους πρώτους υπογράφοντες περιλαμβάνονταν οι ηθοποιοί Adèle Haenel, Juliette Binoche και Blanche Gardin, οι ηθοποιοί Swann Arlaud και Jean-Pascal Zadi, ο φωτογράφος και σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ Raymond Depardon, καθώς και ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος Arthur Harari.
Κανένας από τους νέους υπογράφοντες που προβάλλει η «Zapper Bolloré» δεν είναι Γάλλος. Πέρα από τους μεγάλους σταρ του Χόλιγουντ, ανάμεσά τους βρίσκονται και άλλοι σκηνοθέτες: η Παλαιστίνια Annemarie Jacir, ο Φινλανδός Aki Kaurismäki, ο Έλληνας Γιώργος Λάνθιμος και ο Βραζιλιάνος Walter Salles.
Η παρέμβαση του επικεφαλής της Canal+ προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις με ένα «τελεσίγραφο της πλάκας»
Σύμφωνα με τη συλλογικότητα, 3 460 επαγγελματίες του κλάδου έχουν πλέον υπογράψει αυτή την επιστολή· πριν από τη δήλωση του προέδρου της Canal+, Μαξίμ Σαάντα, την Κυριακή, ήταν 600. Ο ίδιος είχε δηλώσει ότι δεν επιθυμεί πλέον να συνεργάζεται με τους υπογράφοντες το κείμενο, το οποίο κατήγγελλε «την επιρροή της άκρας δεξιάς» στον κινηματογράφο μέσω της Canal+, όπου ο Βενσάν Μπολορέ είναι ο βασικός μέτοχος αναφοράς.
Η παρέμβαση του Μαξίμ Σαάντα εν μέσω του φεστιβάλ των Καννών προκάλεσε αναστάτωση στον κόσμο του κινηματογράφου, με πολλούς ηθοποιούς και σκηνοθέτες να εκφράζουν ανησυχία για απειλή κατά της ελευθερίας της έκφρασης.
Την Πέμπτη, ο ηθοποιός Αλέν Σαμπά, εμβληματική μορφή του «πνεύματος Canal+», εξέφρασε μέσω του AFP τη δυσαρέσκειά του για το «τελεσίγραφο της πλάκας» του επικεφαλής του ομίλου.
«Υπήρχαν πολλοί τρόποι να αντιδράσει κανείς σε αυτό το πράγμα», εκτίμησε ο ηθοποιός, που πρωταγωνιστεί στο Vertige του Κεντέν Ντιπιέ, το οποίο παρουσιάζεται εκτός διαγωνισμού στις Κάννες. «Αλλά από αυτό μέχρι να προσθέσεις αυτό το τελεσίγραφο της πλάκας σε ανθρώπους που εκφράζουν μια άποψη ή, εν πάση περιπτώσει, μια ανησυχία, θεμιτή ή όχι…», συνέχισε.
Ο σκηνοθέτης του Αστερίξ και Οβελίξ: Αποστολή Κλεοπάτρα δήλωσε πάντως ότι «καταλαβαίνει» πως οι ομάδες της Canal+ μπορεί να πληγώθηκαν από την επιστολή. Ο όμιλος αυτός «παράγει ταινίες που δεν μοιάζουν μεταξύ τους, γιατί υπάρχει πραγματική ποικιλομορφία», εξήγησε ο ηθοποιός.
Ο ηθοποιός Τζόναθαν Κοέν, που συμπρωταγωνιστεί με τον Αλέν Σαμπά στο Vertige, μια ταινία κινουμένων σχεδίων σε σκηνοθεσία του Κεντέν Ντιπιέ, δήλωσε σε συνέντευξή του στο AFP ότι «καταλαβαίνει τον νόμιμο φόβο» των υπογραφόντων της επιστολής.
Ο ίδιος ο Τζόναθαν Κοέν, συν-σκηνοθέτης της La Flamme, μιας κωμικής σειράς που προβάλλεται από την Canal+, διαβεβαιώνει ότι οι ομάδες του ομίλου, μεταξύ των οποίων ο Λοράν Ασιντ, διευθυντής αγορών κινηματογραφικών δικαιωμάτων, και ο Μαξίμ Σαάντα, «προστατεύουν» και «κάνουν την Canal ένα είδος νησίδας που, προς το παρόν, παράγει γαλλικές ταινίες στην πολυφωνία τους».
Ο Μπολορέ: τα βαθιά οικονομικά αποθέματα πίσω από τον κόσμο του βιβλίου και του κινηματογράφου
Πράγματι, η Canal+ έχει δεσμευθεί να επενδύσει στον γαλλικό κινηματογράφο 160 εκατομμύρια ευρώ το 2026 και 170 εκατομμύρια το 2027, μετά τα 150 εκατομμύρια το 2025 (με τα οποία χρηματοδοτήθηκαν 189 γαλλικές ταινίες). Πρόκειται πάντως για ποσά μειωμένα σε σχέση με τα 220 εκατομμύρια ευρώ που επενδύονταν τα προηγούμενα χρόνια.
Σε γενικές γραμμές, ο κατάλογος των εξαγορών του Βενσάν Μπολορέ διαβάζεται σαν ένα «Who is who» του κόσμου της κουλτούρας.
Ο όμιλος που φέρει το όνομά του διαχειρίζεται χαρτοφυλάκιο συμμετοχών (πηγή στα Γαλλικά) ύψους 10,6 δισ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2025.
Περιλαμβάνονται κυρίως:
• 18,4 % της Universal Music Group, παγκόσμιου ηγέτη στη μουσική,
• 30,4 % της Canal+, διεθνούς οπτικοακουστικού ομίλου,
• 30,4 % του Louis Hachette Group, ηγέτη στους τομείς της εκδοτικής δραστηριότητας, του travel retail και των μέσων ενημέρωσης,
• 30,4 % της Havas, ενός από τους μεγαλύτερους ομίλους επικοινωνίας στον κόσμο,
• 29,3 % της Vivendi, η οποία διαχειρίζεται χαρτοφυλάκιο εισηγμένων και μη εισηγμένων συμμετοχών στις βιομηχανίες περιεχομένου, μέσων ενημέρωσης και ψυχαγωγίας.
Ο εκδοτικός κόσμος ήδη στρέφεται κατά του Μπολορέ
Ο δισεκατομμυριούχος από τη Βρετάνη κάθε άλλο παρά άγνωστος είναι με τις καταγγελτικές ανοικτές επιστολές.
Έτσι, τον Απρίλιο, περισσότεροι από εκατό συγγραφείς ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους από τον εκδοτικό οίκο Grasset, μετά την ανακοίνωση της απόλυσης του προέδρου του, Ολιβιέ Νορά. Σε κοινή επιστολή κατήγγειλαν – όπως ήταν αναμενόμενο – την υπερβολική επιρροή του Βενσάν Μπολορέ, κατηγορώντας τον ότι «επιβάλλει τον αυταρχισμό παντού στην κουλτούρα και στα μέσα ενημέρωσης».
Ο μεγιστάνας εξαγόρασε το 2023 τον όμιλο Hachette, ιδιοκτήτη της Grasset και άλλων μεγάλων εκδοτικών οίκων, καθώς και τα συνδρομητικά τηλεοπτικά κανάλια Canal+ και C-News, τον ραδιοσταθμό Europe 1 και περιοδικά όπως το Elle.
Στη συνέχεια, περισσότεροι από 300 συγγραφείς και επαγγελματίες του εκδοτικού χώρου, με επικεφαλής τη Λεϊλά Σλιμανί, τη Βιρζινί Ντεπάντ και τον Εμανουέλ Καρέρ, κάλεσαν στη θεσμοθέτηση μιας «ρήτρας συνείδησης» στον κλάδο τους.
«Ήρθε η ώρα να τεθεί ένα όριο. Αυτό το όριο έχει όνομα: ρήτρα συνείδησης. Υπάρχει για τους δημοσιογράφους. Πρέπει να επεκταθεί, όχι για να αποδυναμώσει τις επιχειρήσεις, αλλά για να αποκαταστήσει μια στοιχειώδη ισορροπία ανάμεσα στην ελευθερία της επιχειρηματικής δραστηριότητας και την ελευθερία να μη υπηρετεί κανείς αυτό που αποδοκιμάζει», ζήτησαν οι 308 υπογράφοντες αυτή την επιστολή, την Κυριακή 19 Απριλίου.
Από την πλευρά του, ο συντηρητικός δισεκατομμυριούχος απάντησε με άρθρο σε μία από τις εφημερίδες που του ανήκουν και υποσχέθηκε, χωρίς περιστροφές, ότι θα βρει νέους συγγραφείς για έναν από τους πιο έγκριτους εκδοτικούς οίκους της Γαλλίας, μετά την αποχώρηση όσων καταγγέλλουν πολιτική παρέμβαση.
Ο Μπολορέ, ένθερμος καθολικός που έχει επενδύσει μέρος της οικογενειακής περιουσίας σε μια μιντιακή αυτοκρατορία πιστή στις συντηρητικές του πεποιθήσεις, δήλωσε αιφνιδιασμένος από τον «θόρυβο» που προκάλεσε η υπόθεση στον εκδοτικό οίκο, επιρρίπτοντας την ευθύνη «σε μια μικρή κάστα που νομίζει ότι βρίσκεται πάνω από όλα και από όλους και που αλληλοδιορίζεται και αλληλοϋποστηρίζεται».
Αυτό το ύφος δύσκολα προμηνύει κάτι θετικό για έναν ενδεχόμενο διάλογο με τον κόσμο του γαλλικού κινηματογράφου, ο οποίος, ας το θυμίσουμε, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη γενναιοδωρία του Βενσάν Μπολορέ.