Εκδηλώσεις μνήμης στο Παρίσι για τα θύματα της σκλαβιάς – Συζήτηση για την κατάργηση του «Μαύρου Κώδικα»
Η Γαλλία τίμησε το Σάββατο τα θύματα της αποικιακής δουλείας. Η συγκεκριμένη ημερομηνία παραπέμπει στην πορεία που οργανώθηκε στο Παρίσι στις 23 Μαΐου 1998 από οργανώσεις υπερπόντιων γαλλικών εδαφών, προς τιμήν των απογόνων των σκλάβων και με αίτημα τη δημόσια αναγνώριση αυτής της ιστορικής μνήμης.
Η ημέρα συνδέεται επίσης με τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, το 2001, του λεγόμενου νόμου Ταουμπιρά, ο οποίος αναγνωρίζει το δουλεμπόριο και τη δουλεία ως εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Η εθνική αυτή ημέρα θα μπορούσε επίσης να είχε οριστεί στις 22 Μαΐου, ημερομηνία κατά την οποία οι πρώτοι σκλάβοι απελευθερώθηκαν το 1848 στη Μαρτινίκα, ύστερα από γενικευμένη εξέγερση. Υπό την πίεση της εξέγερσης, η αποικιακή διοίκηση ανακήρυξε την άμεση κατάργηση της δουλείας χωρίς να περιμένει την άφιξη του διατάγματος που είχε υπογραφεί στο Παρίσι από την προσωρινή κυβέρνηση της Δεύτερης Γαλλικής Δημοκρατίας. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι απέκτησαν τότε την ελευθερία τους.
Η 22α Μαΐου αποτελεί σήμερα αργία στη Μαρτινίκα. Άλλα υπερπόντια εδάφη της Γαλλίας τιμούν την κατάργηση της δουλείας σε διαφορετικές ημερομηνίες, ανάλογα με το πότε τέθηκε σε ισχύ σε τοπικό επίπεδο:
- στις 27 Μαΐου στη Γουαδελούπη,
- στις 10 Ιουνίου στη Γουιάνα,
- και στις 20 Δεκεμβρίου στη Ρεϊνιόν, ημέρα γνωστή ως «γιορτή της ελευθερίας».
Στο Παρίσι, οι εκδηλώσεις που διοργάνωσε ο δήμος πραγματοποιήθηκαν στα τέλη του πρωινού στους Κήπους του Τροκαντερό, παρουσία της υπουργού Υπερπόντιων Εδαφών, Ναϊμά Μουτσού. Στον χώρο πρόκειται να εγκαινιαστεί εθνικό μνημείο την άνοιξη του 2027.
Ο σοσιαλιστής δήμαρχος του Παρισιού, Εμανουέλ Γκρεγκουάρ, δήλωσε το Σάββατο στο Χ ότι το Παρίσι «δεν θα αφήσει να περάσουν» όσοι «τολμούν να αρνούνται ή να υποβαθμίζουν» το γεγονός ότι η δουλεία αποτέλεσε έγκλημα κατά της ανθρωπότητας.
«Ας ευχηθούμε πολύ σύντομα να καταργηθεί ο Μαύρος Κώδικας, όχι για να σβήσουμε τα ίχνη αυτής της ατιμίας, αλλά για να δηλώσουμε ότι πρέπει να αντικρίσουμε αυτήν την ιστορία κατάματα ώστε να αποδοθεί η αξιοπρέπεια σε αυτές τις γυναίκες και αυτούς τους άνδρες που υπήρξαν σκλάβοι», πρόσθεσε.
Το βράδυ της Πέμπτης στο Μέγαρο των Ηλυσίων, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης για τα 25 χρόνια από τον νόμο Ταουμπιρά, ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, τάχθηκε υπέρ της συμβολικής κατάργησης του «Μαύρου Κώδικα», ονομασία που δόθηκε σε σειρά βασιλικών διαταγμάτων του 17ου και 18ου αιώνα που ρύθμιζαν τη δουλεία και δεν έχουν ποτέ επισήμως καταργηθεί.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι δεν πρέπει να «αρνείται κανείς» τη συζήτηση για τις «αποζημιώσεις», χωρίς ωστόσο να ανακοινώσει συγκεκριμένα μέτρα.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, το Ίδρυμα για τη Μνήμη της Δουλείας παρέδωσε στον Γάλλο πρόεδρο μια πλακέτα που υπενθυμίζει ότι η κατασκευή του Μεγάρου των Ηλυσίων χρηματοδοτήθηκε από τα κέρδη της αποικιακής δουλείας.
Η σημερινή προεδρική κατοικία χτίστηκε στις αρχές του 18ου αιώνα για τον Λουί-Ανρί ντε Λα Τουρ ντ’Οβέρν, κόμη του Εβρέ, χάρη στην προίκα της συζύγου του, Μαρί-Αν Κροζά, κόρης του Αντουάν Κροζά, ο οποίος είχε δημιουργήσει μέρος της περιουσίας του μέσω του αποικιακού εμπορίου και του δουλεμπορίου.
Σύμφωνα με το Ίδρυμα για τη Μνήμη της Δουλείας, από την αρχή της γαλλικής αποικιακής εγκατάστασης στις Αντίλλες το 1626 έως το διάταγμα κατάργησης της δουλείας το 1848, περίπου τέσσερα εκατομμύρια άνθρωποι υποδουλώθηκαν στις γαλλικές αποικίες της Αφρικής, της Αμερικής και του Ινδικού Ωκεανού.
Η πρόταση νόμου για την κατάργηση του «Μαύρου Κώδικα», που κατατέθηκε από τον βουλευτή της Γουαδελούπης Μαξ Ματιαζέν και υποστηρίζεται από την κυβέρνηση, αναμένεται να συζητηθεί στις 28 Μαΐου στη γαλλική Εθνοσυνέλευση.