Ο Ποντίφικας παρουσίασε στο Βατικανό την πρώτη του εγκύκλιο, 135 χρόνια μετά τη Rerum Novarum, την εγκύκλιο του 1891 για την εργασία, που είχε εκδώσει ο πάπας από τον οποίο πήρε το όνομά του
Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ παρουσίασε την πρώτη του εγκύκλιο με τίτλο «Magnifica Humanitas», αφιερωμένη στην τεχνητή νοημοσύνη, καλώντας την ανθρωπότητα να «αφοπλίσει την AI» και να παραμείνει «βαθιά ανθρώπινη» στην εποχή της προηγμένης τεχνολογίας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στο κείμενο των περισσότερων από 200 σελίδων, που χωρίζεται σε πέντε κεφάλαια, ο Ποντίφικας προειδοποιεί για τις συνέπειες της ανεξέλεγκτης χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης, υπογραμμίζοντας ότι η AI πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι την εξουσία.
Σύμφωνα με τον Πάπα, το να «αφοπλιστεί» η τεχνητή νοημοσύνη σημαίνει να αμφισβητηθεί η αντίληψη ότι η τεχνολογική ισχύς δίνει αυτόματα και το δικαίωμα διακυβέρνησης.
«Ο αφοπλισμός δεν σημαίνει απόρριψη της τεχνολογίας, αλλά αποτροπή του να κυριαρχήσει πάνω στην ανθρωπότητα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
AI και πόλεμος: «Κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί να κάνει τον πόλεμο ηθικά αποδεκτό»
Ένα από τα κεντρικά σημεία της εγκυκλίου αφορά τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στον πόλεμο. Ο Πάπας καταγγέλλει την επέκταση της βιομηχανίας όπλων, την κούρσα των πυρηνικών εξοπλισμών και την εμφάνιση νέων ένοπλων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων τζιχαντιστικών κινημάτων, τα οποία — όπως αναφέρει — τροφοδοτούν συγκρούσεις για λόγους ισχύος και συμφερόντων.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η αυστηρή προειδοποίησή του απέναντι στα οπλικά συστήματα που βασίζονται στην AI.
«Δεν υπάρχει αλγόριθμος που να μπορεί να καταστήσει τον πόλεμο ηθικά αποδεκτό», γράφει ο Πάπας Λέων, προειδοποιώντας ότι η τεχνολογία κινδυνεύει να κάνει τις συγκρούσεις «ταχύτερες και απρόσωπες», μειώνοντας το ηθικό όριο για την προσφυγή στη βία.
Η τεχνολογική ισχύς στα χέρια λίγων
Ο Ποντίφικας ζητά επίσης κοινά ηθικά πρότυπα και διεθνείς κανόνες για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ ασκεί κριτική στη συγκέντρωση της τεχνολογικής ισχύος στα χέρια λίγων ιδιωτικών φορέων.
Όπως σημειώνει, το κοινό καλό «δεν μπορεί να αφεθεί στον έλεγχο λίγων», καθώς κάτι τέτοιο διευρύνει το χάσμα ανάμεσα σε όσους συμμετέχουν και όσους μένουν εκτός της ψηφιακής επανάστασης.
Κατά τον Πάπα, οι αποφάσεις γύρω από την τεχνολογία πρέπει να λαμβάνονται με τη συμμετοχή ολόκληρης της κοινωνίας και όχι να επιβάλλονται «από τα πάνω». Για αυτόν τον λόγο, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αλληλεγγύη και καλεί κυβερνήσεις και επιχειρήσεις να σκέφτονται όχι μόνο το κέρδος, αλλά και τους πιο ευάλωτους ανθρώπους, καθώς και τις μελλοντικές γενιές.
Το ανθρώπινο κόστος της ψηφιακής οικονομίας
Η εγκύκλιος αναφέρεται ακόμη στο ανθρώπινο κόστος της ψηφιακής οικονομίας — από την επισφαλή εργασία που συνδέεται με την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης έως την εξόρυξη σπάνιων γαιών που απαιτούνται για την παραγωγή μικροεπεξεργαστών και ηλεκτρονικών συσκευών.
«Σε ορισμένες περιοχές του κόσμου, έφηβοι και παιδιά εργάζονται σε επικίνδυνες συνθήκες, σπάζοντας υλικά από τα οποία εξάγονται οι σπάνιες γαίες. Σώματα τραυματισμένα, ακρωτηριασμένα, εξαντλημένα, ώστε να μη διακοπεί η ροή των υπολογισμών», γράφει ο Πάπας.
Και καταλήγει: «Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια κινδυνεύει να επισκιαστεί από νέες μορφές απανθρωποποίησης, έχουμε το επείγον καθήκον να παραμείνουμε βαθιά ανθρώπινοι».