Οι κυβερνήσεις της ΕΕ εξετάζουν περιορισμό της προσωρινής προστασίας για Ουκρανούς άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ενδεχόμενο να περιορίσει την πρόσβαση των Ουκρανών στο καθεστώς προσωρινής προστασίας, τον μηχανισμό που έχει επιτρέψει σε περισσότερους από τέσσερα εκατομμύρια ανθρώπους να ζουν σε κράτη μέλη της ΕΕ από το 2022.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Χώρες όπως η Πολωνία και η Γερμανία πιέζουν ώστε να εξαιρεθούν από το καθεστώς οι άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας, το οποίο παρέχει δικαίωμα διαμονής και εργασίας στην ΕΕ έως τον Μάρτιο του 2027.
Με βάση τους ισχύοντες κανόνες, οι Ουκρανοί μπορούν να λάβουν προστασία παρόμοια με εκείνη των προσφύγων χωρίς να υποβάλουν αίτηση ασύλου, μέσω της Οδηγίας για την Προσωρινή Προστασία της ΕΕ, ενός έκτακτου μέτρου που ενεργοποιήθηκε λίγες ημέρες μετά την ευρείας κλίμακας εισβολή της Ρωσίας και έκτοτε ανανεώνεται κάθε χρόνο.
Στη συνάντηση των υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ στο Λουξεμβούργο την Πέμπτη, συζητήθηκαν διάφορες επιλογές για τον περιορισμό του πεδίου εφαρμογής του καθεστώτος, ανέφεραν διπλωμάτες στο Euronews.
Η πρόταση που συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη στήριξη θα απέκλειε τους Ουκρανούς άνδρες ηλικίας 23 έως 60 ετών που είναι υποχρεωμένοι σε στρατιωτική θητεία.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κάθε αναθεωρημένη προσέγγιση θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη εάν οι αιτούντες είχαν νόμιμη άδεια να φύγουν από την Ουκρανία. Στο πλαίσιο του στρατιωτικού νόμου, οι περισσότεροι άνδρες 23 έως 60 ετών δεν επιτρέπεται να εγκαταλείψουν τη χώρα, αν και υπάρχουν εξαιρέσεις για ορισμένες ομάδες, όπως άτομα με αναπηρία, όσους κρίνονται ακατάλληλοι για στρατιωτική θητεία, πατέρες τριών ή περισσότερων παιδιών κάτω των 18 ετών και όσους παρέχουν πλήρη φροντίδα σε ασθενείς συγγενείς.
Παρότι η επίσημη ηλικία στράτευσης στην Ουκρανία αρχίζει στα 25, γενικά απαγορεύεται στους άνδρες να εγκαταλείπουν τη χώρα από τα 23 τους.
Παρά αυτούς τους περιορισμούς, ορισμένοι άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας έχουν περάσει παράνομα τα σύνορα της Ουκρανίας και στη συνέχεια εξασφάλισαν προστασία σε χώρες της ΕΕ. Οι ενήλικοι άνδρες αντιστοιχούν στο 26,6% των Ουκρανών προσφύγων στην Ευρώπη, αν και δεν υπάρχουν στοιχεία για το πόσοι είναι στρατεύσιμης ηλικίας ή πόσοι έφτασαν με παράτυπο τρόπο.
«Έχουμε διαπιστώσει ότι η εισροή [Ουκρανών] ανθρώπων υπόχρεων σε στρατιωτική θητεία έχει αυξηθεί τους τελευταίους μήνες», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ.
Παρότι η προσωρινή προστασία εφαρμόζεται σε ολόκληρη την ΕΕ, οι έλεγχοι επιλεξιμότητας διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών.
Το Βέλγιο, για παράδειγμα, απαιτεί από τους αιτούντες να προσκομίσουν αποδείξεις ότι εξήλθαν νόμιμα από την Ουκρανία, γεγονός που δυσκολεύει όσους έφυγαν παράτυπα να λάβουν προστασία. Η Πολωνία, αντίθετα, χορηγεί προστασία στους Ουκρανούς μόλις φτάσουν στο πολωνικό έδαφος.
Οι χώρες της ΕΕ που φιλοξενούν τον μεγαλύτερο αριθμό (πηγή στα Αγγλικά) δικαιούχων είναι η Γερμανία (1.274.955 άνθρωποι· 29,4% του συνόλου της ΕΕ), η Πολωνία (961.405· 22,2%) και η Τσεχία (379.820· 8,8%).
Ένα αυστηρότερο καθεστώς προσωρινής προστασίας θα ερχόταν επίσης πιο κοντά στη θέση της ουκρανικής κυβέρνησης. Πέρυσι, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι οι άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας που έχουν φύγει από τη χώρα «πρέπει να επιστρέψουν» και κάλεσε τις εταίρους χώρες να «αντιμετωπίσουν το ζήτημα».
Μια άλλη επιλογή που τέθηκε στο τραπέζι ήταν να μη χορηγείται προσωρινή προστασία σε Ουκρανούς που προέρχονται από περιοχές της χώρας που θεωρούνται «ασφαλείς».
Ωστόσο, αρκετές κυβερνήσεις αντιτάχθηκαν στην ιδέα, υποστηρίζοντας ότι κανένα τμήμα της Ουκρανίας δεν μπορεί να θεωρηθεί αποκομμένο από τον πόλεμο.
«Αυτή η λύση δεν είναι αποδεκτή για εμάς», δήλωσε ο υφυπουργός Εσωτερικών της Πολωνίας Ματσιέι Ντούστσικ. «Γνωρίζουμε πολύ καλά τι συμβαίνει στην Ουκρανία. Μερικές φορές Πολωνοί πολίτες που ζουν κοντά στα σύνορα ακούν επίσης τις εκρήξεις ρωσικών πυραύλων που πλήττουν πολιτικούς στόχους πολύ κοντά στα σύνορά μας».
Άλλες χώρες, όπως η Ισπανία και η Ιταλία, στηρίζουν την επέκταση του υφιστάμενου πλαισίου, διατηρώντας αμετάβλητη την έκτασή του.
«Όλοι οι Ουκρανοί πολίτες πρέπει να παραμείνουν [...] προστατευμένοι σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Φυσικά, πρέπει επίσης να προχωρήσουμε προς την αποτελεσματική ένταξη και τις εθελοντικές επιστροφές, ανάλογα με τις περιστάσεις», δήλωσε ο Ισπανός υπουργός Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα.
Πηγές της ΕΕ δήλωσαν στο Euronews ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσε να παρουσιάσει επίσημη πρόταση τις επόμενες εβδομάδες ή, το αργότερο, πριν από τη θερινή διακοπή.